Αρ. Τσόγκας: Τοπική οικονομία και συνεργατικές δομές ^Κύριο

Ηταν ταυτόχρονα για όλους μας μια ευχάριστη έκπληξη καθώς στην περιοχή μας το τελευταίο χρονικό διάστημα υπάρχει μια μεγάλη δυναμική γύρω από τον χώρο αυτό και οι συλλογικές προσπάθειες που έχουν ξεκινήσει τα τρία τελευταία χρόνια υπερβαίνουν την προσπάθεια των τελευταίαων δεκαετειών.

Πέρα από τη δημοφιλή συνεταιριστική τράπεζα με τέσσερα (4) υποκαταστήματα στον Νομό, ακούσαμε για την Ενεργειακή Συνεταιριστική, τον Συνεταιρισμό νέας γενιάς στέβιας, τον Συνεταιρισμό νέας γενιάς υπερτροφών, τον συνεταιρισμό σαλιγγαροτρόφων, τον νέο συνεταιρισμό για τα όσπρια, την ΚΥΝΣΕΠ «αλλάΖΩ» και την ΚΥΝΣΕΠ «ηλακάτη». Το γεγονός πως πολλές από αυτές τις προσπάθειες βρίσκονται στα πρώτα τους βήματα, αναδεικνύει ορισμένα προβλήματα που σχετίζονται με το μπερδεμένο νομικό πλαίσιο, την έλλειψη εκπαίδευσης και την γραφειοκρατία.

Είναι, επίσης, γεγονός πως αυτές και άλλες μελλοντικές δράσεις καλούνται να αναπτυχθούν στην σκιά της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Καρδίτσας(ΕΑΣΚ), η οποία ξεκίνησε από τις πλέον ισχυρές της Ελλάδας για να έχει την τραγική κατάληξη που όλοι γνωρίζουμε. Η σκιά αυτή όμως δεν πρέπει να μας τρομάζει. Δεν φταίει η συνεταιριστική ιδέα ή το αντιδραστικό Ελληνικό DNA. Το αντίθετο μάλιστα συμβαίνει, καθώς οι συνεργατικές δομές αποτελούν ένα τεράστιο κομμάτι της παγκόσμιας οικονομίας, ενώ πολλές Ελληνικές συνεργατικές προσπάθειες είναι εξαιρετικά επιτυχημένες τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Δομικές ατέλειες που σχετίζονται με «εξαρτήσεις» των συνεταιρισμών στο παρελθόν, αλλά και προβλήματα στην λήψη αποφάσεων, εξαιτίας των πολλαπλών αντικειμένων, οδήγησαν πολλούς συνεταιρισμούς σε μαρασμό. Παρά τις δυσκολίες όμως η κατεύθυνση είναι σωστή. Άλλωστε όλη η πορεία του ανθρώπου είναι μια διαρκής προσπάθεια να κάνει καλύτερα κάτι στο οποίο έχει πρωθύστερα αποτύχει.

Ο συγκεκριμένος τρόπος οργάνωσης αποτελεί μια σοβαρή και σύγχρονη πρόταση για την οργάνωση της τοπικής οικονομίας στον καιρό της κρίσης. Πραγματικά αν αναλογιστούμε τις δυνατότητες της οικονομίας μας και τις αναπτυξιακές μας δυνάμεις κατανοούμε πως δεν μπορούμε να στηριχτούμε ούτε σε ξένες επενδύσεις, ούτε σε δανεισμό, μιας και οι τραπεζικές κάνουλες έχουν κλείσει (πλην της Συνεταιριστικής Τράπεζας Καρδίτσας, η οποία είχε και έχει κομβικό ρόλο στην χρηματοδότηση της τοπικής οικονομικής δράσης και των αντίστοιχων επενδύσεων) πρέπει πλέον να στηριχτούμε στα δικά μας πόδια. Η κοινωνική οικονομία και οι συνεταιρισμοί νέας γενιάς αποτελούν μια ρεαλιστική πρόταση για την εξεύρεση του επενδυτικού κεφαλαίου, μέσα από την συνένωση πολλών μικρών κεφαλαίων. Οι νέες συνεργατικές δομές μπορούν και πρέπει να εστιάσουν σε τομείς κομβικής σημασίας για την τοπική οικονομία, μπορούν να δώσουν λύσεις στο τεράστιο πρόβλημα της ανεργίας και μια νέα προσέγγιση που δεν θα εστιάζει μόνο στο κέρδος, αλλά θα δίνει ταυτόχρονα λύσεις σε κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα.

Είναι, λοιπόν, ρεαλιστική και βιώσιμη η άποψη που θέλει στο μέλλον οι επιχειρηματικές δράσεις να είναι συνεργατικές, να εστιάζουν σε χρήσιμες για τους πολίτες ιδέες με έμφαση στην τοπική οικονομία, τον πρωτογενή τομέα, την καθετοποίηση της παραγωγής, την καινοτομία και να εξασφαλίζουν κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Η λογική του μέγιστου κέρδους, της σπατάλης, της πίεσης των μισθών και των περιβαλλοντικών συνεπειών είναι προσεγγίσεις τριτοκοσμικές που δεν μπορούν να αποτελέσουν σοβαρές προτάσεις για το μέλλον μιας οικονομίας στο μέλλον.

