Δήμος Παλαμά: Εστάλη η επιστολή επιχειρημάτων κατά της δημιουργίας δομής φιλοξενίας στο Βλοχό ^Κύριο

Η επιστολή απευθύνεται στον Υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου κ. Μηταράκη και στον Γενικό Γραμματέα Υποδοχής Αιτούντων Ασύλου κ. Λογοθέτη, ενώ κοινοποιήθηκε στον συμπολίτη υπουργό Δικαιοσύνης Κώστα Τσιάρα, τους Καρδιτσιώτες βουλευτές  Γιώργο Κωτσό, Ασημίνα Σκόνδρα και Σπύρο Λάππα, τον περιφερειάρχη Θεσσαλίας Κώστα Αγοραστό και τον αντιπεριφερειάρχη Καρδίτσας Κωστή Νούσιο.

Μέσω αυτής και του παραρτήματος που την συνοδεύει, επιδιώκεται να αναδειχθούν οι λόγοι που θα πρέπει να αναθεωρηθεί η απόφαση  που ελήφθη από το υπουργείο για την περιοχή του Βλοχού, με τεκμηριωμένα επιχειρήματα που παρουσιάζονται αναλυτικά με έγγραφα, αποφάσεις Δημοτικών και Τοπικών συμβουλίων, δημοσιεύματα και άλλα σημαντικά στοιχεία που επισυνάπτονται με την επιστολή.

Καταγράφει, δε, ως τρεις από τους σημαντικότερους λόγους που καθιστούν απαγορευτική την δημιουργία δομής φιλοξενίας στην περιοχή  την αρχαιολογική σημασία της, τους μόνιμους κινδύνους που διατρέχει η κοινότητα από πλημμύρες με την παραμικρή βροχή και τα βυζαντινά μνημεία.

Ανάμεσα στα επιχειρήματα που τεκμηριώνουν αυτή τη θέση που θα δούμε πιο αναλυτικά στη συνέχεια, περιλαμβάνεται και η χορήγηση άδειας στο Σουηδικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο, για έναρξη, κατά το έτος 2020, νέου πενταετούς ερευνητικού προγράμματος (2020-2024) στον Παλαμά (περιοχή Βλοχού) σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Καρδίτσας, που ανέδειξε πρόσφατα με αναλυτικό ρεπορτάζ το KarditsaLive.Net.

Στην επιστολή υπογραμμίζεται η κατανόηση του Δήμου Παλαμά και των υπολοίπων φορέων στο μέγεθος και τις δυσκολίες διαχείρισης του μεταναστευτικού προβλήματος αλλά ταυτόχρονα τονίζεται πως είναι αυτονόητο ότι η εγκατάσταση πρέπει να είναι σε περιοχές κοινής αποδοχής και κυρίως δυνατότητας, προκειμένου να μην διαταραχθεί η συνοχή στην ελληνική κοινωνία και να αποφευχθούν φαινόμενα κοινωνικού αυτοματισμού.

Στο παράρτημα γίνεται αναλυτική περιγραφή γεωγραφικών, κοινωνικών και οικονομικών χαρακτηριστικών και των γενικότερων συνθηκών του Δήμου Παλαμά και της Τοπικής Κοινότητας Βλοχού, ενώ για τα τρεις λόγους που προαναφέραμε ως βασικά επιχειρήματα που καθιστούν απαγορευτική την δημιουργία δομής αναφέρονται αναλυτικά τα εξής:

