Κων. Αποστόλου: Όζοι Θυρεοειδούς: Πότε είναι επικίνδυνοι; Πότε αφαιρούνται; ^Κύριο

Υπό τον ευρύ, λοιπόν, όρο όζοι θυρεοειδούς συγκαταλέγονται όζοι διαφορετικής μορφολογίας (συμπαγείς, κυστικοί, μικτοί) και μεγέθους από μερικά μόλις χιλιοστά έως αρκετά εκατοστά.

Ανεξάρτητα, ωστόσο, από τα χαρακτηριστικά τους, η πλειοψηφία των όζων αφορά σε καλοήθεις όζους θυρεοειδούς, με ένα ποσοστό των όζων εντούτοις να είναι επικίνδυνοι και ως εκ τούτου δυνητικά κακοήθεις.

Πότε είναι επικίνδυνοι οι όζοι θυρεοειδούς;

Η απάντηση στο ερώτημα πότε οι όζοι είναι επικίνδυνοι θα εξαρτηθεί από συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που παρουσιάζει ο όζος θυρεοειδούς τόσο στην κλινική εξέταση και το ιατρικό ιστορικό όσο και στο υπερηχογράφημα.

Ως επικίνδυνοι, συνεπώς, μπορούν να χαρακτηρισθούν οι όζοι θυρεοειδούς εκείνοι οι οποίοι:

• Πρωτοεμφανίζονται σε ηλικία μικρότερη των 20 ετών ή μεγαλύτερη των 60 ετών, ειδικά στους άνδρες
• Παρουσιάζονται σε ανθρώπους με ατομικό αναμνηστικό ακτινοβολίας στην περιοχή του τραχήλου
• Εμφανίζονται σε ανθρώπους των οποίων τουλάχιστον ένας Α’ βαθμού συγγενής έχει νοσήσει από καρκίνο του θυρεοειδούς αδένα
• Αναπτύσσονται επί του εδάφους μίας θυρεοειδίτιδας Hashimoto
• Είναι σκληρής συστάσεως κατά την ψηλάφηση και συνοδεύονται από σκληρούς και διογκωμένους λεμφαδένες στον τράχηλο
• Παρουσιάζουν ύποπτα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά (υπόηχοι όζοι, όζος με αποτιτανώσεις, αυξημένη αγγείωση όζου, όζος με ανώμαλα όρια).

Με απλά λόγια, οι επικίνδυνοι όζοι του θυρεοειδούς ενέχουν μεγάλη πιθανότητα να υποκρύπτουν στο εσωτερικό τους κάποιας μορφής καρκίνο του θυρεοειδούς αδένα, με την οριστική διάγνωση της πραγματικής φύσης τους να τίθεται μετά από την παρακέντηση τους και την κυτταρολογική εξέταση του υλικού της παρακέντησης.

Πότε αφαιρούνται οι όζοι θυρεοειδούς;

Κατά αντιστοιχία με την επικινδυνότητα ενός όζου, το πότε αφαιρούνται οι όζοι θυρεοειδούς θα καθορισθεί από πολλαπλούς παράγοντες, με έναν εκ των κυρίων να είναι και η επικινδυνότητα του όζου.

Στους παράγοντες, συνεπώς, που θα καθορίσουν την αναγκαιότητα χειρουργικής αφαίρεσης ενός όζου του θυρεοειδούς συγκαταλέγονται:

• Η λειτουργικότητα του όζου: οι θερμοί όζοι που προκαλούν υπερπαραγωγή θυρεοειδικών ορμονών και ως εκ τούτου υπερθυρεοειδισμό αντιμετωπίζονται οριστικά αμιγώς χειρουργικά.
• Τα ύποπτα κλινικά στοιχεία του όζου: οι όζοι που συγκεντρώνουν ύποπτα κλινικά στοιχεία θα πρέπει, συναξιολογώντας και τα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά τους, να χειρουργούνται, καθώς με την αφαίρεση τους επιτυγχάνουμε τόσο την ακριβή αποσαφήνιση της φύσης τους όσο και την οριστική θεραπεία των ασθενών.
• Το αυξημένο μέγεθος του όζου: οι όζοι θυρεοειδούς με μέγεθος που υπερβαίνει τα 3 εκατοστά οφείλουν να αντιμετωπίζονται χειρουργικά, καθώς ο κίνδυνος υπόκρυψης κακοήθειας στο εσωτερικό τους αυξάνεται εκθετικά με την αύξηση του μεγέθους.
• Η κυτταρολογική εξέταση του υλικού της παρακέντησης του όζου.

Όσον αφορά στην κυτταρολογική εξέταση του υλικού παρακέντησης του όζου, οι όζοι των οποίων το κυτταρολογικό αποτέλεσμα ταξινομείται ως ατυπία ακαθόριστης σημαντικότητας (Bethesda III), θυλακιώδες νεόπλασμα (Bethesda IV), ισχυρή υποψία για καρκίνο θυρεοειδούς (Bethesda V) ή καρκίνος θυρεοειδούς αδένα (Bethesda VI) θα πρέπει να χειρουργούνται, καθώς ο κίνδυνος ο όζος αυτός να είναι κακοήθης είναι εξαιρετικά αυξημένος, σε σύγκριση με έναν όζο με καλόηθες κυτταρολογικό αποτέλεσμα.

Συμπερασματικά, για την αξιολόγηση της επικινδυνότητας κάθε όζου, όπως και της ανάγκης χειρουργικής αφαίρεσής του θα πρέπει να συνεκτιμηθούν πολλαπλοί παράγοντες από το ιατρικό ιστορικό, την κλινική εξέταση, το υπερηχογράφημα θυρεοειδούς αδένα και την κυτταρολογική εξέταση του υλικού της παρακέντησης του όζου.

Από τον Κωνσταντίνο Γ. Αποστόλου MD, MSc, PhD

Εξειδικευμένος Χειρουργός Θυρεοειδούς – Παραθυρεοειδών Αδένων

Εξειδικευθείς Πανεπιστημίου Harvard, USA