Προσκυνηματική επίσκεψη του 2ου ΕΠΑΛ Καρδίτσας «Στο Περιβόλι της Παναγίας»

Στόχοι του προγράμματος, οι οποίοι και επιτεύχθηκαν, ήταν:

• να γνωρίσουν οι μαθητές βασικές έννοιες που έχουν σχέση με το «Περιβόλι της Παναγίας», τον μοναχισμό και την προσφορά του στην κοινωνία, καθώς και τις εναλλακτικές μορφές του τουρισμού
• να συνειδητοποιήσουν τους λόγους για τους οποίους ο «Άθως» της μεγάλης εθνικής, ιστορικής, θρησκευτικής, γραμματειακής και πολιτισμικής αξίας χαρακτηρίζεται  «καταφύγιο» και  «μουσείο» μοναδικού θησαυρού ελληνικής τέχνης και γραμμάτων
• να γνωρίσουν τις Ι. Μονές, τη ζωή των μοναχών, την τέχνη  και το φυσικό περιβάλλον του Αγίου Όρους, καθώς και τον τρόπο διοίκησής του
• να προσκυνήσουν  τις θαυματουργές εικόνες  των Ι. Μονών και τα λείψανα των Αγίων

 Με αφετηρία την Ουρανούπολη, μαθητές και εκπαιδευτικοί παίρνοντας το πλοίο της γραμμής έφτασαν στον πρώτο τους  σταθμό, τη Μονή Δοχειαρίου και προσκύνησαν τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Γοργοϋπηκόου.  

Η Ι. Μονή Δοχειαρίου είναι αφιερωμένη στους Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ και πήρε το όνομά της από το διακόνημα του «Δοχείου» που είχε ο ΄Οσιος Ευθύμιος, ιδρυτής της Ι. Μονής στο δεύτερο μισό του 10^ου αι.

Μετά τη Μονή Δοχειαρίου, περπατώντας, επισκέφτηκαν τον δεύτερο σταθμό, τη Μονή Ξενοφώντος (από τον πρώτο Ηγούμενο Ξενοφώντα),  αφιερωμένη στον Άγιο Μεγαλομάρτυρα Γεώργιο τον Τροπαιοφόρο. Παρακάθισαν στην τράπεζα και αφού  προσκύνησαν τις θαυματουργές εικόνες του Αγίου Γεωργίου του τροπαιοφόρου, 9^ου αι., και της Παναγίας της Οδηγήτριας, 14^ου αι., με λεωφορειάκι  ανέβηκαν στην πρωτεύουσα του Αγίου ΄Ορους, τις Καρυές.

Επισκέφτηκαν τη σκήτη του Αγίου Ανδρέα, την Αθωνιάδα Σχολή και  το Πρωτάτο, κτίριο όπου συνεδριάζει η Ιερά Κοινότητα, με τον  Πύργο όπου στεγάζεται η βιβλιοθήκη του Πρωτάτου με κειμήλια και έγγραφα μεγάλης αξίας, μεταξύ των οποίων τα «Τυπικά» του 972 και του 1045, θεωρημένα με τις υπογραφές των αυτοκρατόρων Ιωάννου Τσιμισκή και Κωνσταντίνου Μονομάχου, αντιστοίχως. Το πρώτο Τυπικό με την υπογραφή του Τσιμισκή ονομάζεται «Τράγος» επειδή ήταν γραμμένο σε δέρμα προβάτου.

Από την πρώτη ακόμα περίοδο λειτουργίας της μοναστικής κοινότητας του Αγίου Όρους, στις Καρυές ήταν εγκατεστημένος ο «Πρώτος», δηλαδή ο διοικητικός επικεφαλής της μοναχικής κοινότητας. Εξ ου και η ονομασία «Πρωτάτο». Οι μαθητές ξεναγήθηκαν από τον Αρχιγραμματέα μοναχό Παΐσιο και ενημερώθηκαν για την λειτουργία και τις διαδικασίες  που ακολουθούνται για την λήψη των αποφάσεων στο Άγιο Όρος και πήραν ευλογία από τον Πρωτοεπιστάτη Γέροντα Στέφανο Χιλανδαρινό.

