Πρόταση του Δ. Παλαμά για μετασχηματικές αγροδιατροφικές δράσεις στον πρώην Σταθμό Γεωργικής Έρευνας ενέκρινε η επιτροπή «Ελλάδα 2021» ^Κύριο

Η πρόταση προϋπολογισμού 372.000 ευρώ, παρουσιάστηκε αργά το μεσημέρι (του Σαββάτου 12/6) στην πρόεδρο της επιτροπής κ. Γιάννα Αγγελοπούλου – Δασκαλάκη κατά τη σύσκεψη φορέων που πραγματοποίησε στο Δημαρχείο Καρδίτσας.

Απέσπασε μάλιστα τα εγκώμιά της, ενώ η ίδια επισήμανε πως έχει διαβάσει όλες μια, μια τις προτάσεις που έχουν καταθέσει οι Δήμοι και έχει μείνει πραγματικά ενθουσιασμένη με τα περιεχόμενα.

Ο κ. Σακελλαρίου δήλωσε στο KarditsaLive.Net πως αναμένει ενημέρωση από το Υπουργείο Εσωτερικών για την χρηματοδότηση των προβλεπόμενων δράσεων μέσω του γνωστού αυτοδιοικητικού προγράμματος «Α. Τρίτσης», με δεδομένο βέβαια και το σχετικά μικρό κόστος υλοποίησης.

Η ΠΡΟΤΑΣΗ

Η ηλεκτρονική εφημερίδα μας παρουσιάζει αναλυτικά τα αναφερόμενα στο Τεχνικό Δελτίο της πρόταση του Δήμου Παλαμά στο οποίο τονίζονται μεταξύ άλλων τα εξής:

«Ο 19ος αιώνας υπήρξε καθοριστικός για τη συνοχή του κοινωνικού ιστού και για την εξέλιξη της τοπικής κοινωνίας στη Θεσσαλία, αλλά και στην Ελλάδα ευρύτερα. Όλα τα δεδομένα που χαρακτήριζαν το κοινωνικό γίγνεσθαι αιώνες πριν, μπήκαν σε δοκιμασία και μεταλλάχθηκαν καθοριστικά από τις συνθήκες που επικράτησαν μετά τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα.

Στην περίοδο μετά την Ελληνική Επανάσταση, εισάγονται στο οικογενειακό τραπέζι και μια σειρά άλλων αγροτικών προϊόντων καθώς συντελείται με αργό ρυθμό, αλλά σταθερά, μια μεταστροφή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας. Το γεγονός αυτό αποτυπώνεται και στις διατροφικές συνήθειες, δίνοντας χώρο σε νέα και περισσότερα αγροτικά και κηπευτικά προϊόντα.

Ο Δήμος Παλαμά της Καρδίτσας, ως αναπόσπαστο κομμάτι αυτού του γίγνεσθαι, υπήρξε χαρακτηριστικό τοπόσημο του εν λόγω μετασχηματισμού.

Στον Παλαμά, ιδρύθηκε και λειτούργησε για χρόνια Σταθμός Γεωργικής Έρευνας, ένα τοπικό «φυτώριο» με σκοπό να ενισχυθεί ο τότε εθνικός σχεδιασμός διάσωσης, ανάδειξης και βελτίωσης των τοπικών φυτών και σπόρων. Πρόκειται για έκταση 300 στρεμμάτων που περιήλθε πρόσφατα στην δικαιοδοσία του Δήμου Παλαμά. Ο Σταθμός Γεωργικής Έρευνας διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη γεωργική παραγωγή της εποχής κατά την οποία λειτούργησε, αλλά και στην κοινωνική ζωή του τόπου.

Από την πλευρά του Δήμου Παλαμά, διαμορφώνεται σήμερα μια ιδιαίτερα θετική προοπτική επαναξιοποίησης του Σταθμού Γεωργικής Έρευνας, με σκοπό να παρουσιαστεί με ποικίλα μέσα η εξέλιξη της διατροφής στον ελλαδικό χώρο με κομβικό σημείο τη φάση των μεγάλων αλλαγών μετά την Ελληνική Επανάσταση στην πορεία προς τη σύγχρονη Ελλάδα.

Προκειμένου για την πραγματοποίηση του έργου, καθοδηγούμαστε στο μοντέλο βιωσιμότητας του εγχειρήματος από τη διεθνή πρακτική αλλά και από το εθνικό νομικό πλαίσιο και την τρέχουσα εμπειρία σε αυτό που έχει προσδιοριστεί ως «Πολυλειτουργικό Αγρόκτημα». Ως «Πολυλειτουργικό αγρόκτημα» ορίζεται η αγροτική εκμετάλλευση η οποία λειτουργεί με έμφαση στις τοπικές παραγωγικές δυνατότητες κάθε περιοχής και η οποία διαθέτει τουλάχιστον: α) καλλιεργήσιμη έκταση, β) φυτικό ή ζωικό κεφάλαιο και γ) χώρο εστίασης ή δυνατότητα εκπαίδευσης ή δυνατότητα επίδειξης και παρακολούθησης της παραγωγικής διαδικασίας ή οικοτεχνικής μεταποίησης.

