Βασιλική Μπενέκη: "Ναρκωτικά; Είδη, επιπτώσεις και αντιμετώπισή τους" ^Κύριο

Η ψυχολογική εξάρτηση είναι πρώιμο στάδιο και της φυσικής εξάρτησης. Υπάρχουν όμως, ουσίες που ενώ συμβάλλουν σε έντονη ψυχική εξάρτηση τελικά συγκλίνουν στο να παγιωθεί και σε οργανική. Υφίστανται όμως, και περιπτώσεις φυσικής εξάρτησης χωρίς την αναγκαία ψυχική. Μετά από επανάληψη των δόσεων η αποτελεσματικότητα των φαρμάκων μειώνεται καθότι, αν και πρόκειται για φυσική εξάρτηση, συμβαίνει παράλληλα να συνυπάρχει και η ψυχική.

Τα ναρκωτικά ανάλογα με τις επιπτώσεις στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα διακρίνονται πρωτίστως σε διεγερτικά, όπως η αμφεταμίνη και τα παράγωγά της, η κοκαίνη και το κρακ. . Γενικά οι ουσίες αυτές διεγείρουν το Κ.Ν.Σ. και προσφέρουν προσωρινή διέγερση ή εγρήγορση καταπολεμώντας την κούραση και την νωθρότητα. Επίσης, τα ναρκωτικά διακρίνονται σε κατευναστικά ναρκωτικά ή ηρεμιστικά όπως η μορφίνη και η ηρωίνη και το P.C.D.. Αυτά μειώνουν την δραστηριότητα του Κ.Ν.Σ. χαλαρώνοντας τους μύες και ανακουφίζοντας από το άγχος, ενώ προκαλούν είτε υπνηλία είτε ευφορία.

Τέλος , οι ουσίες κατατάσσονται σε παραισθησιογόνες ή ψυχεδελικές όπως το LSD και το MDMA , ECSTASY. Τα τελευταία διαταράσσουν το νευρικό σύστημα κάνοντας το χρήστη να έχει μια εσφαλμένη αντίληψη για την πραγματικότητας. Η μαριχουάνα είναι μια ξεχωριστή κατηγορία αφού η λήψη της προκαλεί συμπτώματα και από τις τρεις τελευταίες κατηγορίες.

Βάσει φαρμακολογικής δράσης τα ναρκωτικά διακρίνονται σε τέσσερις μεγάλες κατηγορίες. Στα διεγερτικά και τα παραισθησιογόνα ή ψευδαισιογόνα (χασίς, μαριχουάνα, LSD κ.ά.), στα κατασταλτικά και στα υπνωτικά όπως αναφέρθηκε παραπάνω καθώς και στα οπιούχα(όπιο και ηρωίνη.)

Σε ό,τι αφορά τις διεγερτικές ναρκωτικές ουσίες τέτοιες είναι οι αμφεταμίνες, η κοκαΐνη, η καφεΐνη, η νικοτίνη και οι συνθετικοί αναστολείς της όρεξης. Η χρόνια χρήση συντελεί σε αλλοιώσεις της προσωπικότητας και συμπεριφοράς και δύναται να εκδηλωθεί πλήρες ψυχωτικό σύνδρομο με παραισθήσεις.

Επίσης, αυξάνουν τα επίπεδα της ντοπαμίνης, προκαλούν όμως και αυπνία και απώλεια όρεξης. Χρόνια χρήση μεγάλης ποσότητας αμφεταμίνης δύναται να προκαλέσει σοβαρές ψυχολογικές διαταραχές, όπως μόνιμο άγχος και τοξική ψύχωση ή τερατογέννεση στο έμβρυο.

Σχετικά με την αποθεραπεία από τις τοξικές ουσίες αυτή δεν είναι πανάκεια. Η ψυχική απεξάρτηση διεξάγεται κυρίως σε θεραπευτικές κοινότητες τόσο κλειστού όσο και ανοικτού τύπου. Τέτοιες δομές είναι τα διάφορα ΚΕ.ΘΕ.Α. ανά την επικράτεια όπως των Ιωαννίνων και των Αθηνών, ο Ο.ΚΑ.ΝΑ(Οργανισμός κατά των Ναρκωτικών), η μονάδα απεξάρτησης 18 άνω στην Αττική, το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης. Επίσης, το τμήμα Αποκατάστασης Εξαρτημένων ΙΑΝΟΣ, παρέχει πληροφόρηση, ενημέρωση και Συμβουλευτική Υποστήριξη με ολιστική προσέγγιση και με συνεργασία υπηρεσιών σε πολυεπίπεδους τομείς. .Η αποτοξίνωση αποτελεί μια μακροχρόνια διαδικασία κατά την οποία ένα εθισμένο άτομο επιτυγχάνει να αποδεσμευτεί από αυτά και διαθέτει καλύτερη σωματική, ψυχολογική και κοινωνική λειτουργικότητα.

Τελικά, για την αποθεραπεία της τοξικοεξάρτησης χρειάζεται πρωτίστως σωματική αποθεραπεία. Η τελευταία απαιτεί μακρόχρονη αλλαγή, προκειμένου να απαλλαγεί το άτομο από τα συμπτώματα του στερητικού συνδρόμου. Από τις πιο γνωστές χημικές μεθόδους είναι η θεραπεία με μεθαδόνη που χρησιμοποιούνταν αρχικά ελλείψει μορφίνης στο Β Παγκόσμιο πόλεμο, ως ισχυρό αναλγητικό για τους τραυματίες. Η μεθαδόνη προκαλεί και αυτή ισχυρή σωματική και ψυχική εξάρτηση. Τέλος, οι ειδικοί πρέπει να εστιάζουν και στην πρόληψη των εξαρτήσεων διότι αυτή είναι προτιμότερη από την θεραπεία.

Βασιλική Μπενέκη
Κοινωνική Λειτουργός του Κέντρου Κοινότητας Βραγκιανών του Δήμου Αργιθέας