Πόπη Μπούτα: Ομιλία με θέμα «Πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια φροντίδα υγείας στο Ν. Καρδίτσας και ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης» ^Κύριο

Μας δίνετε την ευκαιρία να σας μεταφέρουμε την εικόνα από τους χώρους δουλείας μας σαν εργαζόμενοι στην υγειά, κάτι που έχουμε κάνει ήδη επανειλημμένα με ανακοινώσεις και δεκάδες κινητοποιήσεις μας, λίγα μέτρα μακριά από εδώ, στο κέντρο της πόλης μαζί με πολλά αλλά σωματεία εργαζομένων, αγροτών, συνταξιούχων και γυναικών.

Συγκεκριμένα, εγώ θα σας μιλήσω ως αντιπρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου από το σύλλογο των εργαζομένων του ΚΥ Καρδίτσας και θα σας περιγράψω την κατάσταση που βιώνει η δημοσιά πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, δηλαδή τα κέντρα υγείας, στο νομό μας συνολικά.

Θα ξεκινήσω με το ΚΥ Καρδίτσας, στο οποίο και εργάζομαι. Στο ΚΥ δεν υπάρχει οργανόγραμμα. Οι ελλείψεις είναι τεράστιες. Υπηρετούν τρεις μόνιμοι οδοντίατροι, από τους οποίους ο ένας είναι στη θέση του διευθυντή, ένας εκτελεί χρέη ελεγκτού του ΕΟΠΠΥ και ένας ακόμη, ο οποίος είναι με απόσπαση στο ΚΥ Αλοννήσου. Επίσης, οι δυο οδοντίατροι καλύπτουν και βάρδιες στο εμβολιαστικό. Δηλαδή, σαν να μην υπάρχουν οδοντίατροι, αφού αυτοί απασχολούνται σε άλλες εργασίες.

Υπάρχει μόνο ένας παιδίατρος, ο οποίος μετακινείται για εφημερίες στο Γ.Ν. Καρδίτσας. Όταν υπάρχει ανάγκη, μετακινείται για εφημερίες και στο νοσοκομείο της Λάμιας. Επίσης, καλύπτει το εμβολιαστικό ιατρείο.

Στο μικροβιολογικό εργαστήριο, υπάρχει ένας μικροβιολόγος, ο οποίος μετακινείται στο Γ.Ν. Καρδίτσας και δέχεται από τα περιφερειακά ΚΥ εξετάσεις, διότι δεν υπάρχουν εκεί ούτε μικροβιολόγοι ούτε καν μικροβιολογικά εργαστήρια. Τα οποία μικροβιολογικά εργαστήρια, ενώ προβλέπονται στον οργανισμό των περιφερειακών ΚΥ, με απόφαση της ΥΠΕ εδώ και τρία χρόνια, έκλεισαν.

Υπάρχει ένας γυναικολόγος και ένας ορθοπεδικός, που μετακινούνται στο Γ.Ν. Καρδίτσας και στο Π.Γ.Ν. Λάρισας, αντίστοιχα, για εφημερίες.

Τέλος, υπηρετεί ένας χειρουργός και ένας γαστρεντερολόγος, οι οποίοι σε λίγο καιρό θα βγουν στη σύνταξη, χωρίς να υπάρχει κάποια μέριμνα για την έγκαιρη αντικατάσταση τους.

Όλοι οι γιατροί από την αρχή της δημιουργίας των εμβολιαστικών κέντρων, εκτός των άλλων, κάνουν βάρδια στο εμβολιαστικό κέντρο, συμβάλλουν στον κατ’ οίκον εμβολιασμό, με αποτέλεσμα να μειώνονται δραματικά οι μέρες λειτουργίας των τακτικών ιατρείων τους.

