Υπόμνημα του Σ.Β.Θ.Σ.Ε. στον Υπουργό Οικονομικών για το υπό διαβούλευση φορολογικό νομοσχέδιο

Το Υπόμνημα εστάλη επίσης στον Υφυπουργό Οικονομικών κ. Απ. Βεσυρόπουλο.

Αναλυτικά, στο Υπόμνημά του ο Σύνδεσμος προτείνει τα εξής:

1) Παράταση χρονικού ορίου εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 62 του Ν.4389/2016 για τη φορολογική απαλλαγή της ωφέλειας η οποία προκύπτει από διαγραφή χρέους

Με το άρθρο 31 του υπό διαβούλευση φορολογικού νομοσχεδίου δίδεται παράταση μέχρι και την 31.12.2019, για την φορολογική απαλλαγή της ωφέλειας που προκύπτει από διαγραφή χρέους, η οποία ωστόσο κρίνεται ανεπαρκής εκ μέρους των επιχειρήσεων, δεδομένου ότι αυτή λήγει σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα κάτω των δύο μηνών.

Προτείνεται η παράταση να οριστεί μέχρι την 31.12.2023, καθώς ένα μεγαλύτερο χρονικό διάστημα κρίνεται επιβεβλημένο προκειμένου να παρασχεθεί η δυνατότητα εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 62 του Ν. 4389/2016, που προβλέπουν ότι δεν θεωρείται δωρεά και απαλλάσσεται του φόρου εισοδήματος η ωφέλεια νομικού προσώπου που προκύπτει από τη διαγραφή μέρους ή του συνόλου του χρέους προς πιστωτικό ή χρηματοδοτικό ίδρυμα ή προς εταιρεία διαχείρισης από δάνεια και πιστώσεις του Ν. 4354/2015 (Ε.Δ.Α.Δ.Π.) στο πλαίσιο εξωδικαστικού συμβιβασμού ή σε εκτέλεση δικαστικής απόφασης.

Οι επιχειρήσεις εκφράζουν την εκτίμηση ότι το συγκεκριμένο μέτρο θα συμβάλλει στην αντιμετώπιση του προβλήματος των "κόκκινων δανείων" και στην επιδιωκόμενη αναγκαία αναδιάρθρωση των τραπεζικών υποχρεώσεων των επιχειρήσεων.

2) Παράταση της προθεσμίας υποβολής αίτησης για υπαγωγή στη διαδικασία του Ν. 4469/2017 περί εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών

Δυνάμει του άρθρου 4 του Ν. 4469/2017, η προθεσμία υποβολής αίτησης εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών των επιχειρήσεων λήγει την 31.12.2019.

Προτείνεται η χορήγηση παράτασης μέχρι την 31.12.2023, προκειμένου οι επιχειρήσεις να έχουν την δυνατότητα υπαγωγής στις συγκεκριμένες διατάξεις περί εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών και μετά την 31.12.2019.

3) Διπλασιασμός του χρόνου συμψηφισμού των φορολογικών ζημιών των επιχειρήσεων

Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου, δεν έχει συμπεριλάβει διάταξη αναφορικά με τον διπλασιασμό του χρόνου συμψηφισμού των φορολογικών ζημιών των επιχειρήσεων.

Ωστόσο, έχει αναδειχθεί εκ μέρους των επιχειρήσεων η αναγκαιότητα ενσωμάτωσης μιας αντίστοιχης νομοθετικής ρύθμισης που να επιτρέπει τον συμψηφισμό των φορολογικών ζημιών των επιχειρήσεων από πέντε (5) σε δέκα (10) έτη, καθώς θα παράσχει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις, οι οποίες υπέστησαν σοβαρότατες ζημιές κατά την περίοδο της πρωτόγνωρης οικονομικής κρίσης 2009 έως 2018, να συμψηφίσουν τις εν λόγω φορολογικές ζημιές, με τα αναμενόμενα κέρδη, λόγω της ανάκαμψης της οικονομίας, ώστε να ενισχύσουν τη βιωσιμότητά τους και να προβούν σε νέες επενδύσεις.

