Ερώτηση Ν. Ράπτη στην ειδική συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου για την κατάσταση στα χοιροτροφεία της Θεσσαλίας

Ειδικότερα ο κ. Ράπτης ζητά να διερευνηθεί επισταμένως εάν τηρείται η νομιμότητα όσον αφορά στις συνθήκες διαβίωσης των ζώων στα χοιροτροφεία, στον τρόπο διαχείρισης των λυμάτων και των νεκρών ζώων, την τυχόν κατάχρηση αντιβιοτικών φαρμάκων, που μέσω της διατροφικής αλυσίδας μπορούν να βλάψουν τη δημόσια υγεία και να δημοσιεύσουν τα αποτελέσματα αυτών των ελέγχω

Αναλυτικά η ερώτηση:

Πρόσφατα, πραγματοποιήθηκε από την οργάνωση Rethink Animals έρευνα σε 27 χοιροτροφικές μονάδες, σε διαφορετικές περιοχές της χώρας, στις οποίες καταγράφηκαν σοβαρές παραβάσεις στη διαχείριση νεκρών ζώων και αποβλήτων, στις συνθήκες διαβίωσης των ζώων κ.ά.

Το εκτεταμένο οπτικοακουστικό υλικό (πάνω από τρεις ώρες βίντεο και περισσότερες από εκατό φωτογραφίες), συλλέχθηκε μεταξύ Μαρτίου και Μαΐου 2026 από μονάδες στη Δυτική Ελλάδα, τη Θεσσαλία, τη Στερεά Ελλάδα και την Κεντρική Μακεδονία).

Η έρευνα έχει ιδιαίτερο θεσσαλικό ενδιαφέρον, αφού καλύπτει εννέα χοιροτροφικές μονάδες στα Τρίκαλα και πέντε στη Λάρισα. Μεταξύ άλλων, έχουν καταγραφεί:

· Ανοιχτοί λάκκοι με πτώματα ζώων σε αποσύνθεση, στα οποία έχουν πρόσβαση διάφορα αδέσποτα και άγρια ζώα!

· Σοβαρές ελλείψεις στη διαχείριση της κοπριάς και των υγρών αποβλήτων, πουν ρυπαίνουν γύρω εκτάσεις.

· Ζώα με ανοιχτές πληγές, δερματικές αλλοιώσεις, προπτώσεις ορθού και άλλες σοβαρές παθολογικές καταστάσεις, χωρίς ορατές ενδείξεις κατάλληλης αντιμετώπισης.

· Κραυγαλέες παραβάσεις στις συνθήκες υγιεινής.

· Συστηματική κατάχρηση αντιβιοτικών φαρμάκων, που μέσω της τροφικής αλυσίδας βλάπτουν τη δημόσια υγεία.

Άθλια είναι η εικόνα της ελληνικής χοιροτροφίας ως προς τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, την ευζωία των ζώων και τα ζητήματα υγιεινής και βιοασφάλειας. Στην Ελλάδα εκτρέφονται περισσότερα από 720,000 χοίροι σε περισσότερες από 3,370 φάρμες. Σφάζονται ετησίως πάνω από ένα εκατομμύριο ζώα και παράγονται 57,000 τόνοι «κρέατος». Ο κλάδος παρουσιάζει σαφή τάση συγκέντρωσης -λιγότερες μονάδες με μεγαλύτερη παραγωγή ανά μονάδα- και υποκύπτει στην εντατική-βιομηχανική εκτροφή. Προκύπτουν νομικά (υγειονομικά, περιβαλλοντική και ηθκά) προβλήματα, που απειλούν την κοινωνία και πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Ειδικότερα, στις θεσσαλικές εγκαταστάσεις:

· Στα Τρίκαλα η έρευνα κάλυψε εννέα μονάδες στην περιοχή της Φήκης, όπου καταγράφεται έντονη συγκέντρωση χοιροτροφικών εγκαταστάσεων. Σε οκτώ καταγράφηκαν νεκρά γουρούνια ή οστά, είτε σε λάκκους είτε εκτεθειμένα σε υπαίθριους χώρους. Εντοπίστηκαν προβλήματα διαχείρισης κοπριάς και αποβλήτων, με διασπορά τους σε χώρους εντός ή εκτός των εγκαταστάσεων. Στο εσωτερικό μονάδας καταγράφηκαν γουρούνια με προχωρημένη πρόπτωση ορθού, χωρίς ορατές ενδείξεις θεραπευτικής αντιμετώπισης. Τα ζώα βρίσκονταν σε χώρους απομόνωσης με έντονη ρύπανση χωρίς την κατάλληλη, στεγνή και άνετη επιφάνεια ανάπαυσης. Καταγράφηκαν επίσης νεκρό γουρουνάκι δίπλα σε κατειλημμένο κλωβό τοκετού, ζώα με ομφαλοκήλες και χώροι με εκτεταμένη συσσώρευση περιττωμάτων και ενδείξεις διάρροιας. Στη μονάδα εντοπίστηκαν φαρμακευτικά σκευάσματα, μεταξύ άλλων αντιβιοτικά και ορμονικά σκευάσματα. Η παρουσία τους, σε συνδυασμό με τις καταγεγραμμένες συνθήκες διαβίωσης και τα προβλήματα υγείας των ζώων, εγείρει ερωτήματα για τυχόν κατάχρηση στη χρήση αντιβιοτικών. Απαιτείται έλεγχος των κτηνιατρικών αρχείων και των πρακτικών διαχείρισης της μονάδας.