Το τελευταίο διάστημα, μετακινούνται από περιφερειακά κέντρα υγείας δύο γιατροί γενικής ιατρικής στο ΚΥ Καρδίτσας. Οι γενικοί ιατροί πλέον, με τον πρόσφατο νομό για την ΠΦΥ, υπηρετούν και ως προσωπικοί γιατροί και φυσικά καλύπτουν και αυτοί βάρδια στο εμβολιαστικό κέντρο και εφημερίες στα αλλά κέντρα υγείας. Οι μετακινήσεις γενικών γιατρών και αγροτικών ιατρών κατά περιόδους από αλλά ΚΥ, μετά βίας καλύπτουν μερικώς ανάγκες και αυτές πάλι, ουσιαστικά, μόνο για συνταγογράφηση. Η κατάσταση ήδη επιδεινώθηκε με το θεσμό του «προσωπικού γιατρού».

Ο θεσμός αυτός, λόγω της έλλειψης γιατρών και της επιβάρυνσης των ήδη υπαρχόντων λιγοστών γενικών ιατρών, όχι μόνο δεν μπορεί να λειτουργήσει, ενώ είναι πραγματικά αναγκαίος, αλλά πολύ περισσότερο, θα αποτελέσει κόφτη για τις υπηρεσίες υγείας που έχουν οι ασθενείς μας, θα συμβάλλει στην ακόμα μεγαλύτερη εμπορευματοποίηση των υπηρεσιών της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.

Όπως γίνεται αντιληπτό, μόνο ελλιπώς μπορεί να λειτουργήσει το συγκεκριμένο ΚΥ, αφού δεν υπάρχουν μόνιμες θέσεις γιατρών.

Δεν υπάρχει κανένας παθολόγος, οφθαλμίατρος, ακτινολόγος, καρδιολόγος και άλλες ειδικότητες για να καλυφθούν οι ανάγκες του κόσμου. Πριν λίγα χρονιά, στο ίδιο κτήριο, εργάζονταν πάνω από τριάντα γιατροί όλων των ειδικοτήτων, που με ευθύνη όλων των κυβερνήσεων, είτε «εκδιωχθήκαν» από το δημόσιο σύστημα υγείας, είτε δεν αντικαταστάθηκαν.

Όσο αφορά τις υπόλοιπες ελλείψεις, αυτές υπάρχουν σε νοσηλευτικό, διοικητικό, παραϊατρικό και λοιπό προσωπικό. Το ήδη υπάρχων προσωπικό του ΚΥ, καλύπτει διάφορες θέσεις, μέχρι και σε αλλότρια καθήκοντα, ώστε να λειτουργεί έστω και στοιχειωδώς το ΚΥ.

Επίσης, μεγάλη απώλεια για το δημόσιο σύστημα υγείας αποτελούν οι συνάδελφοι που, με το απαράδεκτο μέτρο των αναστολών, είναι εκτός εργασίας.

Αρά, για μια ακόμα φορά, το ΚΥ στηρίζεται στο φιλότιμο και στην ευαισθησία των εργαζομένων. Ότι έμεινε «όρθιο» στην ΠΦΥ, οφείλεται αφενός στην ακούραστη προσπάθεια και εργασία των υγειονομικών, δίπλα σε όσους έχουν ανάγκη, και αφετέρου στους αγώνες που δώσαμε οι εργαζόμενοι, μαζί με άλλα σωματεία, συλλόγους και φορείς της πόλης μας.

Ο εξοπλισμός είναι ελάχιστος έως μηδαμινός για συγκεκριμένες ειδικότητες. Είναι ανεπίτρεπτο να υπάρχει γυναικολόγος και να μην έχει το βασικό όπλο στα χεριά του, που είναι ο υπέρηχος. Αλήθεια, ποσό κοστίζει ένας υπερηχογράφος; Πως ο γιατρός μπορεί να παρακολουθεί εγκυμονούσες και καλείται στην ΠΦΥ να κάνει προληπτική ιατρική;

Και ταυτόχρονα, ακούμε για χιλιάδες ευρώ, που χρειάζονται τα μεταχειρισμένα αεροπλάνα που αγόρασε η χωρά μας, για να πετάξουν έστω μια ώρα πάνω από άλλες χώρες μακριά από τα σύνορα μας. Γιατί μας λένε, πως δεν υπάρχουν χρήματα. Ενώ την ιδιά ώρα μοιράζονται εκατομμύρια ευρώ για τη στήριξη των μεγάλων ιδιωτικών κέντρων στην υγεία. Γιατί, αυτό έγινε στην πανδημία στις μεγάλες ιδιωτικές κλινικές με την παροχή άπλετης πελατείας σε ιδιωτικές αλυσίδες εργαστήριων, για διαγνωστικά τεστ που δεν επαρκούσαν, στη δημόσια ΠΦΥ.

