Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Αγράφων: Άξονες προτεραιότητας και κατηγορίες των 200 έργων και δράσεων που θα χρηματοδοτήσει ^Κύριο

καθώς και τις πληροφορίες που αντλήθηκαν από την  «Lever – Σύμβουλοι Ανάπτυξης ΑΕ», μέλος του Ομίλου «Σαμαράς & Συνεργάτες» που ανέλαβε την εκπόνηση του, το KarditsaLive.Net παρουσιάζει την «ακτινογραφία» του ολοκληρωμένου σχεδίου παρέμβασης, με το οποίο επιχειρείται, όπως χαρακτηριστικά τόνισε ο Πρωθυπουργός κ. Κυρ. Μητσοτάκης στην ομιλία του  να ανατραπεί η δημογραφική γήρανση στους ορεινούς όγκους της πατρίδας μας.

Πρόκληση η αντιμετώπιση της απειλής ερήμωσης

Η κύρια πρόκληση που επιχειρεί να αντιμετωπίσει το Σχέδιο είναι η απειλή της ερήμωσης του ορεινού χώρου, δηλαδή περίπου του 50 - 60% του εθνικού χώρου, που επιτείνεται σε συνδυασμό με την πληθυσμιακή γήρανση, την υπογεννητικότητα και το στρεβλό αναπτυξιακό πρότυπο της συγκέντρωσης οικονομικών δραστηριοτήτων στην πρωτεύουσα και τα αστικά κέντρα. Με το  αναπτυξιακό πρόγραμμα  επιδιώκεται η ανάδειξη των Αγράφων ως τόπου διαμονής και σημαντικού προορισμού, η διατήρηση και ανάδειξη του φυσικού και πολιτισμικού πλούτου την ανάπτυξη του παραγωγικού ιστού, τη συγκράτηση αλλά ακόμα και την αύξηση του πληθυσμού.

Στο σχεδιασμό του περιλαμβάνονται οι στόχοι της παροχής υπηρεσιών υγείας, εκπαίδευσης πρόνοιας και άλλες εφάμιλλες των άλλων περιοχών της Ελλάδας. Επιδιώκεται επίσης η εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα σ’ αυτό καθώς και η αξιοποίηση όλου του κοινωνικού κεφαλαίου

Τα κρίσιμα διακυβεύματα

Το συγκεκριμένο ΕΑΠ Αγράφων επιχειρεί να απαντήσει στα κρίσιμα διακυβεύματα μέσω των ακόλουθων κατευθύνσεων διαμόρφωσης Στρατηγικής:

-Η ιστορικότητα του χώρου των Αγράφων με πάνω από 4.000 χρόνια συνεχή παρουσία

-Η συμμετοχή των Αγράφων στην Αλπική ζώνη της Μεσογείου

-Η μοναδικότητα των Αγράφων στον ελληνικό χώρο

-Τα βουνά των Αγράφων ήταν και είναι υποχρεωμένα να ζoυν με τους δικούς τους πόρους, φυσικά με την τεχνολογική και χρηματοδοτική ενίσχυση από τους κεντρικούς αναπτυξιακούς πόρους

-Τα Άγραφα είναι τόπος που  συντήρησε παραγωγικά και κοινωνικά 50.000 άτομα πληθυσμό στα προεπαναστατικά χρόνια 1800 μ.Χ.

-Η πολυμέρεια και η εσωτερική χωρητικότητα των Αγράφων μπορούν να οργανώσουν ένα μεγάλο αριθμό κατοίκων - παραγωγών, που θα λειτουργούν παραγωγικά υποστηριζόμενοι από σύγχρονες συνθήκες παραγωγικής, κοινωνικής και πολιτικής οργάνωσης βασιζόμενη στην καινοτομία, στην τεχνολογία και στην προστασία του φυσικού και ιστoρικού περιβάλλοντός τους.

Στα παραπάνω λήφθησαν υπόψη δύο πρόσθετες προϋποθέσεις :

-Υποδομές που θα ενοποιούν τον χώρο της καθημερινότητας και της παραγωγής με τους χώρους των μονοπατιών της Φύσης και της Ιστορίας

-Αποτελεσματική δικτύωση της δημόσιας προστασίας (civil protection) κατά παντός  κινδύνου.

Μέσω της Στρατηγικής και του Σχεδίου Δράσης θα υλοποιηθούν παρεμβάσεις των οποίων τα αποτελέσματα θα μεταβάλλουν τη φυσιογνωμία την εικόνα του ορεινού χώρου των Αγράφων, καθιερώνοντάς τον ως πρότυπο τόπο ανάπτυξης ορεινών περιοχών, προορισμό, τόπο κατοικίας, τόπο άσκησης επαγγελματικών δραστηριοτήτων.

Οι ωφελούμενοι τομείς

Οι τομείς που θα επωφεληθούν είναι:

-Αναβάθμιση του δημόσιου χώρου.

-Πολιτική στέγασης, με την παρoχή κινήτρων και διευκολύνσεων, που μπορεί να περιλαμβάνει κοινωνική κατοικία ή άλλα προγράμματα παροχής στέγης με ευνοϊκούς όρους.

-Γεωργικός & Κτηνοτροφικός Τομέας με δράσεις όπως ο «Ορεινός ολοκληρωμένος αναδασμός».

-Ανταγωνιστικότητα Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων, μέσω φορολογικών εργαλείων.

-Εγχώριος Τουρισμός.

-Έρευνα & καινοτομία σε ορεινές περιοχές.

-Ευρυζωνικότητα και νέες τεχνολογίες.

-Μικρές επιχειρήσεις και εργαστήρια οικοτεχνίας.

-Εξοικονόμηση ενέργειας με δράσεις όπως είναι η εγκατάσταση λαμπτήρων LED στους οικισμούς, η χρήση ΑΠΕ στη μικρή κλίμακα σε σπίτια και επιχειρήσεις.

-Αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών (υγείας ή φυσικών φαινομένων) μέσω της δημιουργίας ισχυρού δικτύου επέμβασης. Αξιοποίηση των υφιστάμενων σχέσεων αλληλεγγύης μεταξύ των μόνιμων κατοίκων και ενίσχυσής τους.

Τρεις άξονες προτεραιότητας

Οι βασικοί άξονες προτεραιότητας του Ειδικού Αναπτυξιακού Σχεδίου και οι κατηγορίες έργων και δράσεων που αυτοί περιλαμβάνουν είναι:

Α’ Άξονας - Αναβάθμιση υποδομών και υπηρεσιών

Ο Α’ Άξονας κοστολογείται στα 42 εκατ € και αφορά:

-Το οδικό δίκτυο και την οδική ασφάλεια

- Την αναβάθμιση του δημόσιου χώρου

- Τη συντήρηση και ανάδειξη μνημείων

- Δράσεις Ενεργειακής εξοικονόμησης πόρων

Β’ Άξονας- Ανάπτυξη παραγωγικού ιστού και ευκαιρίες οικονομικής εξέλιξης Κοστολογείται 32 εκατ € και αφορά:

- Υποδομές και Δράσεις για προσέλκυση επενδύσεων

-Ενίσχυση της προώθησης και παραγωγής τοπικών προϊόντων

-Προστασία, διαχείριση και ανάδειξη περιβαλλοντικών πόρων

-Διασύνδεση των τοπικών πόρων με την επιστημονική κοινότητα

-Ανάδειξη του πολιτισμού

-Ανάδειξη μονοπατιών και θεματικών διαδρομών

-Προώθηση εναλλακτικών μορφών τουρισμού

Γ’ Άξονας - Δημόσια Προστασία και Δικτύωση κοινωνικών δομών και μεμονωμένων πολιτών

Κοστολογείται στα 16 εκατ.€ και αφορά:

- Ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας των Δήμων

-Αναβάθμιση παροχής κοινωνικών υπηρεσιών

-Προώθηση εναλλακτικών μέσων μεταφοράς

-Έργα υποδομής  για ύδρευση και αποχέτευση

-Ενίσχυση της ικανότητας των Δήμων για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών

-Αντιπλημμυρικά έργα

Προϋπολογισμός και χρονοδιάγραμμα

Ένα σύνολο περίπου 90 εκατομμυρίων ευρώ κατανέμεται σε ποσοστό 47% (42 εκ. €) σε δράσεις για «Αναβάθμιση υποδομών και υπηρεσιών», 36% (32 εκ. €) για «Ανάπτυξη παραγωγικού ιστού & ευκαιρίες οικονομικής εξέλιξης» και 17% (16 εκ. €) για «Δημόσια Προστασία και Δικτύωση κοινωνικών δομών και μεμονωμένων πολιτών». Η χρηματοδότησή του έχει διασφαλιστεί από εθνικούς και ενωσιακούς πόρους και αναμένεται να ενταχθούν σε αυτό ν πάνω από 200 έργα και δράσεις

Το ΕΑΠ Αγράφων θα ολοκληρωθεί εντός Νοεμβρίου 2022 και η ολοκλήρωση των έργων θα πραγματοποιηθεί κατά την τρέχουσα προγραμματική περίοδο, ενώ όπως επισημάνθηκε

το Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Αγράφων αναμένεται να  αποτελέσει τον πιλότο για την ανάπτυξη για την ανάπτυξη των 38 μικρών ορεινών δήμων της χώρας.

Κωστής Κριτσιάνης