Όλγα Αναγνωστοπούλου: "Ψυχική υγεία και φυσικές καταστροφές"

Συγκεκριμένα η πρόσφατη καταστροφή που υπέστη η πόλη της Καρδίτσας δημιούργησε μεγάλες ανάγκες σε όλα τα επίπεδα.

Οι φυσικές καταστροφές προκαλούνε μεγάλες κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές και επιβαρύνουν σε σημαντικό βαθμό την ψυχική υγεία των ανθρώπων.  Στην προσπάθεια μας  να κατανοήσουμε τι έχει συμβεί σε μία φυσική καταστροφή όπως είναι οι πλημμύρες, βλέπουμε ότι όλα αυτά είναι πέρα από τον ανθρώπινο έλεγχο και συμπεραίνουμε πως δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα για να αποτρέψουμε τη ζημιά που προκαλείται από μία τέτοια συμπεριφορά της φύσης.

Δεδομένης της μεγάλης απειλής θανάτου, των σοβαρών απωλειών, μπορεί να προκληθεί  μία ψυχολογική αστάθεια. Η πιο έντονη κατάσταση είναι εκείνη, όπου οι άνθρωποι μπορούν να καταρρεύσουν σωματικά  και να βρίσκονται σε αδράνεια ή ακόμα παγωμένοι. Το σοκ, είναι η πιθανή αντίδραση, την οποία το άτομο μπορεί να έχει , αφού ζήσει μία κρίση. Σε πολλές περιπτώσεις, το σοκ εμφανίζεται ως μία κατάσταση αποστασιοποίησης, δίνοντας έτσι το χρόνο στον εαυτό να καταλάβει τι συνέβη. Στην πιο έντονη μορφή το σοκ μπορεί να παράγει μία πλήρη ψυχολογική απομάκρυνση από τα γεγονότα. Τα άτομα που έχουν βιώσει ένα ψυχοτραυματικό συμβάν ή κατάσταση , ιδιαίτερα απειλητικού ή καταστροφικού χαρακτήρα έχουν αυξημένο κίνδυνο να νοσήσουν από διαταραχή άγχους, χωρίς να αποκλείουμε την κατάθλιψη. Ωστόσο, για την εκδήλωση της διαταραχής μεγάλη σημασία έχει η ένταση του stress, αλλά και η υποκειμενική σημασία που έχει το συμβάν για το συγκεκριμένο άτομο. Ο χρόνος μεταξύ του τραυματικού συμβάντος και της εκδήλωσης της διαταραχής κυμαίνεται μεταξύ εβδομάδων και ετών.

Τα συμπτώματα της διαταραχής είναι στην οξεία φάση αυπνία, άγχος, φόβος για αναβίωση της τραυματικής εμπειρίας καθώς και  επίμονη υπερεγρήγορση. Όσο αυτά  τα συμπτώματα δεν υποχωρούν , την  εικόνα του ατόμου συμπληρώνουν συμπτώματα όπως κρίσεις πανικού, κατάθλιψη, δυσκολία στη συγκέντρωση, έλλειψη συμμετοχής ή ικανοποίησης από τις δραστηριότητες που είχε το άτομο πριν την κρίση, αισθήματα ενοχής, αυξημένη απώλεια αυτοκυριαρχίας (οξυθυμία, ξεσπάσματα θυμού), αδυναμία ελέγχου των παρορμήσεων,  κατάχρηση ουσιών και αυτοκτονική συμπεριφορά.

Βασιζόμενοι σε επιδημιολογικά αποτελέσματα που έδειξαν ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά κατάθλιψης , άγχους και μετατραυματικού στρες από φυσικές καταστροφές, κρίνεται αναγκαία η παροχή  ψυχολογικής στήριξης  των ανθρώπων.

Όταν υπάρχει μία απειλή ή μία κρίση, οι άνθρωποι αισθάνονται την ανάγκη να αυξήσουν το επίπεδο της προσωπικής τους ασφάλειας. Για αυτό είναι  πολύ σημαντική η ενδυνάμωση της κοινότητας και η παρέμβαση της πολιτείας υποστηρικτικά, όπως επίσης σημαντική είναι και η παρουσία των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, είτε ψυχιάτρων, είτε ψυχολόγων ή κοινωνικών λειτουργών .

Αναγνωστοπούλου Όλγα

Ψυχολόγος

Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Καρδίτσας

Γρ Λαμπράκη 4

1ος Όροφος

Τηλ. 2441022310