Γεώργιος Αλκ. Ζορμπάς: "Η απάτη στον ΟΚΕΠΕ και η επόμενη ημέρα" ^Κύριο

Ως δικηγόρος αντιμετώπισα στο παρελθόν υποθέσεις που τον αφορούσαν και διαπίστωσα την γραφειοκρατία του και την καθυστέρηση λήψης αποφάσεων, σε ορισμένες περιπτώσεις και την αδιαφορία του, ακόμη και για απλά ζητήματα, όπως λ.χ. μια απλή επικάλυψη δικαιωμάτων σε έναν αγρό δέκα στρεμμάτων, που για να βρεθεί λύση και να μπορέσει ο κακόμοιρος ο δικαιούχος να εισπράξει την επιδότηση, ανέμενε ένα και πλέον έτος. Δεν ήταν ο φερέγγυος δημόσιος οργανισμός που θα μπορούσε ο πολίτης να εμπιστευτεί και γι’ αυτό, η αποκάλυψη των όσων ήλθαν τις τελευταίες ημέρες στην δημοσιότητα, προσωπικά δεν με εξέπληξαν, όπως δεν με εξέπληξε και η σκανδαλώδης εύνοιά του σε δίκη ενώπιον του Αρείου Πάγου, στην οποία παλαιότερα συμμετείχα. Επιλέγω από το διαδίκτυο και προτείνω ενδεικτικά την ανάγνωση των κάτωθι δημοσιευμάτων για να γίνει κατ’ αρχάς κατανοητό τι συνέβη:

Το χρονικό της υπόθεσης - Οι βασικοί άξονες του σκανδάλου - Οι πολιτικές και νομικές προεκτάσεις - Οι επιπτώσεις στον αγροτικό τομέα - ΤΟ ΒΗΜΑ 27-5-2025: Η αποκάλυψη της απάτης ξεκίνησε όταν η Παρασκευή Τυχεροπούλου, επικεφαλής του Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ, εντόπισε σοβαρές παρατυπίες. Αντί όμως να υπάρξει έρευνα, η ίδια απομακρύνθηκε, αποκλείστηκε από τις βάσεις δεδομένων της υπηρεσίας και κλειδώθηκε έξω από το γραφείο της. Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία, πάνω από 170 εκατομμύρια ευρώ φαίνεται να δόθηκαν από το 2017 έως σήμερα, είτε σε δικαιούχους που δεν πληρούσαν τα κριτήρια, είτε για εκτάσεις που δεν υφίστανται, είτε μέσω εικονικών δηλώσεων. Η έρευνα της Ε.Ε. επικεντρώνεται στον τρόπο δημιουργίας του συστήματος απάτης και στην πιθανή εμπλοκή κυρίως του ΟΠΕΚΕΠΕ, που είναι αρμόδιος για την εποπτεία της διανομής των ευρωπαϊκών χρημάτων μέσα στα χρόνια… Ενδεικτικό είναι ότι το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια στη θέση του προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ έχουν μπει έξι διαφορετικά άτομα, ενώ σχολιάζεται δηκτικά πως όσοι πρόεδροι επιχείρησαν να βάλουν τάξη στο χάος απομακρύνθηκαν. Και δεν ήταν οι μόνοι, αφού γίνεται αναφορά και σε περιπτώσεις υπαλλήλων που επιχείρησαν να ελέγξουν το σύστημα των επιδοτήσεων και είτε υποβιβάστηκαν είτε απομακρύνθηκαν από τις θέσεις τους.

Newsroom 28.05.2025: Σε διάφορες περιοχές της χώρας και κυρίως στην Κρήτη, φαμίλιες με πολιτικές σχέσεις, δήλωναν υπεράριθμα ζώα κτηνοτροφίας για να παίρνουν ψεύτικες επιδοτήσεις δεκάδων χιλιάδων ευρώ μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ. Με βάση τις προβλέψεις της ΕΕ, τα ζώα έπρεπε να αντιστοιχηθούν σε βοσκοτόπια συγκεκριμένης έκτασης για να δικαιολογηθούν. Τέτοιες εκτάσεις δεν υπήρχαν στην Κρήτη. Αν ίσχυε η αντιστοίχιση η Κρήτη θα έφτανε ως τη Λιβύη. Οι ελεγκτικές αρχές του ΟΠΕΚΕΠΕ εντοπίζουν τις παράνομες επιδοτήσεις και μπλοκάρουν γύρω στα 5.300 ΑΦΜ για να γίνει έρευνα. Όσοι ερευνώνται δεν μπορούν να πάρουν τις επιδοτήσεις. Όταν οι Έλληνες εισαγγελείς της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας κάνουν έφοδο στον ΟΠΕΚΕΠΕ για να κατασχέσουν στοιχεία, ο νυν διοικητής Νίκος Σαλάτας, παρότι και ο ίδιος πρώην δικαστικός, προσπαθεί να εμποδίσει την έρευνα προσχηματικά.