«Η περιοχή του Βλοχού, είναι εντός αγροτικών καλλιεργειών, σε χαμηλό υψόμετρο που αποδεικνύεται με τις συχνές πλημμύρες που εκδηλώνονται ιδίως τη χειμερινή περίοδο. Από τα όρια του Δήμου Παλαμά περνούν όλοι οι παραπόταμοι του Πηνειού που βρίσκονται στον Νομό Καρδίτσας και οι περισσότεροι από αυτούς διέρχονται από τον Βλοχό (Ενιπέας, Σοφαδίτης, Ιταλικός κ.α) οι οποίοι όταν υπάρχει έντονη βροχόπτωση  κατακλύζουν την περιοχή με  νερό και δημιουργούνται έντονα πλημμυρικά φαινόμενα. Ο Δήμος Παλαμά και η περιφέρεια είναι πάντα σε επιφυλακή όταν ανεβαίνουν τα νερά των πιο πάνω παραποτάμων γιατί υπάρχει κίνδυνος για τον οικισμό. Όλοι θυμούνται το 1994 που είχε πλημμυρίσει η γειτονική Κοινότητα Μεταμόρφωσης αλλά και όλος ο κάμπος ανάμεσα σε Παλαμά – Μεταμόρφωση – Βλοχό. Το σχέδιο της πολιτικής προστασίας του Δήμου είναι ότι σε περίπτωση νέου κινδύνου η εκτροπή των νερών θα γίνει προς τους αγρούς και στην περιοχή που είναι η υπό παραχώρηση έκταση. Τα τελευταία έντονα καιρικά φαινόμενα και οι μεγάλες καταστροφές σε υποδομές αλλά και ο κίνδυνος πλημμυρών σε κoινότητες του Δήμου, μας ανάγκασαν για τρίτη φορά τα τελευταία πέντε χρόνια να κηρύξουμε τον Δήμο σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Και τις τρείς φορές η Κοινότητα Βλοχού ήταν στις περιοχές που κηρύχθηκαν. Η πρόσφατη κήρυξη έγινε με την Υπ Αριθ. Πρωτοκ. 2542/07-04-2020 Απόφαση του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας ΄΄Για την κήρυξη σε κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Παλαμά (ΑΔΑ:ΨΦΔ046ΜΤΛΒ-92Λ), μέχρι 05-10-2020, από έντονα καιρικά φαινόμενα που εκδηλώθηκαν από 03/04 ως 06/04΄΄ (σχετικό 6). Πέραν των άλλων ο υπό παραχώρηση χώρος είναι στα ριζά του βουνού ΄΄Μακριβούνι΄΄ και δύο περίπoυ μέτρα χαμηλότερα υψομετρικά από την οδό Βλοχός – Κεραμίδι με αποτέλεσμα με την παραμικρή βροχή να κατακλύζεται από νερά. Καταγράφεται ότι το δίκτυο αποστράγγισης της ευρύτερης περιοχής Παλαμά, λειτουργεί ταυτόχρονα και ως Αρδευτικό, με αποτέλεσμα να εμπλέκονται οι λειτουργίες τους και να δημιουργούνται συνεχώς προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει ο Δήμος. Επισυνάπτουμε και φωτογραφικό υλικό κατά την περίοδο των πρόσφατων έντονων καιρικών φαινομένων. (Σχετικά 10,11,12)

Η υδροδότηση της Κοινότητας γίνεται από μια μικρή τοπική γεώτρηση η οποία κατά τους καλοκαιρινούς μήνες έχει πολλά προβλήματα κάλυψης των αναγκών. Οι ποσότητες του νερού είναι ελλειμματικές, και υπάρχουν συνεχείς διακoπές παροχής στον οικισμό δημιουργώντας μείζονα προβλήματα. Όπως είναι εύκολα κατανοητό με τις υπάρχουσες συνθήκες είναι αδύνατον να καλυφτούν  και οι ανάγκες της δομής φιλοξενίας.

Η έκταση που αιτήστε να σας παραχωρήσουμε βρίσκεται ανάμεσα σε δύο σημαντικά Βυζαντινά μνημεία, Τον Άγιο Βασίλειο (Αϊ Βασιλάκος) και τον Άγιο Αθανάσιο (ενοριακός ναός) και πλησίον του νεκροταφείου της Κοινότητας. Είναι δύο παμπάλαιες εκκλησίες με σημαντικές αγιογραφίες και εικόνες. Ο ΄΄Αϊ Βασιλάκος΄΄ (θεμελιώθηκε το 1874)  είναι η μόνη εκκλησία στον Νομό Καρδίτσας που είναι αφιερωμένη στον Άγιο Βασίλειο ενώ η πρόσβαση προς αυτήν γίνεται αποκλειστικά από τον χώρο που μας ζητείται να παραχωρήσουμε. Αν δημιουργηθεί εκεί η δομή θα είναι αδύνατη η πρόσβαση στον ναό σε εκατοντάδες πιστούς που την επισκέπτονται καθ όλη την διάρκεια του έτους  αλλά κυρίως την παραμονή και την ημέρα εορτής του Αγίου.

Στον χώρο που αιτείται από το Υπουργείο να παραχωρηθεί, υπάρχει σπήλαιο με σταλακτίτες και σταλαγμίτες στην περιοχή του παλιού λατομείου, το οποίο είναι καταγεγραμμένο από την Εφορία Παλαιοντολογίας και Σπηλαιολογίας αλλά είναι αχαρτογράφητο. Στο επισυναπτόμενο φωτογραφικό υλικό φαίνεται η είσοδος στο σπήλαιο και τα πρώτα μέτρα με  σταλακτίτες (Σχετικό 11). Το λατομείο  έκλεισε την δεκαετία του 1970 για τον λόγο αυτό. Μεταγενέστερα έγινε προσπάθεια να ανιχνευθεί ο χώρος αλλά χρησιμοποιείτο σαν σκουπιδότοπος και ήταν δύσκολη η πρόσβαση. Αργότερα μέσω του ΠΕΠ Θεσσαλίας 2000-2006  έγινε αποκατάσταση του χώρου. Το 2009  έγινε πρόταση από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης να ανιχνεύσει το σπήλαιο με ειδικά μηχανήματα (επισκόπιο), αλλά το κόστους της επισκόπησης ήταν υψηλό και  η πρόταση δεν έγινε δεκτή από το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου. Στο χώρο μπροστά από το λατομείο και το σπήλαιο  και σε εκσκαφές που έγιναν για να διέλθει το δίκτυο του ΟΤΕ, απεκαλύφθησαν θεμέλια προϊστορικών κτισμάτων και η εκσκαφή άλλαξε θέση. Ο χώρος αυτός (που αιτείσθε να σας παραχωρήσουμε)   όπως υποστηρίζουν οι αρχαιολόγοι   (Ελισσάβετ Νικολάου κ.α.) ήταν κατοικημένος τα αρχαία χρόνια και ο αρχαίος  οικισμός έφθανε μέχρι τον σημερινό οικισμό του Βλοχού (Σχετικό 8).