· Στη Λάρισα η έρευνα κάλυψε πέντε μονάδες, στις περιοχές Δελερίων, Κυπαρισσίας και Αγίων Αναργύρων. Καταγράφηκαν λάκκοι με πτώματα και απόβλητα, καθώς και νεκρά γουρούνια σε αποσύνθεση προσβάσιμα σε σκύλους και πτηνά. Σε μία περίπτωση, σκύλοι καταγράφηκαν να διαμελίζουν πτώμα γουρουνιού εντός της εγκατάστασης. Η διαχείριση της κοπριάς παρουσίαζε σοβαρά προβλήματα συγκράτησης, με επαφή με παρακείμενο κανάλι και διασπορά μεγάλων ποσοτήτων σε γειτονικές εκτάσεις. Στο εσωτερικό μονάδας καταγράφηκε εκτεταμένη ρύπανση, έντονη παρουσία κατσαρίδων, ζώα καλυμμένα με περιττώματα, καθώς και δερματικές αλλοιώσεις, οφθαλμικά προβλήματα, αποστήματα και κήλες.

Ερωτώνται οι αντιπεριφερειάρχες:

· ΓΑΛΛΙΟΥ Μαρία (Π.Ε. Λάρισας)

· ΚΟΜΗΤΣΑ Ανδριάνα (Υγείας)

· ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ Φώτης (Περιβάλλοντος)

· ΝΤΙΝΤΗ Χρυσούλα (Π.Ε. Τρικάλων)

· ΞΑΦΟΣ Θανάσης (Οικονομικών)

· ΤΣΕΤΣΙΛΑΣ Δημήτρης (Πρωτογενούς τομέας και αγροτικής οικονομίας)

Ποιες ενέργειες θα αναλάβουν προκειμένου:

· Να διερευνηθεί η καταγεγραμμένη στην έρευνα κατάσταση

· Να ληφθούν άμεσα μέτρα για την αποκατάσταση της ευζωίας των συγκεκριμένων ζώων που υποφέρουν.

· Να αντιμετωπιστεί άμεσα η κακή και επικίνδυνη διαχείριση των νεκρών ζώων

· Να αντιμετωπιστεί άμεσα η κακή και επικίνδυνη διαχείριση των αποβλήτων, λυμάτων και απορριμμάτων.

· Να διασφαλιστεί η διαφάνεια στις ενισχύσεις που έχουν λάβει οι καταγεγραμμένες παραβατικές μονάδες και να ελεγχθεί η τήρηση των όρων με τους οποίους αυτές επιδοτήθηκαν.

· Να δημοσιοποιήσουν τα αποτελέσματα των ως άνω ελέγχων.

· Να διερευνηθεί τυχόν κατάχρηση αντιβιοτικών φαρμάκων στα ζώα, με προφανείς κινδύνους για τη δημόσια υγεία.

· Να δημοσιοποιήσουν τον πολιτικό τους σχεδιασμό. προκειμένου να αποτραπεί επανάληψη των παραβάσεων που θα διαπιστωθούν.

· Να καταρτιστεί ένα περιφερειακό σχέδιο δράσης για την υγιεινή διατροφή, με συγκεκριμένα και σταδιακά μέτρα για την ενίσχυση του τετράπτυχου μεσογειακή διατροφή, δίαιτα των 200 μιλίων, φυτοφαγία και μεσογειακή διατροφή στη δημόσια εστίαση (σε νοσοκομεία, σωφρονιστικά καταστήματα, γηροκομεία, σχολικές καντίνες, πανεπιστημιακά και μαθητικά συσσίτια κ.λπ) και τη στήριξη παραγωγών και επιχειρήσεων στη μετάβαση από τη ζωική στη φυτική παραγωγή («Refarmation»).

Σημείωση: Η ερώτηση συνοδεύεται από οπτικό υλικό και δημοσιεύματα