Δήμητρα Δασκαλάκη-Αναγνωστοπούλου: Το Πολυτεχνείο ζεί; Μας οδηγεί;
- μέγεθος γραμματοσειράς μείωση του μεγέθους γραμματοσειράς αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
- Κατηγορία Άρθρα
- Εκτύπωση
Είναι αλήθεια ότι όσοι είμαστε της γενιάς του Πολυτεχνείου του 73, μας διακατέχει η μνήμη των συγκλονιστικών εκείνων ημερών.
Μήνας Νοέμβρης του 73: Η πρώτη εξέγερση εναντίον της χούντας των Συνταματαρχών, ξεκίνησε στο κτήριο της Νομικής Σχολής και ολοκληρώθηκε στο Πολυτεχνείο. Θυμάμαι ακόμα την αίσθηση που μας διαπερνούσε. Δεν ήταν μόνο ο φόβος, η αγωνία, η οργή απέναντι στη δικτατορία. Ήταν κάτι μεγαλύτερο: η πρωτόγνωρη δύναμη της μαζικότητας, της αλληλεγγύης και της ομοψυχίας.
Φοιτητές, εργάτες, απλοί πολίτες, άτομα όλων των ηλικιών και κοινωνικών αφετηριών, γίνονταν ένα σώμα, μια φωνή, μια κοινή συνείδηση. Δεν αναζητούσαν κοινωνική προβολή. Αναζητούσαν μια πατρίδα χωρίς φόβο, χωρίς λογοκρισία, χωρίς αυταρχισμό.
Και σιγά σιγά το καθεστώς της χούντας δεν άντεξε. Κατάρρευσε. Με όλα τα επακόλουθα κατά τη διάρκεια της: φυλακίσεις, εξορίες, σκοτωμούς.
Και ήρθαν τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης.
Οι πορείες των πρώτων χρόνων, μας βρήκαν όλους ενωμένους, χέρι-χέρι. Μια κοινωνία που παρά τις διαφορές της, είχε έναν κοινό αντίπαλο, το αυταρχικό καθεστώς και όσα το εκπροσωπούσε.
Βρεθήκαμε όλοι στους δρόμους, κάθε χρόνο την ημέρα μνήμης, φοιτητές, πολίτες ,απλοί άνθρωποι όλων των ηλικιών. Κι αυτό για να μην λησμονούμε
Με τα χρόνια όμως, κάτι άρχισε ν’αλλάζει. Η συλλογικότητα έδωσε σταδιακά τη θέση της στην κομματική περιχαράκωση. Οι πορείες χωρίστηκαν σε παρατάξεις, οι κοινές φωνές, έγιναν ανταγωνιστικές κραυγές. Στους δρόμους εμφανίστηκαν ομάδες άγνωστες που συχνά μετέτρεπαν τις εκδηλώσεις μνήμης σε πεδίο καταστροφής και βίας.
Η διαμαρτυρία που κάποτε εξέφραζε ένα υψηλό ιδανικό, σε πολλές περιπτώσεις έγινε άλλοθι για εκτροπές.
Και το πιο πικρό: Κάποιοι από εκείνους που βρέθηκαν κι αγωνίστηκαν στην εξέγερση του Πολυτεχνείου και επέζησαν, επικαλέστηκαν εκείνη τη χρονική περίοδο και αξιοποίησαν αργότερα αυτό το κεφάλαιο, για να κατακτήσουν αξιώματα, βουλευτικές έδρες, θέσεις εξουσίας και γενικά προσωπική αναγνώριση.
Δεν αμφισβητώ τους αγώνες . Δεν μηδενίζω θυσίες.
Δικαιούμαι όμως- μέρος κι εγώ των γεγονότων- ν’ αναρωτηθώ : Πόσοι κράτησαν ζωντανό το πνεύμα των ημερών και πόσοι το μετέτρεψαν ως προσωπικό διαβατήριο για την εν γένει ανέλιξη τους;
Και φτάσαμε στο σήμερα.