Άρα, είναι πολιτική επιλογή η εμπορευματοποίηση της υγείας. Εμείς οι εργαζόμενοι, όμως, έχουμε άλλη άποψη, λαμβάνοντας υπόψιν και τις ανάγκες του κόσμου και τις δίκες μας. Λέμε ότι η υγεία είναι κοινωνικό αγαθό και έχουν δικαίωμα όλοι να την απολαμβάνουν δωρεάν. Αυτό μπορεί να το παρέχει μόνο ένα αποκλειστικά δημόσιο και δωρεάν σύστημα υγείας, που στηρίζεται στην πρόληψη, στο κέντρο υγείας που διαθέτει όλα τα μέσα, τις υποδομές και το αντίστοιχο και επαρκές ανθρώπινο δυναμικό.

Οι κτηριακές εγκαταστάσεις είναι παλαιωμένες και το κτήριο ασυντήρητο εδώ και πολλά χρόνια. Εκτός από τις επιπτώσεις στην ασφάλεια, αυτό επηρεάζει και την υγεία των εργαζομένων.

Στο ΚΥ Παλαμά υπηρετούν μόνο πέντε γενικοί γιατροί, (δύο σε θέση αγροτικού). Η λειτουργία του ουσιαστικά στηρίζεται σε επτά γενικούς γιατρούς από περιφερειακά ιατρεία και στους υπολοίπους αγροτικούς ιατρούς. Ακόμα και αυτοί μετακινούνται στα υπόλοιπα ΚΥ, στις ΤΟΜΥ που έχουν μείνει «κουφάρια» από γιατρούς, στα ΤΕΠ του νοσοκομείου για εφημερίες. Αυτή είναι όχι τηλεϊατρική, αλλά μεταφερόμενη ιατρική. Στο ΚΥ Παλαμά δεν υπάρχει καν παιδίατρος, ακτινολόγος και μικροβιολόγος.

Στο ΚΥ Σοφάδων, υπηρετεί μόνο ένας παθολόγος και δύο γενικοί ιατροί και πάλι σε θέση αγροτικού. Η λειτουργία του ουσιαστικά στηρίζεται σε τρεις γενικούς ιατρούς από περιφερειακά ιατρεία και στους υπόλοιπους αγροτικούς ιατρούς. Δεν υπάρχει ακτινολόγος και παιδίατρος που προβλέπεται από τον οργανισμό. Επίσης ένας γυναικολόγος μετακινείται για εφημερίες στο ΓΝ Καρδίτσας.

Στο ΚΥ Μουζίκου, αυτό δηλαδή που στεγάζεται «προσωρινά» στη μαθητική εστία, υπηρετούν μόνο τρεις γενικοί γιατροί (δύο σε θέση αγροτικού), ένας παιδίατρος και οδοντίατροι. Η λειτουργία του στηρίζεται σε οκτώ γενικούς γιατρούς, από περιφερειακά ιατρεία και στους υπόλοιπους αγροτικούς ιατρούς. Δεν υπάρχει καν μικροβιολόγος, που προβλέπεται από τον οργανισμό. Δυο χρόνια μετά από τις φονικές και καταστροφικές πλημμύρες του Ιανού, μόλις τώρα οι μπουλντόζες άρχισαν να σκάβουν για να φτιαχτεί το νέο κτήριο του κέντρου υγείας, το οποίο ήδη καλύπτει τρεις δήμους (Μουζακίου, Αργιθέας και Λ. Πλαστήρα). Σκεφτείτε ότι οι εργαζόμενοι στο ακτινολογικό του ΚΥ έχουν ως χώρο εργασίας τη στοά κάτω από το κλιμακοστάσιο και οι αγροτικοί γιατροί συνταγογραφούν σε κοντέινερ.