Επί έξι χρόνια, πέντε υπουργοί Γεωργίας έβλεπαν τα λεφτά να φεύγουν στις τσέπες των πονηρών, αλλά δεν έκαναν τίποτα. Και τώρα κανένας, ούτε η αντιπολίτευση, δεν μιλάει για τα λεφτά που πρέπει να επιστρέψουν τα λαμόγια - ΚΩΣΤΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΗΣ 28 Μαΐου 2025: Σε μία άλλη, πιο κανονική, χώρα, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ θα γύριζε το σύμπαν ανάποδα. Οι επιδοτήσεις που έλαβαν παρανόμως χιλιάδες συμπολίτες μας, θα κοστίσουν στη χώρα περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ -είναι το πρόστιμο από τις Βρυξέλλες. Τα κονδύλια που υπεξαιρέθηκαν προσεγγίζουν τα 170 εκατομμύρια ευρώ.

Από τον «βρόμικο» ΟΠΕΚΕΠΕ στην «καθαρή» ΑΑΔΕ 29.05.25 Γιάννης Κιμπουρόπουλος: Με βασική μέριμνα να βγάλει από το κάδρο του σκανδάλου των αγροτικών επιδοτήσεων υπουργούς και στελέχη της, η κυβέρνηση πετάει την μπάλα στην «ανεξάρτητη» φορολογική Αρχή. Τι την καθιστά άραγε καταλληλότερη; Θα αλλάξει ο ιδρυτικός νόμος της για να γίνει εκτός από Αρχή είσπραξης, υπηρεσία πληρωμών; Η κυβέρνηση αποφάσισε να «εκτελέσει» αντί να εξυγιάνει τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τον οργανισμό που διαχειρίζεται τους πόρους της ευρωπαϊκής Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Κατά τα φαινόμενα ερήμην της Ε.Ε., παρά τους ισχυρισμούς περί «συνεννόησης», όπως προκύπτει από τις απαντήσεις της Κομισιόν στα ερωτήματα της «Εφ.Συν.». Στο ΚΕΦΟΔΕ της Αττικής (Κέντρο Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης), τα εκκρεμή αιτήματα φορολογουμένων που σε συνθήκες πρωτοφανούς εντατικοποίησης καλούνται να απαντήσουν οι εφοριακοί υπερβαίνουν τα 40.000. Στις στάσεις εργασίας που πραγματοποιούν εδώ και μέρες οι εργαζόμενοι της ΑΑΔΕ στις περιφερειακές Εφορίες που καταργούνται στα πρότυπα της Αττικής, η συμμετοχή είναι 90% και πλαισιώνεται από φορείς των τοπικών κοινωνιών (επαγγελματίες, φοροτεχνικούς, εμπορικούς κι αγροτικούς συλλόγους, δήμους) για τους οποίους το κλείσιμο της Εφορίας – μετά το κλείσιμο της τράπεζας, των ΕΛΤΑ, του (πρώην) ΟΤΕ, της ΔΕΗ, του καταργούμενου ΟΠΕΚΕΠΕ – είναι ένα ακόμα βήμα μαρασμού του τόπου τους.

