"Η ιεροσυλία στο Μοναστήρι - Ο ρόλος και οι ευθύνες της Ιεράς Μητρόπολης" ^Κύριο

Μεγάλη η ιστορία και προσφορά του Μοναστηριού της Καρίτσας. Σπουδαίο θρησκευτικό μνημείο με πανελλήνια ακτινοβολία.

Το Μοναστήρι που κτίστηκε στην περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας, την χρονική περίοδο του «χρυσού αιώνα» των Αγράφων, όπως αποκαλούν επιτυχώς οι αρχαιολόγοι, το διάστημα 1600 – 1800 μ.Χ.

Ένα Μοναστήρι που άντεξε τέσσερις αιώνες μέσα στη σκλαβιά και που σεβάστηκαν όλοι οι επιδρομείς.

Την δεκαετία του ’60 είχε γίνει και πάλι στόχος ιερόσυλων, αλλά ευτυχώς τα περισσότερα κειμήλια ανεβρέθηκαν.

Και εκεί που το Μοναστήρι αντιμετώπιζε κινδύνους κατάρρευσης από την μακρόχρονη εγκατάλειψη, την δεκαετία του 1980, άρχισε ένας τιτάνιος αγώνας για την πλήρη ανάδειξή του, προστασία, αξιοποίηση και προβολή. Πρωτοπόροι, η Ένωση Αγραφιώτικων Χωριών, η Νομαρχία Καρδίτσας και ο τότε Νομάρχης Μιχάλης Χρυσοχοίδης, το Γραφείο Πολιτισμού, η κοινότητα Καρίτσας και ο πρόεδρος Γιώργος Ντόβολος και ως πρόεδρος του Συνδέσμου Κοινοτήτων Λίμνης Πλαστήρα, ο Δικηγόρος κ. Κώστας Παίσης, οι «κοσμοκαλόγεροι» εθελοντές Καριτσιώτες κ. Σωτήρης Σκαμπαρδώνης και Θανάσης Κερασιώτης, ο Βουλευτής Βασίλης Τσιλίκας (με καίριες παρεμβάσεις), η Αρχαιολόγος Ματζιανά Κρυσταλλία, ο Αρχιτέκτων Μηχανικός κ. Γιώργος Κωσταντάκος, ο Δήμος Νεβρόπολης Αγράφων, Δημοσιογράφοι των Αθηναϊκών Μέσων Ενημέρωσης και άλλοι που δεν ενθυμούμαι.

Αποτέλεσμα λαμπρό. Σε διάστημα δεκαπέντε χρόνων διατέθηκαν εκατοντάδες εκατομ. Δραχμές για την οδική πρόσβαση, την πλήρη αναστήλωση του Μοναστηριού και τον εξωτερικό εξωραϊσμό.

Η ετοιμόρροπη Μονή έγινε ένα λαμπρό οικοδόμημα με σεβασμό στην λαϊκή αρχιτεκτονική.

Δεν νοείται σήμερα επισκέπτης της Λίμνης Πλαστήρα να μην συνδυάσει και προσκύνημα στο Μοναστήρι της Παναγίας «Πελεκητής» Καρίτσας.

Και ήρθε η ώρα της Ιεράς Μητρόπολης Θες/δος και Φαναριοφερσάλων, ν’ αναλάβει την στελέχωση και λειτουργία του ιστορικού Μοναστηριού.

Εδώ αρχίζουν και οι ευθύνες της διαχρονικά. Η στελέχωση – επάνδρωση, έγινε στα χαρτιά ! Μπορούσε και έπρεπε να εγκατασταθεί, κατά απόλυτη προτεραιότητα, αδελφότητα Μοναχών στο Μοναστήρι Καρίτσας.

Λόγοι θρησκευτικοί και προστασίας της Μονής το επέβαλλαν. Όμως δεν έγινε και οι ιερόσυλοι δεν δίστασαν. Έβαλαν στόχο τους, τα κειμήλια της Μονής και κτύπησαν την καρδιά του : Την θαυματουργή εικόνα της Παναγίας.

Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ

Δεν υπάρχει καμιά δικαιολογία. Πρώτο απ’ όλα τα Μοναστήρια του νομού έπρεπε να στελεχωθεί η Ι.Μ. Καρίτσας.

Ο νομός Καρδίτσας και στον Κάμπο και στ’ Άγραφα, κοσμείται από σημαντικά θρησκευτικά μνημεία, Ιερούς Ναούς και Ιερές Μονές, από το 1500 και μετά.

Ο πρώτος ιεράρχης της Μητρόπολης Θεσ/δος που πραγματικά νοιάστηκε και κατέγραψε αυτά τα θρησκευτικά μνημεία είναι ο μακαριστός Ιεζεκιήλ, κορυφαία θρησκευτική προσωπικότητα.