Για το λόγο αυτό προτείνεται κατ΄ αρχήν ο διπλασιασμός της περιόδου συμψηφισμού από πέντε (5) σε δέκα (10) έτη, έτσι ώστε να ταυτίζεται η έναρξη της περιόδου συμψηφισμού με την έναρξη της οικονομικής κρίσης και να επιτρέπεται ο συμψηφισμός φορολογικών ζημιών από τη χρήση 2009.

4) Τροποποίηση της διάταξης παραγράφου 5α του άρθρου 19 του Ν. 2859/2000 για τη δυνατότητα μείωσης της φορολογικής βάσης ΦΠΑ λόγω της ολικής ή μερικής μη πληρωμής του τιμήματος πωλήσεων από τον αγοραστή

Μετά την έκδοση της υπ’ αριθμ. 355/2019 Αποφάσεως του Συμβουλίου της Επικρατείας, που αφορά στην παρεχόμενη δυνατότητα μείωσης της φορολογικής βάσης του ΦΠΑ εξαιτίας της ολικής ή μερικής μη πληρωμής του τιμήματος πωλήσεων από αγοραστή, θεωρείται επιβεβλημένη η νομοθέτηση ανάλογης διάταξης που να ρυθμίζει το ζήτημα.

Για το λόγο αυτό προτείνεται στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου, να ενσωματωθεί η τροποποίηση της διάταξης του άρθρου 19 παράγραφος 5α του Ν. 2859/2000, προκειμένου το σχετικό δικαίωμα μείωσης της βάσης ΦΠΑ να επεκταθεί κατά το σκεπτικό της εν λόγω απόφασης του ΣτΕ και να αναγνωρίζεται από τις φορολογικές αρχές σε κάθε περίπτωση έκδοσης δικαστικής απόφασης, η οποία θα βεβαιώνει την εμπορική αφερεγγυότητα του αγοραστή και θα εξειδικεύει το μη καταβληθέν στον πωλητή ποσό από τον οφειλέτη αγοραστή, με την επισήμανση ότι η παραγραφή του σχετικού δικαιώματος για υποβολή αιτήματος μειώσεως της φορολογητέας βάσης ΦΠΑ, να εκκινεί από το χρόνο δημοσίευσης της δικαστικής απόφασης, με την οποία καθίσταται βεβαία η μη είσπραξη του τιμήματος.

5) Κατάργηση της διάταξης του άρθρου 84 παρ.6 του Ν. 2238/1994

Παρά την κατάργηση του Ν. 2238/1994, από την έναρξη ισχύος του νέου Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, με τον Ν. 4172/2013, εν τούτοις, η εν λόγω διάταξη του άρθρου 84 παρ.6 του Ν. 2238/1994, σύμφωνα με το άρθρο 72 παρ. 11 του Ν.4174/2013, περί Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, εξακολουθεί να καταλαμβάνει χρήσεις μέχρι την 31.12.2013.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 84 παρ. 6 του Ν. 2238/1994, επί ακυρώσεως φύλλου ελέγχου για τυπικούς λόγους, με δικαστική απόφαση, κοινοποιούμενη το τελευταίο έτος της παραγραφής ή μετά τη συμπλήρωση του χρόνου αυτής, η Φορολογική Αρχή μπορεί να εκδώσει και να κοινοποιήσει νέο φύλλο ελέγχου, εντός προθεσμίας ενός έτους από την άνω κοινοποίηση.

Με βάση τη συγκεκριμένη αυτή διάταξη, η Φορολογική Διοίκηση, σε αρκετές περιπτώσεις ακύρωσης, για τυπικούς λόγους, του φύλλου ελέγχου, από τα διοικητικά δικαστήρια, επιδιώκοντας να διορθώσει, εν πολλοίς, αθεράπευτες πλημμέλειές της, προβαίνει σε αλλεπάλληλες επαναλήψεις της ίδιας διαδικασίας, επισωρεύοντας νέες πλημμέλειες και μεταθέτοντας επ’ αόριστο το χρόνο παραγραφής των οικείων φορολογικών χρήσεων.