Όλη η περιοχή του Βλοχού ως αρχαιολογικός χώρος είναι γνωστή και ονομαστή εδώ και πολλά χρόνια και από τα ελάχιστα σημεία ενδιαφέροντος του Δήμου, για προσέλκυση επισκεπτών. Υπάρχουν αναφορές και ανακοινώσεις για τον χώρο αυτό από διακεκριμένους αρχαιολόγους Έλληνες και ξένους   καθώς και περιηγητές, ιστορικούς ερευνητές και συγγραφείς, καθώς οι αρχαίες οχυρώσεις στο Στρογγυλοβούνι (Αστέριον) ήταν και είναι ορατές από πολλά χιλιόμετρα μακριά. Επίσης, με τη δημιουργία κλειστής δομής φιλοξενίας στο Βλοχό, το υπουργείο ακυρώνει στην πράξη κάθε προσπάθεια της τελευταίας τριετίας του υπουργείου Πολιτισμού και του Δήμου Παλαμά να αναδείξουν την αρχαιολογική αλλά και πολιτιστική αξία της περιοχής. Να αναδείξουν ένα πολιτισμό που ήκμασε 2.500 χρόνια πριν.  Είναι, άλλωστε, γνωστό πως σε κοντινό σημείο κείτεται η αρχαία πόλη του Βλοχού (κατά πάσα πιθανότητα το αρχαίο Φάκιο), η οποία έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον από αρχαιολόγους της εφορίας Αρχαιοτήτων Καρδίτσας, του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ της Σουηδίας και του Πανεπιστημίου του Μπόρνμουθ της Βρετανίας με τις έρευνες να έχουν ξεκινήσει και να βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο. Το Υπουργείο Πολιτισμού με έγγραφό του που έχει ΑΔΑ:ΨΒΝΝ4653Π4-ΠΞΤ και ημερομηνία 11/04/2020, χορηγεί άδεια στο Σουηδικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο, για έναρξη, κατά το έτος 2020, νέου πενταετούς ερευνητικού προγράμματος (2020-2024) στον Παλαμά Καρδίτσας σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Καρδίτσας (Σχετικό 7). Όπως από το επισυναπτόμενο έγγραφο φαίνεται ΄΄Το συνεργατικό πενταετές πρόγραμμα (2020-2024) που αποβλέπει στη μελέτη με διαχρονική προσέγγιση των κοινωνιών της ευρύτερης περιοχής στον Παλαμά Καρδίτσας-σύμφωνα με τον υποβληθέντα χάρτη- θα περιλάβει τηλεανίχνευση προς εντοπισμό νέων θέσεων, τηλεσκόπηση, δορυφορική και εναέρια φωτογράφηση, επιτόπια επιφανειακή διερεύνηση, γεωφυσική διασκόπηση, αποτυπώσεις, εθνοαρχαιολογική έρευνα και μελέτη αρχαιολογικού υλικού, καθώς και ανασκαφή στη θέση Πάτωμα Βλοχού.

Ειδικότερα, ως προς το πρόγραμμα του έτους 2020, σύμφωνα με το υποβληθέν αίτημα, αυτό θα διεξαχθεί σε δύο ερευνητικές περιόδους, την εαρινή- με επικέντρωση στις θέσεις των Μαγούλων Κεραμαριάς Βλοχού και Μάρκου 1 και στη θέση Πάτωμα (γεωφυσική), στο λόφο Τιτάνιο Μεταμόρφωσης (αποτυπώσεις καταλοίπων), στο Στρογγυλοβούνι Βλοχού (καθαρισμοί και έλεγχος χωμάτων από παλιά λατομεία) και την φθινοπωρινή, με επικέντρωση στη θέση Πάτωμα Βλοχού (ανασκαφή)΄΄. Είναι οξύμωρο το ένα Υπουργείο να θέλει να αναδείξει την περιοχή και το άλλο να θέλει να φέρει δομή φιλοξενίας.

Εν κατακλείδι η αρχαιολογική σημασία της περιοχής, οι μόνιμοι κίνδυνοι που διατρέχει η κοινότητα από πλημμύρες με την παραμικρή βροχή και τα βυζαντινά μνημεία, θεωρούμε ότι είναι οι τρεις σοβαρότεροι λόγοι που κάνουν ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΙΚΗ την δημιουργία  δομής φιλοξενίας στο Βλοχό χωρίς βέβαια και οι άλλοι λόγοι που αναφέρονται στην αρνητική απόφαση του Δ.Σ. να είναι λιγότερο σημαντικοί».

Π.Κ.