Newsroom - 29/05/2025: Από τις πιο γλαφυρές δηλώσεις για το απίστευτο «φαγοπότι», με κοινοτικές επιδοτήσεις εκατομμυρίων ευρώ στον ΟΠΕΚΕΠΕ, είχε κάνει ο τότε υφυπουργός Γεωργίας την εποχή του 2000, Βαγγ. Αργύρης. «Αν ίσχυαν όλα τα στρέμματα που δηλώνονται και επιδοτούνται, τότε η Κρήτη θα πρέπει να είναι τριώροφη ή να εκτείνεται μέχρι τη Λιβύη». Αυτό ειπώθηκε 25 χρόνια πριν ! Έκτοτε, κυβερνήσεις άλλαξαν, υπουργοί παρέλασαν από την πλατεία Βάθη αλλά η κάνουλα των επιδοτήσεων δεν «στέρεψε» ποτέ ! Ενώπιον της Δικαιοσύνης εκκρεμούν δεκάδες δικογραφίες για απάτες εκατομμυρίων. Οι περισσότερες αφορούν την περίοδο 2017-2021 και σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις το ύψος της απάτης υπερβαίνει τα 45 εκατ. ευρώ. Τα χρήματα καταβλήθηκαν σε εικονικούς ιδιοκτήτες βοσκότοπων δήθεν για τη συντήρηση των εκτάσεών τους. Όπως επίσης σε αγρότες – ιδιοκτήτες ανύπαρκτων εκτάσεων με ελαιόδενδρα βιολογικής καλλιέργειας ή κτηνοτρόφους που δήλωναν ψευδώς ότι έχουν στην ιδιοκτησία τους κοπάδια με αγελάδες ελευθέρας βοσκής μόνο και μόνο για να εισπράττουν κοινοτικές επιδοτήσεις. Οι πιο σοβαρές υποθέσεις ελέγχονται από το γραφείο των Ευρωπαίων εντεταλμένων εισαγγελέων και οι υπόλοιπες από τις κατά τόπους εισαγγελικές – δικαστικές αρχές, ενώ η Ε.Ε. τον Απρίλιο του 2024 έθεσε τον ΟΠΕΚΕΠΕ σε καθεστώς 12μηνης επιτήρησης, με την αρμόδια Γενική Διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG AGRI) να σημειώνει σε επιστολή της ότι διαπιστώθηκαν ελλείψεις, καθυστερήσεις και λάθη τις τελευταίες διαχειριστικές περιόδους. Η Κρήτη πρωταγωνιστεί στη δυσώδη αυτή υπόθεση, η οποία είναι πιθανό να αποδειχθεί ως ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα της μεταπολίτευσης. Η συντριπτική πλειονότητα των πλαστών δηλώσεων έγιναν από το νησί, το οποίο έλαβε τα δύο τρίτα των συνολικών αγροτικών επιδοτήσεων της Ελλάδας από την ΕΕ το 2020, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Άρειος Πάγος για σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: Αρμόδια μόνο η ευρωπαϊκή εισαγγελία, περιττή η δική μας παρέμβαση – 29-5-2025

Σαλάτας για σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: Κομπίνες το 2022 και το 2023 - Newsroom 29.05.2025: «Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν το 2022 και το 2023», δήλωσε ο πρώην πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Νίκος Σαλάτας, κληθείς να σχολιάσει το σκάνδαλο στον Οργανισμό, δείχνοντας ουσιαστικά προς τους Λευτέρη Αυγενάκη και Γιώργο Γεωργαντά. Ταυτόχρονα, έκανε λόγο για «άνωθεν εντολές» για την καρατόμησή του, δείχνοντας προς το Μέγαρο Μαξίμου. «Θα σας πω μια αλήθεια. Και το 2015 υπήρχαν προβλήματα και το 2018 και το 2020. Το μεγαλύτερο πρόβλημα στον Οργανισμό ήταν το 2022 και το 2023. Από εκεί διαλύθηκε ο Οργανισμός, το ξέρουν όλοι, όλοι οι αγρότες το ξέρουν. Εκεί είναι μια μεγάλη ιστορία έγιναν μεγάλα πράγματα, έπεσε το πληροφοριακό σύστημα και έγιναν πάρα πολλές κομπίνες», ανέφερε ο δικαστικός σε συνέντευξή του στο Kontra. Παράλληλα, εξαπέλυσε πυρά και κατά των πρώην προέδρων του ΟΠΕΚΕΠΕ, δηλώνοντας μεταξύ άλλων: «Αν τον πιέζουν οι πολιτικοί τον πρόεδρο, να το πει. Εγώ δεν ήμουν διαχειρίσιμος. Οι προηγούμενοι πρόεδροι λένε ότι υπήρχαν πιέσεις. Έπρεπε να το πουν». Όσον αφορά την απόφαση της κυβέρνησης Μητσοτάκη για «λουκέτο» στον ΟΠΕΚΕΠΕ, μετά τις σοβαρές αποκαλύψεις, και απορρόφησή του από την ΑΑΔΕ, σχολίασε: «Υπάρχει και μια άλλη σκέψη. Μήπως λειτουργήσει η ΑΑΔΕ ως κολυμβήθρα του Σιλωάμ και δεν βρούμε αυτούς που πραγματικά ευθύνονται», προσθέτοντας ότι ο Οργανισμός έπρεπε να γίνει ανεξάρτητη αρχή.