Στο εγχείρημα, θα αξιοποιηθούν τα αποτελέσματα των ερευνών και των εργασιών σημαντικών Ελλήνων και ξένων επιστημόνων και ειδικών της διατροφής που φωτίζουν τις άγνωστες πτυχές της εξέλιξης των τροφών και της μαγειρικής και τις πολιτιστικές επιρροές που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ελληνικής διατροφής και ταυτότητας.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στο εκπαιδευτικό σκέλος του εγχειρήματος: α) με τη διαμόρφωση των απαραίτητων υποδομών και προϋποθέσεων αγροτουριστικής επισκεψιμότητας, που θα εξασφαλίζει την βιωματική εμπειρία των επισκεπτών στον τομέα της παραγωγής και μεταποίησης παραδοσιακών προϊόντων διατροφής και β) με την δημιουργία ενός χώρου ψηφιακής πληροφόρησης και αναπαραστάσεων της παραδοσιακής ζωής στη Θεσσαλία.

ΑΝΟΙΧΤΟ ΑΓΡΟΚΤΗΜΑ ΚΑΙ ΠΛΙΘΙΝΑ ΚΤΙΣΜΑΤΑ

Το έργο αφορά στη δημιουργία ενός ανοιχτού αγροκτήματος κατά το πρότυπο του «πολυλειτουργικού αγροκτήματος» στον πρώην «Σταθμό Γεωργικής Έρευνας» του Δήμου Παλαμά, το οποίο θα περιλαμβάνει παραδοσιακά πλίνθινα κτίσματα (οικία, κοιτώνες φιλοξενίας για μελλοντική χρήση, αποθήκες και δωμάτιο εικονικής πραγματικότητας), καθώς και κήπους όπου θα καλλιεργούνται τοπικά φυτά και λαχανικά.

Ο επισκέπτης θα έχει τη δυνατότητα της βιωματικής γνωριμίας με τον τρόπο λειτουργίας της ελληνικής αγροτικής οικογένειας, με τα παραδοσιακά αγροτικά επαγγέλματα και τις ντόπιες καλλιεργητικές μεθόδους παραγωγής, οι οποίες σπανίζουν ή έχουν εκλείψει, με τις ασχολίες και τις συνήθειες της καθημερινής ζωής των κατοίκων της περιοχής, τα ήθη και τα έθιμα, την ευαισθητοποίηση γύρω από τα θέματα της προστασίας του περιβάλλοντος και της αυτόχθονης χλωρίδας και πανίδας.

Με αφορμή την ιστορική αναβίωση της απελευθέρωσης, με αυτόν τον σχεδιασμό, ο πρώην Σταθμός Γεωργικής Έρευνας του Παλαμά Καρδίτσας φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα οικομουσείο, μία ολοκληρωμένη προσέγγιση στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της ευρύτερης περιοχής.

Το υποέργο περιλαμβάνει:

-Κατασκευή παραδοσιακής πλίνθινης κατοικίας, ισογείου και πρώτου ορόφου, 90-100 τμ,, βασισμένη στην παραδοσιακή διαρρύθμιση και αισθητική.

-Ανέγερση τριών, ισογείων παραδοσιακών κοιτώνων φιλοξενίας, παραδοσιακής αισθητικής, αλλά εξοπλισμένων με τα απαραίτητα σύγχρονα συστήματά λειτουργίας, συνολικού εμβαδού 90 τμ.

-Υποστηρικτικούς χώρους, αποθήκη και υπόστεγο συνολικού εμβαδού 80τμ.

ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ

Σκοπός της προτεινόμενης πράξης είναι ο πρώην «Σταθμός Γεωργικής Έρευνας» του Δήμου Παλαμά Καρδίτσας, με την αναδιαμόρφωση του να αποτελέσει ένα οικομουσείο, μία ολοκληρωμένη προσέγγιση στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της ευρύτερης περιοχής, με απώτερο σκοπό την ανάδειξη της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Στο πνεύμα της ιστορικής αναβίωσης, το πρότυπο του ανοιχτού αγροκτήματος, που συνδυάζει γη, ενέργεια, τουρισμό και πολιτισμό, θα μπορέσει να καταγράψει και να αναδείξει τα ιδιαίτερα τοπικά χαρακτηριστικά, προβάλλοντας τα στις σύγχρονες προοπτικές και θα δώσει ώθηση στον αγροτουρισμό, που σε συνδυασμό με εμπειρίες ιστορικής αναβίωσης, θα δημιουργήσει ένα νέο μοντέλο πολιτιστικού τουρισμού.

