Καλεσμένος της "Κοινής Δράσης Εκπαιδευτικών" ο Κλεάνθης Γρίβας στο Παυσίλυπο ^Κύριο

Ψυχίατρος, νευρολόγος, διδάκτωρ ψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ, ο Κλεάνθης Γρίβας παραμένει ετοιμοπόλεμος, αποφασισμένος να μάχεται μέχρι εσχάτων «τις αφανιστικές επιλογές της εξουσίας».

Μόνιμη αγωνία του και σταθερή του απόφαση είναι να μη βρεθεί ποτέ «συμπαραταγμένος με το δήμιο», τον οποίο αναγνωρίζει, παρά τις μεταμφιέσεις του, σε κάθε «σωτήρα, ασφαλίτη, χωροφύλακα, στρατοδίκη, παρακρατικό, κομματικό καθοδηγητή, ψευτοθεραπευτή  ή δήθεν επιστήμονα»
Λέλα Κεσίδου

Είναι γνωστός για τις ελεύθερες και ριζοσπαστικές απόψεις του για διάφορα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα.  

Ας τον γνωρίσουμε πριν τον ακούσουμε… μέσα από μικρά αποσπάσματα συνεντεύξεών του.
 
Εσείς παραμένετε αριστερός όπως δηλώνετε;
…Γεννήθηκα σ`ένα αντάρτικο στρατόπεδο του ΕΛΑΣ σε κάποιο βουνό της Θεσσαλίας, λίγο πριν την απελευθέρωση της χώρας από τη ναζιστική κατοχή και μεγάλωσα στη Θεσσαλονίκη.

Ο πατέρας μου ήταν γιατρός και εκτελέστηκε σε ηλικία 34 ετών στις 20 Ιουνίου 1947,επειδή αρνήθηκε να υπογράψει «δήλωση μετανοίας», ύστερα από μια παρωδία δίκης, που έλαβε χώρα στο « Κιέριο» Καρδίτσας, σε ένα στρατοδικείο ένστολων δειλών φονιάδων που υποδύονταν τους δικαστές. Εκείνη την ημέρα τα καταστήματα της πόλης υποχρεώθηκαν να παραμείνουν κλειστά.

Δύο στη σειρά εκτελεστικά αποσπάσματα αρνούνται να εκτελέσουν τη διαταγή «επί σκοπόν, πύρ» και σχηματίζουν τρίτο με φαντάρους από άλλα μέρη της Ελλάδας.

Το γεγονός αυτό επέδρασε καθοριστικά στη διαμόρφωσή μου(θετικά ή αρνητικά, δεν ξέρω), θέτοντάς με διαρκώς και δια βιου αντιμέτωπο με ένα αξεπέραστο πρότυπο που δεν έπρεπε να προδοθεί.

Επίσης επέδρασε καταλυτικά σε μια θεμελιώδη ηθική και πολιτική επιλογή που αφορούσε την εναντίωσή μου σε οποιαδήποτε σχέση εξουσίας που δίνει τη δυνατότητα σε έναν άνθρωπο να επενεργεί αφανιστικά πάνω στο κορμί, το μυαλό ή τη ζωή ενός άλλου, ανεξάρτητα από τις εξουσιαστικές ή ιδεολογικές σκοπιμότητες που εξυπηρετεί μια τέτοια δράση.

Αριστερά, από την εποχή του Κλεισθένη μέχρι σήμερα, σημαίνει διαρκής εναντίωση στην άνιση κατανομή της ιδιοκτησίας και της εξουσίας, και στη μη αποδοχή προνομίων που προκύπτουν από αυτές. Μ`αυτή την έννοια, ήμουν και παραμένω αριστερός. Δεν έχω άλλη επιλογή.
 
Γιατί πήγατε στη Γιουγκοσλαβία όταν βομβαρδιζόταν;
…Συνδέεται με την επιθυμία μου να προσεγγίσω ερμηνευτικά το εκπληκτικό γεγονός ότι ο πληθυσμός στη Σερβία, και ειδικότερα στο Βελιγράδι, κυριολεκτικά κονιορτοποίησε όλα τα δεδομένα της μαζικής ψυχολογίας του φόβου. Και διαπίστωσα με θαυμασμό, ότι οι άνθρωποι κατάφεραν να θέσουν υπό τον έλεγχό τους το μηχανισμό της μετατροπής του φόβου σε πανικό. Όμως, έξω απ`αυτά, απαντώντας στο ερώτημα «γιατί πήγα εκεί», θα ήθελα να προσθέσω και κάτι ακόμη. Μου ήταν αδύνατο να αποδεχτώ ότι δεν θα μπορούσα να ψελλίσω τίποτα στο αμείλικτο ερώτημα της κόρης μου « τι έκανες εσύ και η γενιά σου όταν συντελέστηκε αυτό το έγκλημα;»

Πηγές αισιοδοξίας, σας έχουν μείνει αλήθεια;

…Η πρώτη πηγή αισιοδοξίας μου αφορά την λειτουργία του «υποκειμενικού παράγοντα» της ιστορίας, που οι αντιδράσεις του είναι απολύτως απρόβλεπτες και, ως τέτοιες, αποτελούν μια μόνιμη «μαύρη τρύπα» για τα σχέδια των εξουσιοφρενών.

Η δεύτερη πηγή αισιοδοξίας μου αφορά τη δομή και τη λειτουργία του νευρικού συστήματος του ανθρώπου. Το νευρικό σύστημα συντίθεται από 100 δισεκατομμύρια νευρικά κύτταρα που επικοινωνούν μεταξύ τους με πολύπλοκα νευρωνικά κυκλώματα ή δίκτυα.

Τι σχέση έχουν αυτά;
Αυτά τα δίκτυα διαμορφώνουν το άπειρο της πολυπλοκότητας του νευρικού συστήματος, που ξεπερνάει τα όρια του αντιληπτού και προκαλεί δέος και θαυμασμό. Και χάρη σ`αυτό το άπειρο της πολυπλοκότητας, κατά τον Lewis Thomas, «ο άνθρωπος είναι βιολογικά προγραμματισμένος με τρόπο ώστε να μην υπόκειται σε κανένα προγραμματισμό και να έχει πάντοτε την ελευθερία της συνεχούς αναζήτησης νέων στόχων και σκοπών». Μ`άλλα λόγια, εξαιτίας της δομής του νευρικού του συστήματος, ο άνθρωπος είναι βιολογικά καταδικασμένος να είναι ελεύθερος.

Γιατί γίνατε ψυχίατρος, κύριε Γριβα;
…Ήταν προϊόν μιας συνειδητής πολιτικής επιλογής που συντελέστηκε σχεδόν αυθόρμητα, όταν κατάλαβα ότι η ψυχιατρική δεν είναι παρά μία δεισιδαιμονία μεταμφιεσμένη σε «επιστήμη». ένας εντελώς ιδιόμορφος, απολύτως ανεξέλεγκτος και ιδιαίτερα επικίνδυνος κατασταλτικός θεσμός, ένα παντοδύναμο μέσο κοινωνικού ελέγχου που τείνει να ενσωματωθεί στην εξουσία, δίνοντας σάρκα και οστά στον εφιάλτη του Αυταρχικού Θεραπευτικού Κράτους που ήδη σκιάζει τον ιστορικό ορίζοντα της εποχής μας.

Αποφάσισα να ασχοληθώ με την Ψυχιατρική όταν συνειδητοποίησα την –ανατριχιαστικά αποτελεσματική- πολιτική λειτουργία της.

Μπορούμε να πούμε ότι είστε ένας «εν θερμώ αντιεξουσιαστής»;
…Έχω επιλέξει να ανήκω σ`εκείνους  που εναντιώνονται στον εξουσιαστικό παραλογισμό και ελπίζουν για το καλύτερο, ζώντας το χειρότερο. Κι αυτό γιατί, απλούστατα, εξαιτίας της επαγγελματικής μου ιδιότητας, ξέρω καλά πόσο ανίκητη είναι η δύναμη της βλακείας των επαγγελματιών πολιτικών που διαχειρίζονται την εξουσία, και ιδιαίτερα, όταν την διαχειρίζονται ως αποικιακοί διοικητικοί υπάλληλοι, των ΗΠΑ εν προκειμένω.
 
Ο Κλεάνθης Γρίβας έγραψε βιβλία για: την πολιτική ιστορία, τα ναρκωτικά, τη δημόσια υγεία, την ψυχιατρική, την τρομοκρατία. Έχει μιλήσει και έχει γράψει όμως και για την σημερινή κρίση. Επ’ αυτού, περισσότερα την Κυριακή, 10.30 πμ, στο Παυσίλυπο.

Για την ΚΟΙΝΗ  ΔΡΑΣΗ  ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ
Γκαραγκάνη Αγγελική
Παλιούρα Ρένα
Τσιτσιμπής Γιώργος