Η διατήρηση σε ισχύ της ανωτέρω διάταξης, η οποία παρέχει στη Φορολογική Διοίκηση τη δυνατότητα απεριόριστων επαναλήψεων της ίδιας διαδικασίας φορολογικού ελέγχου, που έχει ακυρωθεί με δικαστικές αποφάσεις, χωρίς τον ελάχιστο περιορισμό ως προς τον αριθμό (πλήθος) των επαναλήψεων ή του χρονικού ορίου αυτών, οι οποίες απεριόριστα επιτρέπονται, και μάλιστα μετά την επέλευση της παραγραφής σε βάρος του Δημοσίου, είναι σε πλήρη αντίθεση με το διαμορφωθέν, σήμερα, νομολογιακό καθεστώς και ειδικότερα μετά τις πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας αρ. 1738/2017 (Ολομέλειας ΣτΕ) και 172-173/2018.

Κατά τη νομολογία, αλλά και με βάση το σκοπό του νόμου, αλλά και τη λογική ερμηνεία της ανωτέρω διάταξης του άρθρου 84 παρ. 6 του Ν. 2238/1994, ως εξαιρετικής φύσεως, η σχετική επανάληψη της διαδικασίας είναι δυνατό να διενεργείται εξαιρετικώς για μία μόνο φορά, και όχι ανεξαρτήτως του πλήθους των επαναλήψεων που τυχόν διενεργηθούν από τις Φορολογικές Αρχές.

Οποιαδήποτε αντίθετη ερμηνεία, η οποία επιτρέπει στη Φορολογική Διοίκηση αλλεπάλληλες και απεριόριστες εις το διηνεκές, επαναλήψεις της ίδιας διαδικασίας, ακυρουμένης για τυπικούς λόγους με δικαστική απόφαση, ενέχει κατάφωρη καταχρηστικότητα, η οποία παραβιάζει θεμελιώδεις Συνταγματικές Αρχές.

Επειδή η επίμαχη διάταξη του άρθρου 84 παρ. 6 του Ν. 2238/1994, αφενός μεν αντίκειται στο άρθρο 20 παρ.1 του Συντάγματος περί Αποτελεσματικής Δικαστικής Προστασίας, στη Συνταγματική Αρχή της Αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ.1) και στη Συνταγματική Αρχή του Κράτους Δικαίου, και αφετέρου επιτείνει στο έπακρο την ανασφάλεια των επιχειρήσεων, ως προς το χρόνο παραγραφής του δικαιώματος της Φορολογικής Διοίκησης να προβεί σε έλεγχο και να επιβάλλει αβέβαιης έκτασης οικονομικές κυρώσεις, με σοβαρές επιπτώσεις στη λειτουργία τους, είναι επιβεβλημένη η άμεση κατάργησή της.

Για τους λόγους αυτούς, προτείνεται να συμπεριληφθεί στις διατάξεις του σχεδίου νόμου η κατάργηση της διάταξης του άρθρου 84 παρ. 6 του Ν. 2238/1994, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι αυτό θα συμβάλλει σε σημαντικό βαθμό στην προσπάθεια της Κυβέρνησης για την αποκατάσταση του απαραίτητου κλίματος εμπιστοσύνης μεταξύ Διοίκησης και Επιχειρηματικού Κόσμου, το οποίο έχει αναγνωριστεί ότι αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ενεργοποίηση νέων και δυναμικών επενδύσεων για την επαναφορά της Οικονομίας της χώρας μας σε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Κλείνοντας την επιστολή του, ο Σύνδεσμος ζήτησε να εξετασθούν οι προτάσεις του με σκοπό να ενσωματωθούν στο σχέδιο νόμου που θα κατατίθετο προς συζήτηση και ψήφιση στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, προς όφελος της παραγωγικής οικονομίας.