Αργότερα στη δεκαετία του ’70, ο επίσης μακαριστός Κωνσταντίνος, συγκέντρωσε πάρα πολλά θρησκευτικά κειμήλια στην Ιερά Μητρόπολη, για να τα προστατέψει από τους ιερόσυλους. Έκανε όμως και πολλές αυθαίρετες και καταστροφικές επεμβάσεις σε Ναούς – Μνημεία και Μοναστήρια : Γκρέμισμα κελιών Ι.Μ. Αγίου Γεωργίου στο Μαυρομάτι, Τείχος και κελιά στην Ι.Μ. Πέτρας Καταφυγίου και αλλού.

Στη δεκαετία του ’80, άρχισε ένα λαμπρό έργο ανάδειξης και προστασίας των θρησκευτικών μνημείων του νομού Καρδίτσας και συνεχίζεται και σήμερα από φορείς όπως : Η Νομαρχία Καρδίτσας, η 7η Εφορεία Βυζαντινών Μνημείων, η Ένωση Αγραφιώτικων Χωριών, οι Σύλλογοι Αργιθεατών, δραστήριοι ιερείς, Κοινοτάρχες, Καποδιστριακοί Δήμοι. Φορείς χρηματοδότησης οι αναφερόμενοι, αλλά και το Υπ. Πολιτισμού, το ΥΠΕΧΩΔΕ, το Οικονομίας, η Περιφέρεια Θεσσαλίας, τα προγράμματα Leader και «Πίνδος» ακόμη και ιδιώτες χορηγοί και απλοί πολίτες.

Σε δισεκατομμύρια ανέρχονται οι πιστώσεις που διατέθηκαν για τα θρησκευτικά μνημεία του νομού Καρδίτσας.

Οι στόχοι της προστασίας, ανάδειξης και προβολής επιτεύχθηκαν.

Αποστολή της εκκλησίας, απέμεινε η λειτουργία τους, η συντήρηση και φύλαξή τους από τους καραδοκούντες πάντα ιερόσυλους και βάρβαρους.

Εδώ η Ιερά Μητρόπολη, μη έχουσα Τεχνική Υπηρεσία, προφανώς και οικονομική αδυναμία, αλλά και πολιτική πρόληψης, παρουσίασε και παρουσιάζει έλλειμμα.

Η Ιερά Μητρόπολη Θεσ/δος και Φαναριοφερσάλων, πρέπει να εφαρμόσει συγκεκριμένη πολιτική για τα θρησκευτικά Μνημεία της ευθύνης της :

• Άμεση και συνεχή συνεργασία με την αρμόδια Εφορεία Βυζαντινών Μνημείων.
• Απασχόληση Τεχνικού και Αρχαιολόγου επιστήμονα.
• Συνεχή ενημέρωση Ιερέων και Εκκλησιαστικών επιτρόπων.
• Οργάνωση Θρησκευτικού – Βυζαντινού Μουσείου.
• Συνεργασία με ΕΛ.ΑΣ.
  

Σεβασμιότατε,

Η εκτίμησή μου στο πρόσωπό Σας, δεν επιδέχεται αμφισβήτησης. Το έργο που έχετε επιτελέσει κατά την μακρά θητεία Σας, ως εκπαιδευτικός και ποιμενάρχης είναι καθολικά αναγνωρίσιμο και ανεξίτηλο.

Σήμερα όμως τα πράγματα στην Ιερά Μητρόπολη δεν είναι ρόδινα και δεν φταίτε εσείς, διότι το προσωπικό Σας παράδειγμα αυτοθυσίας, έπρεπε να συγκινεί, εμπνέει και καθοδηγεί το περιβάλλον Σας. Κάτι που δεν συμβαίνει δυστυχώς !

Σεβασμιότατε,

Επειδή από το 1984, συνέδεσα την παρουσία μου στον νομό Καρδίτσας, πρώτα με την καταγραφή των Θρησκευτικών Μνημείων και κειμηλίων ως υπεύθυνος πολιτισμού, με το προσωπικό της 7ης  Εφορείας Βυζαντινών Μνημείων, ειλικρινά διατίθεμαι να προσφέρω καθημερινά εθελοντικά στην ενημέρωση των ανθρώπων της εκκλησίας για την προστασία των Μνημείων και τις επεμβάσεις, καθώς και στην οργάνωση μιας σχετικής υπηρεσίας.

Ένα είναι βέβαιο Σεβασμιότατε ! Πρέπει άμεσα να ταράξετε τα νερά της Τοπικής Εκκλησίας.

Με εξαιρετική τιμή και εκτίμηση

Βασίλης Τσαντήλας
Υπεύθυνος Γραφείου Πολιτισμού 1983 – 89
Αντινομάρχης Πολιτισμού 1995 - 96