Πρόγραμμα για την προστασία της καστανοκαλλιέργειας από τη σφήκα της καστανιάς

Η σφήκα αποτελεί τον σημαντικότερο εντομολογικό εχθρό της καστανιάς, καθώς μπορεί να μειώσει την παραγωγή περισσότερο και από 80%. Το συγκεκριμένο έντομο είχε καταστρέψει σε ποσοστό μεγαλύτερο του 70% την καστανοπαραγωγή της Ιταλίας τα προηγούμενα χρόνια και έχει δημιουργήσει μεγάλες καταστροφές στην παραγωγή αλλά και στα ίδια τα δένδρα της καστανιάς στη γειτονική Πιερία. Μεταξύ των συμπτωμάτων που προκαλεί είναι αραίωμα του φυλλώματος, επιβράδυνση της ανάπτυξης των βλαστών και τελικά νέκρωση των δέντρων. Προσβάλει και τα άγρια είδη της καστανιάς και ως μόνιμη και αποτελεσματικότερη μέθοδος αντιμετώπισης θεωρείται η βιολογική καταπολέμησή της με την εξαπόλυση του παρασιτοειδούς Torymus sinensis.

Ο έγκαιρος έλεγχος των καστανοπερίβολων για διαπίστωση προσβολών ξεκίνησε από την Περιφέρεια το 2018 σε συνεργασία με το ΥΠΑΑΤ και το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο και το 2019 πραγματοποιήθηκε η πρώτη ευρείας έκταση εξαπόλυση του παρασιτοειδούς. Το 2020 εξαιτίας της μη ανανέωσης του προγράμματος από το ΥΠΑΑΤ, η Περιφέρεια Θεσσαλίας κινητοποιήθηκε για την προμήθεια της απαραίτητης ποσότητας από ιδίους πόρους του τακτικού προϋπολογισμού της, με σκοπό την πλήρη κάλυψη των αναγκών. Η εξαπόλυση πραγματοποιήθηκε σε καστανοπεριοχές των Δήμων Τεμπών, Αγιάς της ΠΕ Λάρισας και Μετεώρων της ΠΕ Τρικάλων.

Από τα μέχρι τώρα αποτελέσματα της εξέτασης δειγμάτων, που συλλέχτηκαν, το προηγούμενο διάστημα, από τον Συντονιστή της Ομάδας Αγροτικών Κρίσεων σε θέματα φυτοπροστασίας της Περιφέρειας Δρ. Εντομολογίας Δ. Σταυρίδη, σε συνεργασία με τους ερευνητές του Μπενακείου Δρ. Απ. Καπράνα και του ΕΛΓΟ «Δήμητρα» Δρ. Δ. Αβτζή, διαπιστώθηκε η επιτυχής εγκατάσταση του παρασιτοειδούς.

Για τη φετινή χρονιά προβλέπεται η περαιτέρω εξάπλωση της σφήκας με δεδομένο ότι η ακτίνα πτήσης της είναι 7-8 χλμ./έτος. Επειδή μπορεί να προκαλέσει μείωση της παραγωγής κάστανων κατά 60-90% και καταστροφή των δένδρων και λόγω της εμφάνισης νέων συμπτωμάτων στους Δήμους Πύλης και Τρικκαίων η Περιφέρεια Θεσσαλίας προβαίνει για δεύτερη συνεχή χρονιά σε προμήθεια από ιδίους πόρους, της απαραίτητης ποσότητας του ωφελίμου εντόμου, ύψους 20.000 ευρώ με σκοπό την καλύτερη προστασία του φυτικού κεφαλαίου.

Εφιστάται ιδιαίτερα στους καστανοπαραγωγούς των περιοχών εξαπόλυσης, να μην προβαίνουν σε καταστροφή των προσβολών της σφήκας γιατί θανατώνονται με τον τρόπο αυτό τα άτομα του ωφελίμου εντόμου, που αναπτύσσονται στο εσωτερικό τους. Επιπρόσθετα όλοι οι καστανοπαραγωγοί να μην διενεργούν ψεκασμούς με εντομοκτόνα έως τα τέλη Ιουνίου, προκειμένου να πραγματοποιηθεί με επιτυχία η εγκατάσταση του παρασιτοειδούς εντόμου.

Ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Κώστας Αγοραστός υπέγραψε τη σύμβαση του έργου συνολικού προϋπολογισμού 20.000 ευρώ για την προμήθεια ωφελίμων Torymus sinensis. «Η παραγωγή είναι ζωή. Αν δεν παράξουμε, δεν υπάρχει μέλλον. Προτεραιότητα μας είναι η προστασία των τοπικών αγροτικών προϊόντων και του αγροτικού εισοδήματος. Η καστανοκαλλιέργεια στην Περιφέρεια Θεσσαλίας αποτελεί το 30% περίπου της συνολικής έκτασης κάστανου της Ελλάδας και αποτελεί την κύρια πηγή εισοδήματος για τους καστανοπαραγωγούς των Δήμων Αγιάς, Τεμπών, Πύλης Τρικκαίων και Μετεώρων» δηλώνει ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Κώστας Αγοραστός. «Το 75-80% περίπου της παραγωγής κάστανου εξάγεται, με κύριο προορισμό κυρίως την Ιταλία, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό (20-25%) προωθείται στην εγχώρια αγορά. Αν συνυπολογιστεί ότι η καστανιά αξιοποιεί άγονα και ορεινά εδάφη, γίνεται αντιληπτό ότι αποτελεί μία σημαντική καλλιέργεια για τον αγροτικό πληθυσμό της Περιφέρειάς μας. Στηρίζουμε στην πράξη τους ανθρώπους της παραγωγής και του μόχθου» προσθέτει ο Περιφερειάρχης.