Επίσης, στο «Πρωτάτο», δηλαδή τον ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, που είναι ο Καθεδρικός ναός των Καρυών και η αρχαιότερη εκκλησία του Αγίου Όρους, προσκύνησαν την εικόνα της Παναγίας «Άξιον Εστί». Η ανέγερση του ναού στη σημερινή του μορφή έγινε το 962.

Η εικόνα είναι αγιογραφημένη στα χρόνια της εικονομαχίας και ονομάζεται έτσι, γιατί μπροστά σ’ αυτήν την εικόνα πρωτοψάλθηκε απ’ τον αρχάγγελο Γαβριήλ ο γνωστός αυτός ύμνος. Η εικόνα είναι σκέπη, δόξα, καύχημα και προστασία όλου του Αγίου Όρους.

Από κει περπατώντας κατευθύνθηκαν στην ιερά μονή Κουτλουμουσίου (από τον  ιδρυτή της μονής, μοναχό Κάλλιστο που προερχόταν από την αυλή του Κουτλουμούς, γενάρχου της ομώνυμης Μικρασιατικής δυναστείας Σελτζουκιδών),  όπου βρίσκεται η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας,  η «Φοβερά Προστασία», και  μετέβησαν στο κελί του Μοναχού Γαβριήλ και στην περιοχή της Παναγούδας, στο κελί της οποίας ασκήτεψε ο Άγιος Παΐσιος και μέσα από το μονοπάτι του δάσους έφτασαν στην Ιερά Μονή Ιβήρων, (από τους ιδρυτές μελών της ιβηρικής αριστοκρατικής οικογενείας των Τορνικίων το 980), όπου και διανυκτέρευσαν.

Στην μονή Ιβήρων η ομάδα των προσκυνητών προσκύνησε τη Θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Πορταΐτισσας συμμετείχε  στο μυστήριο της Εξομολόγησης υπό την καθοδήγηση του πνευματικού της μονής πατρός Αθανασίου και  στη Θεία Λειτουργία .

Το επόμενο πρωί,  με λεωφορειάκι μετέβησαν  στην Σκήτη του Προφήτη Ηλία. Η Ιερά Παντοκρατορινή Κοινοβιακή Σκήτη Του Προφήτου Ηλιού βρίσκεται μισή ώρα από την Μονή Παντοκράτορος, στην οποία ανήκει, σε αμφιθεατρική και επικλινή τοποθεσία.

Το Κυριακό της Σκήτης Προφήτη Ηλία θεμελιώθηκε το 1900 από το Ρώσο ναύαρχο Βιβίλωφ. Είναι αφιερωμένο στον Προφήτη Ηλία, την Αγία Αλεξάνδρα και τον Απόστολο Ανδρέα.  και αποτελεί έναν ιδιαίτερα μεγάλο και επιβλητικό ναό. Στο Κυριακό φυλάσσεται η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας Δακρυρροούσας.

Με την ευλογία του Δικαίου Γέροντα Φιλήμωνα οι προσκυνητές αναχώρησαν μέσα από το μονοπάτι για τον επόμενο σταθμό τους την Μονή Παντοκράτορος, όπου και διανυκτέρευσαν.

Από τα πολλά κειμήλια, τα οποία φυλάσσονται στην Ιερά Μονή, το σημαντικότερο είναι η θαυματουργή, εφέστια εικόνα της Παναγίας της Γεροντίσσης. Την προσωνυμία «Γερόντισσα» έλαβε η εικόνα από το παρακάτω θαύμα που συνέβη στην αρχή της ιστορίας της Μονής, όταν η εικόνα ήταν τοποθετημένη πίσω από την Αγία Τράπεζα. Ένας ενάρετος και προχωρημένης ηλικίας Καθηγούμενος, γνωρίζοντας εκ Θεού ότι πλησιάζει το τέλος του, παρεκάλεσε τον εφημέριο ιερομόναχο να επισπεύσει την τέλεση της Θ. Λειτουργίας, ώστε να προλάβει να μεταλάβει των Αχράντων Μυστηρίων. Ο  εφημέριος, όμως, παρακούοντας συνέχισε να τελεί την ακολουθία αργά·  ξαφνικά μία απειλητική φωνή ακούστηκε από την εικόνα της Θεοτόκου διατάσσοντάς τον να βιαστεί για να προλάβει να κοινωνήσει τον Γέροντά του. Από αυτήν την ιδιαίτερη φροντίδα της Παναγίας για τον Γέροντα, έλαβε η εικόνα την προσωνυμία «Γερόντισσα».

