Προκηρύχθηκε σύμβαση ύψους 2,1 εκατ. ευρώ για 3ετές πρόγραμμα καταπολέμησης των κουνουπιών στην Θεσσαλία ^Κύριο

Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 24% ανέρχεται σε  2.100.000 ευρώ.  Η διάρκειά της ορίζεται σε  3 χρόνια (2025, 2026 και 2027), δηλαδή ξεκινά από 01.01.2025 ή από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης εφόσον αυτή υπογραφεί σε μεταγενέστερη ημερομηνία και λήγει την 31.12.2027.

Μετά την εμπειρία των προηγούμενων ετών, η Περιφερειακή Αρχή εκτιμά οτι υπάρχει εν γένει αυξημένη ανάγκη για τη δημοπράτηση ενός ενιαίου, ολοκληρωμένου προγράμματος διαχείρισης κουνουπιών τριετούς διάρκειας το οποίο θα περιλαμβάνει το συνδυασμό του συνόλου των διαθέσιμων και εγκεκριμένων μεθόδων καταπολέμησης κουνουπιών και εντατικοποίηση των δράσεων καταπολέμησης σε σχέση με προηγούμενες χρονιές, με κύριο στόχο τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας. Για την επίτευξη του σκοπού και των επιμέρους στόχων του έργου, η ανάθεση της σύμβασης αφορά το σύνολο την υπηρεσιών σε όλη την Περιφέρεια και θα αποτελεί ενιαίο έργο, τόσο θεματικά όσο και χωρικά, καθώς έτσι εξυπηρετείται καλύτερα ο επιδιωκόμενος σκοπός μέσω ενός ενιαίου, ευέλικτου και ευπροσάρμοστου σε ευμετάβλητες συνθήκες επιχειρησιακού σχεδιασμού.

Περιοχή εφαρμογής

Περιοχή εφαρμογής του έργου είναι το υγροτοπικό και το περιαστικό-αγροτικό σύστημα του συνόλου των Δήμων της Περιφέρειας Θεσσαλίας, με έμφαση τις παράλιες, παραλίμνιες και παραποτάμιες περιοχές, καθώς και το αστικό σύστημα των πόλεων και των οικισμών υψηλής πληθυσμιακής πυκνότητας, τουριστικής ανάπτυξης ή/και υψηλού κινδύνου εμφάνισης νοσημάτων μεταδιδόμενων μέσω κουνουπιών. Ωφελούμενοι θα είναι το σύνολο του πληθυσμού της Περιφέρειας Θεσσαλίας και ιδιαίτερα οι κάτοικοι των περιοχών που αντιμετωπίζουν έντονο πρόβλημα όχλησης από τα κουνούπια και αυξημένο κίνδυνο μετάδοσης ασθενειών με διαβιβαστές τα κουνούπια όπως ο ιός του Δυτικού Νείλου, η ελονοσία, εγκεφαλίτιδες, δάγκειος πυρετός κ.ά.

Ως προς τις δράσεις προνυμφοκτονίας για την υλοποίηση του έργου «Καταπολέμηση κουνουπιών για τα έτη 2025 – 2027 και καταπολέμηση κουνουπιών στη λίμνη Κάρλα» εκτιμώνται και προσδιορίζονται χωρικά οι απαιτήσεις ως ακολούθως.:

Περιαστικό - αγροτικό σύστημα: Στο περιαστικό - αγροτικό σύστημα της Περιφέρειας Θεσσαλίας:

-περιοδικές επισκέψεις και διενέργεια δράσεων καταπολέμησης κουνουπιών στο περιαστικό - αγροτικό σύστημα σε κατ’ ελάχιστον 300 οικισμούς από το σύνολο των οικισμών της Περιφέρειας Θεσσαλίας.

 -περιοδική παρακολούθηση σε 3.000 χιλιόμετρα καναλιών, σε 500 χιλιόμετρα ρεμάτων και σε διάσπαρτες εστίες περιορισμένης έκτασης στο αγροτικό και περιαστικό σύστημα.  

Ο συνολικός αριθμός ελέγχων σε εστίες του περιαστικού - αγροτικού συστήματος εκτιμάται ανά έτος να υπερβαίνει τις 50.000.

Υγροτοπικό σύστημα Από τους 91 καταγεγραμμένους υγροτόπους της Περιφέρειας Θεσσαλίας συνολικής έκτασης περίπου 95.500 στρεμμάτων, οι 79 εντοπίζονται στο ηπειρωτικό τμήμα της Περιφέρειας και οι 12 στο νησιωτικό. Οι υγρότοποι που καταγράφηκαν στην παράκτια ζώνη περιλαμβάνουν το Δέλτα του Πηνειού, 6 λιμνοθάλασσες, 7 εκβολικά συστήματα και 11 παράκτια έλη.

Οι εσωτερικοί υγρότοποι περιλαμβάνουν 2 μεγάλες φυσικές λίμνες (Νεσσωνίδα και Στεφανιάδα) και 7 μικρές φυσικές λίμνες, 12 εσωτερικά έλη, τουλάχιστον 12 παραποτάμια εσωτερικά έλη όπου κυριαρχούν υδροχαρή δάση, 3 μεγάλες τεχνητές λίμνες (Κάρλα, Ταυρωπού, Σμοκόβου) και 2 σχετικά μικρότερες (Αργυροπουλίου και Παναγιώτικου), 10 μεμονωμένα μικρά τεχνητά λιμνία και 18 συμπλέγματα μικρών τεχνητών λιμνών