Αυτή είναι λοιπόν η κατάσταση της ΠΦΥ στο νομό μας.

Και εδώ θα ήθελα να επισημάνω, γιατί ακούμε κατά καιρούς πως οι εργαζόμενοι στα ΚΥ «είναι αργόσχολοι, οπότε, ας τους μετακινήσουμε στο νοσοκομείο να καλύψουμε και εκεί ανάγκες που υπάρχουν», όπως, όμως, σας είπα προηγουμένως, οι εργαζόμενοι της ΠΦΥ έχουμε όρεξη για δουλειά και προσφορά, την οποία δείξαμε με τον καλύτερο τρόπο, στην πανδημία και στη μάχη των εμβολιασμών.

Δεν ευθυνόμαστε εμείς για τις ελλείψεις στα ΚΥ. Υπεύθυνες είναι όλες οι κυβερνήσεις, που διαχρονικά απαξίωσαν την ΠΦΥ, την αποδυνάμωσαν και την έφτασαν σε αυτό το σημείο, με αποτέλεσμα να είναι η μεγάλη αυλή του ιδιωτικού τομέα στην υγειά.

Έρχονται πολίτες που θέλουν γιατρό να τους εξετάσει, χρόνιοι πάσχοντες, ΑΜΕΑ κ.α. Είναι πολίτες που πλέον δυσκολεύονται να αγοράσουν τα είδη πρώτης ανάγκης, να πληρώσουν το ρεύμα, να ζεσταθούν το χειμώνα.

Μας το λένε και έτσι είναι, γιατί το ίδιο βιώνουμε και εμείς και οι οικογένειες μας.

Πως εμείς αυτούς τους ανθρώπους να τους στείλουμε στην ιδιωτική υγεία; Όταν γνωρίζουμε πολύ καλά πως αδυνατούν να πληρώσουν μέχρι και τη συμμετοχή τους σε φάρμακα και εξετάσεις;

Γι’ αυτό, λοιπόν, τα αιτήματά μας για να ενισχυθεί η ΠΦΥ και να αποσυμφορηθεί το νοσοκομείο, είναι τα εξής:

1.Άμεση δημιουργία οργανισμού στο ΚΥ Καρδίτσας και ανανέωση με γενναία αύξηση των οργανικών θέσεων στα υπόλοιπα ΚΥ, με στόχο την πλήρη κάλυψη των αναγκών της πρόληψης και της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας από όλες τις ειδικότητες. Πλήρη υλικοτεχνικό εξοπλισμό.

2.Άμεση προκήρυξη όλων των κενών οργανικών θέσεων γιατρών. Να μην υπάρχει έλλειψη καμίας ιατρικής ειδικότητας από το δημόσιο σύστημα στο νομό.

3.Μονιμοποίηση όλων των επικουρικών και συμβασιούχων, αφού καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες.

4.Κτηριακές αναβαθμίσεις, όχι άλλη καθυστέρηση στην κατασκευή του ΚΥ Μουζίκου. Κατασκευή δημόσιου κτηρίου για τη στέγαση του ΚΥ Καρδίτσας και τη μεταφορά του από την ιδιωτική οικοδομή.

5. Γενναία αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης για τα ΚΥ του νομού, για αντιμετώπιση των ελλείψεων σε αναλώσιμα υλικά, αλλά και για τη συνολική υλικοτεχνική αναβάθμιση, με βάση τις σύγχρονες δυνατότητες και ανάγκες.

Μπούτα Πηνελόπη

Αντιπρόεδρος συλλόγου εργαζομένων ΚΥ Καρδίτσας,
Δημοτική Σύμβουλος με τη Λαϊκή Συσπείρωση

Σημείωση: Ομιλία στην ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της 11ης Νοεμβρίου 2022 με θέμα «Πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια φροντίδα υγείας στο Ν. Καρδίτσας και ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης»