Μαρία Σκούφη: "Παιδί και Μαθηματικά"

Τα μαθηματικά διδάσκονται από νωρίς, αρχίζοντας από τους αριθμούς, τα σχήματα, τις πράξεις για να καταλήξουμε αργότερα στις συναρτήσεις και τα ολοκληρώματα. Αν σε κάποιο σημείο αυτής της πορείας «χαθούν» κάποιες γνώσεις και δημιουργηθούν κενά, το οικοδόμημα της μαθηματικής γνώσης θα είναι σαθρό και οι δυσκολίες θα αυξάνονται.

Επιπλέον, το πρόβλημα εντείνεται όταν ο τρόπος που διδάσκονται τα μαθηματικά βασίζεται στην αποστήθιση και δεν δίνει την δυνατότητα στους μαθητές να σκεφτούν, να δοκιμάσουν, να κάνουν λάθη και να επανεξετάσουν. Με την πάροδο των σχολικών ετών, δημιουργείται σε αρκετούς μαθητές η αντίληψη πως τα μαθηματικά είναι για λίγους, για κάποια «μαθηματικά μυαλά» που βρίσκουν γρήγορα τις σωστές απαντήσεις. Το γεγονός αυτό τους προκαλεί αρνητική στάση προς το μάθημα, χαμηλή αυτοπεποίθηση και άγχος, με αποτέλεσμα να εγκαταλείπουν την προσπάθεια να το κατανοήσουν. Μάλιστα, έρευνες δείχνουν πως το φαινόμενο της μαθηματικοφοβίας είναι εντονότερο στα κορίτσια, αφού συνάδει με την γενικότερη προκατάληψη που υποστηρίζει πως «οι άντρες είναι καλύτεροι στα μαθηματικά» και επηρεάζει συχνά τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς ή τους γονείς.

Πως μπορεί να υποστηρίξει ο γονέας ένα παιδί σε μικρή ηλικία:

• Χρησιμοποιήστε μαθηματικά παιχνίδια, όπως κατασκευές με κύβους που θα βοηθήσουν το παιδί να εξοικειωθεί με γεωμετρικά σχήματα και να αποκτήσει την αίσθηση του χώρου και των αντικειμένων. Το παιχνίδι να μην είναι παθητικό, αλλά ενεργητικό και να συνδυάζει την μάθηση με την ψυχαγωγία.
• Από μικρή ηλικία χρειάζεται να ρωτάμε και να συζητάμε με το παιδί: Πόσες μέρες έχουμε ακόμη μέχρι τα Χριστούγεννα; Πόσο κοστίζει αυτό το παιχνίδι; Μας φτάνουν αυτά τα χρήματα να το αγοράσουμε; Είναι σωστά τα ρέστα που μας έδωσε; Πόσο γάλα να χρησιμοποιήσουμε στην συνταγή; Να γράψουμε το τηλέφωνο της γιαγιάς και να βάλουμε το παιδί να πληκτρολογήσει τους αριθμούς ή να του ζητήσουμε να μετρήσει τους φίλους που θα καλέσει στα γενέθλιά του. Με τέτοια παραδείγματα να μάθουμε στο παιδί πως τα μαθηματικά είναι στην καθημερινότητά μας και δεν είναι απλησίαστα.
• Αξιοποιήστε τα λάθη! Αυτά είναι που αναδεικνύουν τι ακριβώς δεν κατανόησε το παιδί. Δείτε τα σαν ευκαιρία για διερεύνηση του προβλήματος μέχρι το παιδί να φτάσει μόνο του στην σωστή λύση. «Κάνω μαθηματικά» σημαίνει επεξεργάζομαι δεδομένα, κάνω λάθη, δοκιμάζω και επανεξετάζω.
• Σε μεγαλύτερα παιδιά θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για σημαντικές επιστημονικές ανακαλύψεις, το έργο και την ζωή γνωστών Μαθηματικών με την βοήθεια ντοκιμαντέρ ή μιας ταινίας. Έτσι, ο μαθητής αποκτά πρότυπα, βλέπει ότι οι επιστήμονες είναι καθημερινοί άνθρωποι και τα Μαθηματικά γίνονται πιο ελκυστικά και ενδιαφέροντα.
• Τέλος, θεωρώ πως έχει μεγάλη σημασία ο ποιοτικός χρόνος του γονιού με το παιδί όταν μελετούν μαζί τα Μαθηματικά. Η βοήθεια αυτή είναι σημαντικό να παρέχεται από μικρή ηλικία. Άλλωστε από νωρίς θα είναι πιο εύκολο και για τον γονέα να παρακολουθήσει την ύλη και να εξασκηθεί και ο ίδιος. Εφόσον ο γονιός θεωρήσει πως το παιδί χρειάζεται επιπρόσθετη βοήθεια ή πως ο ίδιος δυσκολεύεται να ανταποκριθεί, καλό θα ήταν να απευθυνθεί σε εξειδικευμένο εκπαιδευτικό. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού δεν μειώνει τον ρόλο του γονέα, αλλά ίσα ίσα η καλή συνεργασία και επικοινωνία μεταξύ τους φέρνει και καλύτερα μαθησιακά αποτελέσματα. Είναι, λοιπόν, απαραίτητη τόσο η επικοινωνία του γονέα με τον εκπαιδευτικό, όσο και η προσεκτική επιλογή του καθηγητή που πρέπει να έχει εμπειρία αλλά και μεράκι και αγάπη για τα μαθηματικά, ώστε να εμπνεύσει και τους μαθητές να τα αγαπήσουν.

Σε επόμενο άρθρο θα επικεντρωθούμε σε μαθητές μεγαλύτερης ηλικίας. Επίσης, θα αναφερθούμε σε διεθνείς έρευνες γύρω από την διδακτική των μαθηματικών, που προτείνουν διάφορες διδακτικές μεθόδους και τρόπους προσέγγισης των μαθηματικών στην πράξη. Μέθοδοι που, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των ερευνών, φαίνεται να βοηθούν τους μαθητές να κατανοήσουν καλύτερα τον θαυμαστό κόσμο των Μαθηματικών.

Σκούφη Μαρία

Μαθηματικός ΑΠΘ, ειδίκευση στην διδακτική των μαθηματικών MED