Το Πολυτεχνείο εξακολουθεί να τιμάται καταθέτοντας στεφάνια και βγάζοντας ομιλίες στη μνήμη του. Αυτή όμως η μνήμη κινδυνεύει να γίνει μια ακόμη επέτειος, γραμμένη στο ημερολόγιο, μια σχολική αναφορά, μία πορεία που δεν ξέρουμε πως θα καταλήξει.
Κι εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη ήττα.
Γιατί το Πολυτεχνείο δεν γεννήθηκε ξαφνικά για να γίνει μια τελετουργία. Το ΨΩΜΙ-ΠΑΙΔΕΙΑ-ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ δεν ήταν ένα σύνθημα που επαναλαμβανόταν μηχανικά , ούτε για να το επικαλούνται όσοι θέλουν ν’αντλήσουν κύρος απ’αυτό.
Το Πολυτεχνείο ήταν μια εξέγερση συνείδησης. Μια κραυγή ελευθερίας. Ήταν η χρονική στιγμή που μας διδάσκει ότι, όταν οι άνθρωποι αφήνουν στην άκρη τις μικρότητες, τις φιλοδοξίες, τις διαφορές τους, μπορούν να γίνουν δύναμη αλλαγής.
Γιατί, τελικά το ερώτημα δεν είναι μόνο αν το Πολυτεχνείο ζει.
Το ερώτημα είναι αν ζεί μέσα μας, αν μας οδηγεί, όταν υπερασπιζόμαστε τη Δημοκρατία, όταν αντιστεκόμαστε στην αδικία, όταν δεν ανεχόμαστε την αυθαιρεσία. Όταν διεκδικούμε μια κοινωνία με αξιοπρέπεια ισότητα και αλληλεγγύη.
Αν έχουμε το θάρρος ν’αντισταθούμε όχι μόνο στη πολιτική αυθαιρεσία, αλλά και στη διαφθορά, στον καιροσκοπισμό, στην υποκρισία και στην ιδιοτέλεια, απ’ όπου κι αν πηγάζει.
Χωρίς να λέμε ΕΜΕΙΣ και οι ΑΛΛΟΙ. Όλοι μαζί να συμφωνούμε στις κοινές και πανανθρώπινες αξίες .
Γιατί Δημοκρατία δεν είναι μόνο να ψηφίζουμε. Είναι να σκεφτόμαστε ελεύθερα, να κρίνουμε, ν’αμφισβητούμε, ν’απαιτούμε και όπου χρειαστεί να ζητάμε λογοδοσία.
Έζησα έντονα στις μέρες της εξέγερσης, εκείνη τη συγκλονιστική αίσθηση της ενότητας. Δεν επιθυμώ όμως να παραμείνει μια συγκινητική ανάμνηση της νιότης μου.
Επιθυμώ να είναι πυξίδα για το σήμερα και απαίτηση για το αύριο.
Δεν επιθυμώ οι νέοι μας να γνωρίζουν απλά τι έγινε το Νοέμβρη του 73. Θέλω να καταλάβουν γιατί έγινε και πως. Και κυρίως ν ‘αναρωτηθούν τι μπορούν να κάνουν οι ίδιοι για να μη χρειαστεί ποτέ μια τέτοια εξέγερση.
Κι αν σήμερα χρειάζεται ν’αναρωτηθούμε αν το Πολυτεχνείο ζει και αν μας οδηγεί, ίσως η ειλικρινής απάντηση να βρίσκεται σε μια σκληρή διαπίστωση : Δεν αρκεί να θυμόμαστε εκείνους που φώναξαν ΨΩΜΙ-ΠΑΙΔΕΙΑ-ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, αλλά ν’ αναρωτηθούμε πόσα απ’αυτά έχουμε ακόμα το θάρρος να διεκδικούμε όλοι μαζί ΑΛΛΗΛΕΓΓΎΟΙ- ΕΝΩΜΈΝΟΙ;
ΔΗΜΗΤΡΑ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ- ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ















