Πρόγραμμα Αναδιάρθρωσης και Μετατροπής Αμπελώνων Περιόδου 2021-2022

Το πρόγραμμα αφορά αποκλειστικά τα οινάμπελα και προβλέπει ενίσχυση για την αναδιάρθρωση υφιστάμενων αμπελώνων ή τη δημιουργία νέων (εφόσον υπάρχουν άδειες αναφύτευσης ή άδειες φύτευσης από μετατροπή δικαιωμάτων αναφύτευσης) με στόχο την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των αμπελουργικών εκμεταλλεύσεων μέσω της ποιοτικής αναβάθμισης του αμπελουργικού δυναμικού, της εγκατάστασης ποικιλιών αμπέλου με αυξημένο εμπορικό ενδιαφέρον, της εισαγωγής σύγχρονων καλλιεργητικών τεχνικών και της διαφύλαξης και προστασίας του περιβάλλοντος.

Επισημαίνεται ότι οι άδειες φύτευσης που χορηγήθηκαν από την 1η Αυγούστου 2016 (μέσω της ψηφιακής εφαρμογής), τα δικαιώματα φύτευσης μέσω του Εθνικού Αποθεματικού και τα δικαιώματα φύτευσης από μεταβίβαση (ακόμη και όταν μετατραπούν σε άδειες φύτευσης) δεν ενισχύονται οικονομικά για καμία δράση του Προγράμματος Αναδιάρθρωσης και Μετατροπής Αμπελώνων.

Οι δράσεις που καλύπτει το πρόγραμμα είναι α) την ποικιλιακή μετατροπή των αμπελώνων, με επαναφύτευση ή επανεμβολιασμό, η μετεγκατάσταση και η βελτίωση των τεχνικών διαχείρισης τους, εφόσον συνδέονται με τους στόχους του προγράμματος. Οι δράσεις αναλύονται σε συγκεκριμένα μέτρα τα οποία θα πρέπει να επιφέρουν σημαντικές τροποποιήσεις διαρθρωτικού χαρακτήρα στον αμπελώνα. Δεν καλύπτεται η κανονική ανανέωση (η αναφύτευση του ίδιου αγροτεμαχίου με την ίδια ποικιλία σύμφωνα με το ίδιο σύστημα αμπελοκαλλιέργειας) των αμπελώνων που φτάνουν στο τέλος του κύκλου της φυσικής τους ζωής. Δεν είναι επιλέξιμες οι δαπάνες που συνδέονται με την καθημερινή διαχείριση αμπελώνα, την προστασία έναντι ζημιών από θηράματα, πτηνά ή χαλάζι, την κατασκευή αναμοφρακτών και τοίχων για την προστασία από τον άνεμο, τις ιδιωτικές οδούς και τα αναβατόρια και την αγορά αγροτικών οχημάτων.

Το πρόγραμμα εφαρμόζεται μόνο σε εκτάσεις οι οποίες πληρούν τις παρακάτω προϋποθέσεις:

α) είναι φυτεμένες με οινοποιήσιμες ποικιλίες αμπέλου ταξινομημένες σύμφωνα με την αριθ. 2919/95506/13-9-2017 Υ.Α. (ΦΕΚ 3276Β), όπως κάθε φορά ισχύει.

β) είναι καταχωρισμένες στο Αμπελουργικό Μητρώο.

γ) έχουν υποβληθεί από τους παραγωγούς γι’ αυτές αλλά και για το σύνολο της αμπελουργικής τους εκμετάλλευσης, δηλώσεις συγκομιδής ή δηλώσεις παραγωγής όπου απαιτείται, σύμφωνα με τα άρθρα 22 και 24 του Καν (Ε.Ε.) 2018/274, για τις δύο τουλάχιστον αμπελουργικές περιόδους που προηγούνται της περιόδου ένταξης στο πρόγραμμα (2018 και 2019).

δ) έχει υποβληθεί γι’ αυτές Αίτηση Ενιαίας Ενίσχυσης για το τρέχον ημερολογιακό έτος (2021)

ε) έχουν τηρηθεί οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τις εθνικές και κοινοτικές διατάξεις για το σύνολο της αμπελουργικής εκμετάλλευσης.

Η ελάχιστη έκταση αμπελοτεμαχίου για συμμετοχή στο πρόγραμμα ορίζεται στο μισό (0,5) στρέμμα.

Η εγκατάσταση της νέας αμπελοφυτείας πραγματοποιείται:

α) στην ίδια θέση με αυτήν που εκριζώθηκε ή σε διαφορετική τοποθεσία της ίδιας εκμετάλλευσης και σε έκταση ισοδύναμη με αυτήν που εκριζώθηκε.

β) σύμφωνα με τα σύγχρονα συστήματα αμπελοκαλλιέργειας με υποστύλωση ή μη.

γ) σύμφωνα με την ισχύουσα εθνική νομοθεσία (αριθμ. 2454/235853/20-9-2019 ΦΕΚ 3645β/1-10-2019 Υ.Α. όπως ισχύει)

Η νέα φυτεία θα πρέπει να διατηρηθεί για χρονική περίοδο τουλάχιστον δέκα 10 ετών, υπολογιζόμενη από το οικονομικό έτος πληρωμής της στήριξης. Η υποχρέωση αυτή συνοδεύει το αγροτεμάχιο ανεξάρτητα από τον νόμιμο κάτοχο της έκτασης.

Δεν χορηγείται στήριξη για τις εκτάσεις που έχουν λάβει κοινοτική ή εθνική στήριξη για τα ίδια μέτρα που προβλέπονται στο εν λόγω πρόγραμμα κατά τις δέκα (10) προηγούμενες οικονομικές περιόδους που προηγούνται της αίτησης για ένταξη στο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης και μετατροπής αμπελώνων, υπολογιζόμενες από το οικονομικό έτος πληρωμής της στήριξης, που αφορούν πειραματικούς αμπελώνες και μητρικές φυτείες εμβολιοληψίας και αμπελουργών των οποίων οι εκμεταλλεύσεις καταλαμβάνουν λιγότερο από 1,0 στρέμμα αμπελώνα και κανένα μέρος της συγκομιδής δεν διατέθηκε ούτε πρόκειται να διατεθεί στο εμπόριο με οποιαδήποτε μορφή

Επιπλέον, δεν είναι επιλέξιμοι για ένταξη στο πρόγραμμα παραγωγοί:

α) με παράνομες φυτεύσεις και αμπελουργικές εκτάσεις που έχουν φυτευτεί χωρίς, την προβλεπόμενη από την ενωσιακή και εθνική νομοθεσία, άδεια,

β) με δηλώσεις συγκομιδής για τα έτη 2019 και 2020, που δεν είναι σύμφωνες με την ισχύουσα ενωσιακή και εθνική νομοθεσία π.χ. μηδενική παραγωγή χωρίς την απαραίτητη τεκμηρίωση από τον ΕΛΓΑ, λοιποί προορισμοί χωρίς τα απαραίτητα παραστατικά τεκμηρίωσης, φασόν ή οινοποίηση από δηλούντα χωρίς την αντίστοιχη δήλωση παραγωγής ή εμπορίας.

Επίσης, παραγωγοί οι οποίοι μετά την οριστική έγκρισή τους αποχώρησαν οικειοθελώς, για λόγους που δεν σχετίζονται με περιπτώσεις ανωτέρας βίας, αποκλείονται για τις επόμενες δύο αμπελοοινικές περιόδους από το πρόγραμμα.

Τα Κριτήρια Προτεραιότητας ορίζονται ως εξής:

Νέοι γεωργοί: Ως νέοι γεωργοί θεωρούνται οι παραγωγοί που είναι κάτω των 40 ετών και οι οποίοι εγκαθίστανται για πρώτη φορά ως αρχηγοί της εκμετάλλευσης (νεοεισερχόμενοι στον αγροτικό τομέα) (1,0 μόριο)

Εκτάσεις που προορίζονται για αναδιάρθρωση στο πλαίσιο της βιωσιμότητας των μικρών και μεσαίων εκμεταλλεύσεων: κατά το χρόνο της αίτησης του αιτούντος τα στρέμματα της αμπελουργικής εκμετάλλευσης φυτεμένα με οινοποιήσιμες ποικιλίες σύμφωνα με τα στοιχεία του Αμπελουργικού Μητρώου:
από 1 έως και 20 στρέμματα (3,0 μόρια)
από 20 έως και 50 στρέμματα (2,1 μόρια)
από 50 στρέμματα και πάνω (1,5 μόρια)

Εκτάσεις όπου οι αμπελώνες δύνανται να παραγάγουν προϊόν ανώτερης ποιότητας: τα αγροτεμάχια για τα οποία γίνεται αίτηση ένταξης στο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, βρίσκονται εντός οριοθετημένης ζώνης παραγωγής οίνων ΠΟΠ ή ΠΓΕ και βάση των δηλώσεων συγκομιδής ή παραγωγής οι οποίες έχουν κατατεθεί για την επιλεξιμότητα και αφορούν το σύνολο της αμπελουργικής εκμετάλλευσης του παραγωγού, οι αποδόσεις είναι σύμφωνες με τα όσα ορίζει η νομοθεσία για την παραγωγή οίνων ΠΟΠ ή Π.Γ.Ε. (2,0 μόρια)

Εκτάσεις όπου οι αμπελώνες συμβάλλουν στη διατήρηση του περιβάλλοντος: Ο αιτών έχει στην κατοχή του οινοποιήσιμα αμπέλια κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης και έχει εφαρμόσει σε ολόκληρη την έκταση που έχει φυτευτεί με αμπέλια επί πέντε τουλάχιστον έτη πριν από την υποβολή της αίτησης τους κανόνες βιολογικής παραγωγής (σε μεταβατικό στάδιο ή πλήρη εφαρμογή) (2,0 μόρια) ή εθνικά συστήματα πιστοποίησης για ολοκληρωμένη διαχείριση στην παραγωγή (1,0 μόριο).

Σε περίπτωση που τα διαθέσιμα κονδύλια εξαντληθούν για μια θέση της κατάταξης στην οποία πολλές αιτήσεις έχουν ισοβαθμήσει, τα υπόλοιπα κονδύλια κατανέμονται στις αιτήσεις αυτές με βάση την εφαρμογή των ακόλουθων συμπληρωματικών κριτηρίων προτεραιότητας τα οποία ευθυγραμμίζονται με τους στρατηγικούς στόχους του Προγράμματος χορηγείται προτεραιότητα σε αιτήσεις στις οποίες ο παραγωγός αιτείται την φύτευση στην τελική θέση των κάτωθι γηγενών ποικιλιών
Λευκές: Ασύρτικο, Μαλαγουζιά,
Κόκκινες: Αγιωργίτικο, Ξινόμαυρο,
Ερυθρωπές: Μοσχοφίλερο

Εάν και μετά την εφαρμογή του ανωτέρω συμπληρωματικού κριτηρίου υπάρχουν ακόμη ισοβαθμίες, τότε χορηγείται προτεραιότητα σε παραγωγούς κατά αύξουσα σειρά μεγέθους αμπελουργικής εκμετάλλευσης (οινοποιήσιμες ποικιλίες), με σκοπό τη βελτίωση μικρών και κατακερματισμένων εκμεταλλεύσεων.
Τέλος γίνεται σαφές ότι η έγκριση και η ένταξη στο πρόγραμμα των επιλέξιμων αιτήσεων και εκτάσεων ακολουθεί την Υπουργική Απόφαση κατανομής των διαθέσιμων κονδυλίων του αρμόδιου υπουργείου.

Για πληροφορίες σχετικά με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τις προϋποθέσεις ένταξης, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην αρμόδια υπηρεσία ή στην ιστοσελίδα της Περιφέρειας Θεσσαλίας (αρχική σελίδα: www.thessaly.gov.gr → ενημέρωση → γεωργικά θέματα → ενημέρωση).