Ο πολιτισμός της τροφής και η Θεσσαλία: Ημερίδα με τη συμμετοχή του Μουσείου Πόλης και του Δικτύου Μουσείων ν. Καρδίτσας ^Κύριο

Η συνάντηση διοργανώθηκε από τη Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και το Μουσείο Σιτηρών και Αλεύρων του Δήμου Λαρισαίων, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Θεσσαλίας.

Οι 17 εισηγήσεις που παρουσιάστηκαν στον φιλόξενο πολυχώρο πολιτισμού του Μύλου του Παππά είχαν στόχο να αναδείξουν την διατροφική, κοινωνική και πολιτισμική αξία της παραδοσιακής θεσσαλικής διατροφής (τμήμα Βιοχημείας Παν/μιου Θεσσαλίας), τις πλούσιες αγροδιατροφικές παραδόσεις της Θεσσαλίας σε συνδυασμό με τις αξίες της παραδοσιακής ζωής (Ακαδημία Αθηνών) αλλά και μέσα από την κατοχύρωση Πιστοποιημένης Ονομασίας Προέλευσης (π.χ. φέτα Ελασσόνας, χαλβάς Φαρσάλων), τις δράσεις μουσείων και συλλογικοτήτων με αντικείμενο τη μελέτη, διαφύλαξη, προβολή αλλά και θεατροπαιδαγωγική προσέγγιση (Qualia) της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς με έμφαση στον πολιτισμό της (αγρο)διατροφής (Λαογραφικά μουσεία Λάρισας και Ραψάνης, Μουσείο Πόλης Καρδίτσας και Δίκτυο Μουσείων Ν. Καρδίτσας). Θεματικοί άξονες της συνάντησης ήταν επίσης η επιχειρηματική δραστηριότητα και συγκεκριμένα η παραγωγή παραδοσιακών προϊόντων (Γκουσιάρης), ο αγροτουρισμός (Visit Meteora, τμήμα Πολιτισμού Παν/μιου Θεσσαλίας) και η περμακουλτούρα (Οικοκοινότητα Cob Νέσσωνα).

Από τον νομό Καρδίτσας υπήρξαν δύο συμμετοχές: της Δρ. Φένιας Λέκκα ως εκπροσώπου του Μουσείου Πόλης του Δήμου Καρδίτσας και της πρωτοποριακής σε πανελλήνια κλίμακα ΑΜΚΕ Δίκτυο Μουσείων & Συλλογών Νομού Καρδίτσας καθώς και του πολυβραβευμένου μελισσοκόμου, βιοκαλλιεργητή και εξαγωγέα παραδοσιακών γευμάτων, Αλέξανδρου Γκουσιάρη.

Η παρουσίασης της Δρ. Φένιας Λέκκα είχε τίτλο «Δράσεις οπτικοακουστικής πολιτισμικής τεκμηρίωσης και πρακτικές ανάδειξης αγροτικών παραδόσεων στον νομό Καρδίτσας: ένα αναδρομικό σχόλιο». Το υλικό σχολιασμού ήταν τρία video από αντίστοιχες παραγωγές, οι οποίες υλοποιήθηκαν στον νομό Καρδίτσας από δημιουργικές ομάδες με τη συμμετοχή-εποπτεία της της τα τελευταία 23 χρόνια: το πρώτο ήταν ένα ενδεικτικό απόσπασμα από το δίωρο ντοκυμαντέρ με τίτλο “Πορτίτσα. Τον καιρό του πνεύματος: καθημερινότητα και σχόλη” σε σκηνοθεσία του αξέχαστου Νίκου Κωτούλα (δημιουργικό εργαστήριο Θαυματρόπιο), σταθερού συνεργάτη του Μουσείου και του Δικτύου, στον οποίο ήταν αφιερωμένη η παρουσίαση. Τα γυρίσματα του ντοκυμαντέρ είχαν πραγματοποιηθεί το 2001 με φορέα το Μουσείο Συλλόγου Πορτίτσας «Το Πνεύμα», με τη χρηματοδότηση του Δήμου Μητρόπολης και της ΑΝΚΑ (LEADER II).

Το δεύτερο απόσπασμα που προβλήθηκε ήταν από της «υφάντρες της ψάθας», μια βιντεοσκοπημένη προφορική μαρτυρία με οπερατέρ τον Βασίλη Στάθη, παραγωγή του Μουσείου Πόλης Καρδίτσας του 2018, στην οποία ηλικιωμένες γυναίκες από την Καρδιτσομαγούλα αφηγούνται τη ζωή τους και εξηγούν πώς ύφαιναν και πουλούσαν ψάθες ως τη δεκαετία του 1950. Το τρίτο video ήταν άλλο ένα ενδεικτικό απόσπασμα από την προφορική μαρτυρία του Κωνσταντίνου Ζαχοκώστα, τελευταίου γεωπόνου του Καπνικού Σταθμού Καρδίτσας, την οποία βιντεοσκόπησε ο Γιάννης Χαραλάμπου και η Βαρβάρα Γκαϊδατζή για το Μουσείο Πόλης Καρδίτσας με πρωτοβουλία και χρηματοδότηση του Εμποροβιοτεχνικού Επιμελητηρίου (ΕΒΕ) Καρδίτσας. Την επεξεργασία των αποσπασμάτων επιμελήθηκε ο Βασίλης Στάθης.

Από τη συζήτηση διαφάνηκε το όραμα και το πλούσιο δυναμικό της Θεσσαλίας σε επίπεδο παραδόσεων, ανθρώπινου δυναμικού και φορέων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της καταγραφής, προστασίας και ανάδειξης της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και της αγροδιατροφής πιο ειδικά. Το ΥΠΠΟ τόνισε ότι είναι πρόθυμο να στηρίξει αντίστοιχες δράσεις με σαφή στόχευση, με την ενεργό συμμετοχή κοινωνικών εταίρων και σε άλλα διαμερίσματα της Θεσσαλίας, όπως η Καρδίτσα.