Η Μονή ιδρύθηκε κατά το δεύτερο ήμισυ του 14ου αιώνος και  πανηγυρίζει κατά την εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στις 6 Αυγούστου και κατά την εορτή των Παντοκρατορινών Πατέρων στις 15 Οκτωβρίου.

Η Σύναξη της Παναγίας της Γεροντίσσης εορτάζεται στις 2 Δεκεμβρίου.

Οι μαθητές συμμετείχαν σε συζήτηση με τον Αρχοντάρη της Μονής πατέρα Νικήτα, στις λατρευτικές εκδηλώσεις και κοινώνησαν των Αχράντων Μυστηρίων.

Το Σάββατο το πρωί μετά την Θεία Λειτουργία και την τράπεζα μετέβησαν με λεωφορειάκι  στον τελευταίο σταθμό τους την Μονή Βατοπεδίου.

Η Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπεδίου ή Βατοπαιδίου είναι η 2η στην ιεραρχία των Αγιορείτικων μονών. Βρίσκεται στη μέση της βορειανατολικής πλευράς της χερσονήσου.
Το καθολικό της είναι αφιερωμένο στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου.
Είναι κτίσμα του 10ου αιώνα και ιδρύθηκε από τους μοναχούς Νικόλαο, Αθανάσιο και Αντώνιο με προέλευση την Ανδριανούπολη.

Στη Μονή Βατοπεδίου θα βρείτε συνολικά τριανταένα παρεκκλήσια, εκ των οποίων τα δώδεκα βρίσκονται εκτός Μονής και τα υπόλοιπα μέσα στο συγκρότημα.

Η Μονή είναι γνωστή για τις θαυματουργικές της εικόνες.
Κάποιες από αυτές είναι της Παναγίας της Οδηγήτριας, της Παραμυθίας, της Παντάνασσας, της Βηματάρισσας, της Αντιφωνήτριας, της Ελαιοβρύτισσας και της Εσφαγμένης.

Μοναδικό ιερό κειμήλιο της Μονής και της Ορθοδοξίας είναι τμήμα της Τίμιας Ζώνης της Θεοτόκου, που ύφανε η ίδια η Θεοτόκος από τρίχες καμήλας.

Οι προσκυνητές ξεναγήθηκαν σε χώρους της μονής, το ιερό σκευοφυλάκιο, το μουσείο της Μονής, καθώς και το αρχαιότερο καμπαναριό του Αγίου Όρους με ρολόι, όπου οι ώρες σημαίνονται με μηχανισμό υπό μορφή ανθρώπου που κρατά σφύρα.

Συμμετείχαν σε ομιλία και συζήτηση με εκπρόσωπο της Ι. Μονής και ενθουσιάστηκαν από την ψαλμωδία των μοναχών στις λειτουργίες που πήραν μέρος.

Την Κυριακή το πρωί  οι προσκυνητές  άφησαν το Άγιο Όρος και πήραν τον δρόμο της επιστροφής.

Οι εντυπώσεις, οι εμπειρίες και τα συναισθήματα των μαθητών δεν είναι δυνατό να αποτυπωθούν σε λίγες γραμμές. Θα μείνουν για πάντα χαραγμένα στη μνήμη τους. Θέλουμε να ελπίζουμε ότι και στο μέλλον οι προσκυνητές  θα επιστρέψουν με δική τους επιθυμία, για να περιδιαβούν ξανά τον ευλογημένο αυτόν τόπο.

2^ο ΕΠΑΛ Καρδίτσας