Στα ανωτέρω θα πρέπει να προστεθούν και οι κατακλισμένες παρακάρλιες περιοχές, απόρροια της κακοκαιρίας (μεσογειακού κυκλώνα) Ντάνιελ που είχε επίκεντρο την ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλίας, όπου σε διάστημα τριών ημερών έπεσαν πάνω από 700 χιλιοστά βροχής προκαλώντας τεράστιες πλημμύρες και καταστροφές. Εκτιμάται τηλεπισκοπικά (με δορυφορική απεικόνιση στις 01/7/2024) ότι 50.000 στρέμματα είναι ακόμη υπό κατάκλιση. Με βάση το σύνολο των διαθέσιμων δεδομένων εκτιμάται ότι από τα περίπου 150.000 στρέμματα υγροτόπων και κατακλιζομένων εκτάσεων, τα 50.000 στρέμματα είναι δυνητικά παραγωγικά σε προνύμφες κουνουπιών (μεταξύ των οποίων και πλημμυρικών κουνουπιών του γένους Aedes spp.), καθώς εντάσσονται στις συνήθως υψηλής παραγωγικότητας κατηγορίες υγροτόπων που είναι τα έλη, τα εκβολικά συστήματα, οι πλημμυρισμένες εκτάσεις (και οι κατακλυσμένες μετά την κακοκαιρία Ντάνιελ περιοχές) και οι λιμνοθάλασσες.

Ενδεικτικά αναφέρονται τα δεκαέξι 16 σημαντικότερα υγροτοπικά συστήματα των κατηγοριών αυτών, με έκταση άνω των 500 στρεμμάτων έκαστο και συνολική έκταση άνω των 50.000 στρεμμάτων, που είναι: οι παρακάρλιες πλημμυρισμένες εκτάσεις, το Δέλτα του Πηνειού και δύο (2) παραποτάμια εσωτερικά έλη του, το παράκτιο έλος Όρμου Σούρπης (ή Λειβάρι), το παραποτάμιο εσωτερικό έλος Σοφαδίτη, το εσωτερικό έλος Μεταμόρφωσης, το εκβολικό σύστημα Χολορέματος, το παραποτάμιο εσωτερικό έλος Κεραμιδίου, το παραποτάμιο εσωτερικό έλος Καλεντζή, το παράκτιο έλος Λειχούρας, το παράκτιο έλος Αλμυρού, δύο (2) παραποτάμια εσωτερικά έλη του Παλιοποτάμου, το παραποτάμιο εσωτερικό έλος του Πηνειού και το εκβολικό σύστημα Χοροστασίου.

Στο Υγροτοπικό σύστημα της Περιφέρειας Θεσσαλίας προδιαγράφεται η απαίτηση για:

- περιοδικές επισκέψεις και διενέργεια δράσεων καταπολέμησης κουνουπιών στα σημαντικότερα και πιο παραγωγικά υγροτοπικά συστήματα της Περιφέρειας Θεσσαλίας για την παρακολούθηση των κατακλίσεων, την αυξομείωση της στάθμης των υδάτων και τον εντοπισμό προνυμφών.

- την ύπαρξη επιχειρησιακής δυνατότητας διενέργειας δειγματοληψιών και οριοθέτησης των προς ψεκασμό επιφανειών για το σύνολο των 50.000 στρεμμάτων που είναι δυνητικά παραγωγικά σε προνύμφες κουνουπιών (μεταξύ των οποίων και πλημμυρικών κουνουπιών του γένους Aedes spp.), εντός τριών ημερών,

-την ύπαρξη επιχειρησιακής δυνατότητας διενέργειας προνυμφοκτονίας στο σύνολο της έκτασης των παραγωγικών εστιών αναπαραγωγής κουνουπιών που θα προκύψουν από τις ανωτέρω δειγματοληψίες.

Εκτιμάται ότι σε ένα σενάριο έντονων καιρικών φαινομένων (αλλά όχι ακραίων όπως η κακοκαιρία Ντάνιελ), οι παραγωγικές εστίες με μαζική και ταυτόχρονη εκκόλαψη ωών που πλημμυρικού κουνουπιού του γένους Aedes spp. δύναται να ξεπεράσει τα 15.000 στρέμματα,

-την ύπαρξη επιχειρησιακής δυνατότητας διενέργειας προνυμφοκτονίας στο σύνολο της έκτασης των ανωτέρω παραγωγικών εστιών εντός 3 ημερών, καθώς στην πλέον συνήθη περίπτωση της μαζικής και ταυτόχρονης εκκόλαψης μετά από βροχοπτώσεις ή κατάκλισης για τον όποιο λόγο (ιδιαίτερα του πλημμυρικού κουνουπιού του γένους Aedes spp.), αυτό είναι και το μέγιστο χρονικό διάστημα από την ανεύρεση προνυμφών που επιδέχεται προνυμφοκτονίας.

- Αστικό σύστημα : Στο Αστικό σύστημα της Περιφέρειας Θεσσαλίας προϋπολογίζονται:

-περιοδική παρέμβαση σε 30.000 φρεάτια ομβρίων στις 6 πόλεις και τους 19 οικισμούς της Περιφέρειας Θεσσαλίας με πληθυσμό άνω των 2.000 κατοίκων. Εκτιμάται ότι στις πόλεις της Περιφέρειας Θεσσαλίας ακόμα και κατά το διάστημα του καλοκαιριού τα φρεάτια όμβριων υδάτων κατακρατούν νερό σε ποσοστό μεγαλύτερο του 30%.

- έκτακτη παρέμβαση σε προαύλιους ιδιωτικούς χώρους οικιών και αστικής καταπολέμησης πόρτα – πόρτα (Door2Door), στο πλαίσιο έκτακτων και στοχευμένων προληπτικών και κατασταλτικών δράσεων απόκρισης σε απειλές για τη Δημόσια Υγεία.

Κωστής Κριτσιάνης