«Και ο χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός θύμα του Μεσοπρόθεσμου» ^Κύριο

Το ΥΠΕΚΑ – σύμφωνα με την πρόσφατα κατατεθείσα πρότασή του – σχεδιάζει την κατ’ ουσίαν εκθεμελίωση του, έστω και με ατέλειες, υφιστάμενου πλαισίου για τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό, εναρμονιζόμενο με τις επιταγές του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου. Στόχος του ΥΠΕΚΑ είναι η πλήρης διάλυση του χωρικού σχεδιασμού σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, με τη μετατροπή των αντίστοιχων σχεδίων σε απλές πολιτικές κατευθύνσεις και γενικές αρχές, αντί των μέχρι σήμερα νομικά δεσμευτικών ρυθμίσεων. Με τον τρόπο αυτό, εισάγεται η απόλυτη σχετικοποίηση των όρων και των κανόνων χωροταξίας και δόμησης και θεσπίζεται μία σειρά αντισυνταγματικών και σκανδαλωδών ρυθμίσεων και εξαιρέσεων, ενώ καταργείται κάθε έννοια περιβαλλοντικής προστασίας, χωροταξικού/ πολεοδομικού σχεδιασμού και αειφορίας.

Διακηρυγμένος στόχος του ΥΠΕΚΑ είναι η «ενθάρρυνση της επιχειρηματικότητας» και η εξυπηρέτηση των συμφερόντων κάποιων λίγων «επενδυτών», οι οποίοι θα σπεύσουν να κερδοσκοπήσουν με ληστρικούς και αποικιοκρατικούς όρους επί του δημόσιου πλούτου. Εξάλλου, η τελευταία πρόταση του ΥΠΕΚΑ εναρμονίζεται πλήρως με όσα ήδη ψηφίστηκαν από την τρικομματική κυβέρνηση στον νόμο περί ΤΑΙΠΕΔ (Ν. 3986/2011 και 4092/2012) και στο πρόσφατο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο (Ν. 4093/2012). Με πρόσχημα τη δυσχερή οικονομική κατάσταση και στο όνομα της διευκόλυνσης των κερδοσκόπων, η κυβέρνηση παραβιάζει κάθε έννοια νομιμότητας, ελέγχου και συνταγματικότητας, με ρυθμίσεις όπως η ιδιωτική πολεοδόμηση, η σκανδαλώδης εύνοια υπέρ των υποψήφιων επενδυτών στα «φιλέτα» του δημοσίου και η εξαίρεσή τους από τους ισχύοντες κανόνες, η θέσπιση διαδικασιών fast-track και η κατ’ ουσίαν κατάργηση των περιβαλλοντικών και άλλων όρων.

Παράλληλα, με τη μεταβίβαση της αρμοδιότητας κατάρτισης των Περιφερειακών Χωροταξικών Σχεδίων από το ΥΠΕΚΑ στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, χωρίς να διευκρινίζεται αν θα έχουν λόγο στη διαμόρφωσή τους τα Περιφερειακά Συμβούλια, και τη μετατροπή τους σε απλές «κατευθύνσεις για τομείς ή κατηγορίες χώρου», την κατάργηση των υπό θεσμοθέτηση Ρυθμιστικών Σχεδίων, μεταξύ των οποίων και αυτά του Βόλου και της Λάρισας, καθώς και τη μετατροπή των ΓΠΣ σε μη δεσμευτικών Πλαισίων, αποκλείονται ακόμα περισσότερο οι τοπικές κοινωνίες και οι δημοκρατικά εκλεγμένοι αντιπρόσωποί τους σε δημοτικό και περιφερειακό επίπεδο από τον έλεγχο του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού.

Ως «Θεσσαλία της Αλληλεγγύης και της Οικολογίας» έχουμε ασκήσει δριμεία κριτική στα κενά, τις ελλείψεις και τις στρεβλώσεις της μέχρι σήμερα υφιστάμενης χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας και έχουμε σε κάθε ευκαιρία ταχθεί υπέρ του ουσιαστικού, ενιαίου, μακροπρόθεσμου χωροταξικού και πολεοδομικού εθνικού, περιφερειακού και τοπικού σχεδιασμού, που θα προκύψει από τη σε βάθος ανάλυση των δεδομένων και των αναγκών κάθε περιοχής και τη συζήτηση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και που θα ανταποκρίνεται τόσο στο συλλογικά διαμορφωμένο όραμά μας για την περιοχή, όσο και στους κανόνες της περιβαλλοντικής προστασίας και της αειφορίας.

Θεωρούμε ωστόσο ότι οι πρόσφατες εξελίξεις, υπό το κράτος των μνημονιακών κυβερνήσεων κινούνται σε ακόμα πιο αρνητική κατεύθυνση και ξηλώνουν ακόμα και τις στοιχειώδεις αρχές που είχαμε κατακτήσει. Είναι λοιπόν ανάγκη, κατά τη γνώμη μας, να εναντιωθούμε ως Περιφέρεια στις προωθούμενες ρυθμίσεις. Είναι ανάγκη να προστατεύσουμε το δημόσιο πλούτο και το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον, να διεκδικήσουμε την σε προοδευτική κατεύθυνση μεταρρύθμιση του υφιστάμενου πλαισίου και να απαιτήσουμε την ουσιαστική και δημοκρατική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στους εκάστοτε πολεοδομικούς, αναπτυξιακούς ή άλλους σχεδιασμούς.

Στόχος μας πρέπει να είναι η δημιουργία πόλεων και περιφερειών βιώσιμων, ανθρώπινων, καλαίσθητων και ασφαλών, που θα έχουν τη δυνατότητα να αναπτυχθούν πολύπλευρα και να υποδεχθούν πλήθος δραστηριοτήτων και που θα εξασφαλίζουν στους πολίτες την απαιτούμενη ποιότητα ζωής. Είναι ανάγκη να διατρανώσουμε ως πολίτες της Θεσσαλίας την πεποίθησή μας ότι «οι άνθρωποι είναι πάνω από τα κέρδη».