Η πρόσφατη εκδήλωση που έγινε στην Καρδίτσα, για την κοινωνική επιχειρηματικότητα και τους συνεταιρισμούς νέας γενιάς, έδωσε την ευκαιρία στις τοπικές πρωτοβουλίες να παρουσιάσουν την εμπειρία τους, την πορεία τους, αλλά και να διατυπώσουν τα προβλήματα του χώρου. Ηταν ταυτόχρονα για όλους μας μια ευχάριστη έκπληξη καθώς στην περιοχή μας το τελευταίο χρονικό διάστημα υπάρχει μια μεγάλη δυναμική γύρω από τον χώρο αυτό και οι συλλογικές προσπάθειες που έχουν ξεκινήσει τα τρία τελευταία χρόνια υπερβαίνουν την προσπάθεια των τελευταίαων δεκαετειών.

Πέρα από τη δημοφιλή συνεταιριστική τράπεζα με τέσσερα (4) υποκαταστήματα στον Νομό, ακούσαμε για την Ενεργειακή Συνεταιριστική, τον Συνεταιρισμό νέας γενιάς στέβιας, τον Συνεταιρισμό νέας γενιάς υπερτροφών, τον συνεταιρισμό σαλιγγαροτρόφων, τον νέο συνεταιρισμό για τα όσπρια, την ΚΥΝΣΕΠ «αλλάΖΩ» και την ΚΥΝΣΕΠ «ηλακάτη». Το γεγονός πως πολλές από αυτές τις προσπάθειες βρίσκονται στα πρώτα τους βήματα, αναδεικνύει ορισμένα προβλήματα που σχετίζονται με το μπερδεμένο νομικό πλαίσιο, την έλλειψη εκπαίδευσης και την γραφειοκρατία.

Είναι, επίσης, γεγονός πως αυτές και άλλες μελλοντικές δράσεις καλούνται να αναπτυχθούν στην σκιά της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Καρδίτσας(ΕΑΣΚ), η οποία ξεκίνησε από τις πλέον ισχυρές της Ελλάδας για να έχει την τραγική κατάληξη που όλοι γνωρίζουμε. Η σκιά αυτή όμως δεν πρέπει να μας τρομάζει. Δεν φταίει η συνεταιριστική ιδέα ή το αντιδραστικό Ελληνικό DNA. Το αντίθετο μάλιστα συμβαίνει, καθώς οι συνεργατικές δομές αποτελούν ένα τεράστιο κομμάτι της παγκόσμιας οικονομίας, ενώ πολλές Ελληνικές συνεργατικές προσπάθειες είναι εξαιρετικά επιτυχημένες τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Δομικές ατέλειες που σχετίζονται με «εξαρτήσεις» των συνεταιρισμών στο παρελθόν, αλλά και προβλήματα στην λήψη αποφάσεων, εξαιτίας των πολλαπλών αντικειμένων, οδήγησαν πολλούς συνεταιρισμούς σε μαρασμό. Παρά τις δυσκολίες όμως η κατεύθυνση είναι σωστή. Άλλωστε όλη η πορεία του ανθρώπου είναι μια διαρκής προσπάθεια να κάνει καλύτερα κάτι στο οποίο έχει πρωθύστερα αποτύχει.

Ο συγκεκριμένος τρόπος οργάνωσης αποτελεί μια σοβαρή και σύγχρονη πρόταση για την οργάνωση της τοπικής οικονομίας στον καιρό της κρίσης. Πραγματικά αν αναλογιστούμε τις δυνατότητες της οικονομίας μας και τις αναπτυξιακές μας δυνάμεις κατανοούμε πως δεν μπορούμε να στηριχτούμε ούτε σε ξένες επενδύσεις, ούτε σε δανεισμό, μιας και οι τραπεζικές κάνουλες έχουν κλείσει (πλην της Συνεταιριστικής Τράπεζας Καρδίτσας, η οποία είχε και έχει κομβικό ρόλο στην χρηματοδότηση της τοπικής οικονομικής δράσης και των αντίστοιχων επενδύσεων) πρέπει πλέον να στηριχτούμε στα δικά μας πόδια. Η κοινωνική οικονομία και οι συνεταιρισμοί νέας γενιάς αποτελούν μια ρεαλιστική πρόταση για την εξεύρεση του επενδυτικού κεφαλαίου, μέσα από την συνένωση πολλών μικρών κεφαλαίων. Οι νέες συνεργατικές δομές μπορούν και πρέπει να εστιάσουν σε τομείς κομβικής σημασίας για την τοπική οικονομία, μπορούν να δώσουν λύσεις στο τεράστιο πρόβλημα της ανεργίας και μια νέα προσέγγιση που δεν θα εστιάζει μόνο στο κέρδος, αλλά θα δίνει ταυτόχρονα λύσεις σε κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα.

Είναι, λοιπόν, ρεαλιστική και βιώσιμη η άποψη που θέλει στο μέλλον οι επιχειρηματικές δράσεις να είναι συνεργατικές, να εστιάζουν σε χρήσιμες για τους πολίτες ιδέες με έμφαση στην τοπική οικονομία, τον πρωτογενή τομέα, την καθετοποίηση της παραγωγής, την καινοτομία και να εξασφαλίζουν κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Η λογική του μέγιστου κέρδους, της σπατάλης, της πίεσης των μισθών και των περιβαλλοντικών συνεπειών είναι προσεγγίσεις τριτοκοσμικές που δεν μπορούν να αποτελέσουν σοβαρές προτάσεις για το μέλλον μιας οικονομίας στο μέλλον.

Αριστοτέλης Τσόγκας  (Γεωργοοικονομολόγος Msc)

Υποψήφιος για τον Συνδυασμό Καρδίτσα Πόλις της Συλλογικότητας (Καρ.Πό.Σ) με υποψήφιο Δήμαρχο τον κ. Βάιο Βαρελά