Η επίσκεψη στο υπό διαμόρφωση ιστορικό-παραγωγικό αγρόκτημα, θα συνιστά επίσκεψη σε μια περιοχή με πολιτισμικό και φυσικό-περιβαλλοντικό πλούτο, που θα αποτυπώνεται στις προσφερόμενες δραστηριότητες και υπηρεσίες του, καθώς και μια ευκαιρία επαφής με την φύση και το αγρο-οικοσύστημα αλλά και ενασχόλησης με την γεωργία.

Μέσω του προτεινόμενου έργου, θα υπάρξει η δυνατότητα διάσωσης και ανάδειξης της τοπικής κληρονομίας, η προώθηση του τόπου και η γνωριμία με τα πολιτισμικά στοιχεία της περιοχής, ιδιαίτερα σε μία εποχή που η επαρχία εγκαταλείπεται και περιθωριοποιείται.

Με το εγχείρημα αυτό επιδιώκεται η επικαιροποίηση και ανάδειξη της δυναμική της αγροτικής παραγωγής και της ζωής της ελληνικής υπαίθρου και η δημιουργία ταυτόχρονα μοντέρνων αναπτυξιακών εργαλείων, μέσα από τον οικονομικό πολιτισμό των στοιχείων εκείνων της παραγωγικής διαδικασίας που δοκιμάστηκαν και έδειξαν εξαιρετική αντοχή μέσα στο χρόνο μέχρι και σήμερα. Επιδίωξη του έργου είναι η ιστορική επαναθεμελίωση της υπαίθρου με σύγχρονους όρους.

Παραδείγματα αγροτουρισμού σε συνδυασμό με εμπειρίες ιστορικής αναβίωσης προσφέρονται πλέον διεθνώς και οργανωμένα, στα πλαίσια της προσέγγισης ενός νέου μοντέλου πολιτιστικού τουρισμού που εμπλέκει βιώσιμους αγροδιατροφικούς προορισμούς. Καθώς τα περιβαλλοντικά ζητήματα και η υγιεινή διατροφή αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη βαρύτητα στην κοινωνία μας, η περιβαλλοντική και αγροδιατροφική εκπαίδευση έχουν πλέον σημαντική θέση τόσο στα σύγχρονα σχολικά προγράμματα όσο και στις δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου όλων των ηλικιών.

Μεταξύ άλλων το προτεινόμενο έργο θα συμβάλλει: α) στην ανάδειξη του πολιτισμικού και φυσικού – περιβαλλοντικού πλούτου της περιοχής, β) στη διάσωση της τοπική χλωρίδας και πανίδας και παλαιών καλλιεργητικών μεθόδων, γ) θα εισάγει νέους όρους στην αγροδιατροφή

Επιπλέον, το προτεινόμενο έργο θα έχει θετική επίπτωση στην απασχόληση, καθώς θα δημιουργηθούν θέσεις εργασίας τόσο κατά την κατασκευή του, όσο και κατά τη λειτουργία του.

Θετικές επίσης θα είναι οι επιπτώσεις στο περιβάλλον, αφού τα κτίσματα θα φτιαχτούν από φυσική πρώτη ύλη, όπως άμμο, χώμα, πέτρες, άχυρο, ξύλο, νερό, κλπ. με συνέπεια λιγότερο περιβαλλοντικό και οικονομικό κόστος από τα τσιμεντένια, αλλά και με μία τεχνική που δεν εξαρτάται από βιομηχανικά υλικά και βαριά μηχανήματα. Επιπλέον, με το εν λόγω έργο θα επιδιωχτεί η καλλιέργεια και παραγωγή τοπικών προϊόντων, καθώς και βιολογικών, με τις προδιαγραφές της κυκλικής οικονομίας.

Ο πρώην Σταθμός Γεωργικής Έρευνας θα φιλοξενήσει σε ένα τμήμα του την καλλιέργεια και παραγωγή τοπικών προϊόντων υψηλής ποιότητας (βιολογικών), με τις προδιαγραφές της κυκλικής οικονομίας και στο πλαίσιο της κοινωνικής συνεταιριστικής επιχειρηματικότητας.

Ο Σταθμός θα βρίσκεται υπό την διαχειριστική υποστήριξη Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης εν είδη «φάρμας αναβίωσης της θεσσαλικής διατροφικής παράδοσης και αγροτικής οικονομίας» και θα βασίζεται ως προς τη βιωσιμότητά του σε δυο πυλώνες: στον αγροτουρισμό και στην εκπαιδευτική βιωματική εμπειρία και στις συναφείς με αυτούς δραστηριότητες».

Καραγιάννης Φώτης