Οι επιπτώσεις της απάτης στον αγροτικό και κτηνοτροφικό τομέα και στα εισοδήματα των αγροτών και των τοπικών κοινωνιών:

Πέρα από το πλήγμα στην αξιοπιστία του μηχανισμού διανομής ενισχύσεων, η υπόθεση αυτή έχει προκαλέσει αναστάτωση στον αγροτικό κόσμο, με πολλούς παραγωγούς να εκφράζουν ανησυχία για τις καθυστερήσεις στις πληρωμές και την αυστηροποίηση των ελέγχων. Παράλληλα, αναγκαία καθίσταται η πλήρης διαφάνεια με την ψηφιοποίηση των διαδικασιών και την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών. Οι αγρότες και κτηνοτρόφοι που τηρούν τη νομιμότητα ζητούν πλέον θωράκιση του συστήματος, ώστε να μην πλήττονται από την καχυποψία και τις καθυστερήσεις που προκάλεσε η υπόθεση αυτή. Και το ζήτημα δεν είναι αυτό που εμφανίζεται, ότι κινδυνεύουν να χαθούν οι επιδοτήσεις, αλλά ότι κάποιοι επιτήδειοι ροκανίζουν τις επιδοτήσεις και τις στερούν από αυτούς που τις δικαιούνται.

Ανεξάρτητα από όλα αυτά, υπάρχει και το ερώτημα αν η ΑΑΔΕ μπορεί νομικά να αναλάβει τον ρόλο της Αρχής πληρωμών. Ο ιδρυτικός, μνημονιακός νόμος 4389/2016, ορίζει ότι ρόλος της είναι η βεβαίωση και είσπραξη φορολογικών και λοιπών δημοσίων εσόδων, ότι απολαύει λειτουργικής ανεξαρτησίας, διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας και δεν υπόκειται σε έλεγχο ή εποπτεία από κυβερνητικά όργανα, κρατικούς φορείς ή άλλες διοικητικές αρχές. Η Αρχή υπόκειται σε κοινοβουλευτικό έλεγχο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Κανονισμό της Βουλής και τη διαδικασία του άρθρου 4 του νόμου. Θα πάψει, λοιπόν, να είναι «ανεξάρτητη» η ΑΑΔΕ και θα μετατραπεί από Αρχή είσπραξης εσόδων, σε Αρχή πληρωμών, οπότε θα πρέπει να αλλάξει και ο ιδρυτικός νόμος της, διότι διαφορετικά θα είναι αδύνατο να λειτουργήσει ως υποκατάστατο του ΟΠΕΚΕΠΕ ; Αλλά την περίπτωση αυτή, είναι προτιμότερο να ιδρυθεί ένας νέος φορέας που δεν θα υπάγεται στην κεντρική κρατική διαχείριση για ευνόητους λόγους. Και αυτό, επειδή η δυσώδης υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν απολαμβάνει πλέον καμία εμπιστοσύνη.

Η υπόθεση αυτή, στο μεταξύ έγινε πρώτο θέμα στο διεθνούς εμβέλειας ΜΜΕ Politico. Το δημοσίευμά του φιλοξενεί καταγγελίες της Ευρωπαίας αρχιεισαγγελέως Λάουρας Κοβέσι, η οποία ανέφερε ότι η εισαγγελία δέχτηκε επιθέσεις και εκφοβισμούς από τον ΟΠΕΚΕΠΕ (!), αλλά παρόλα αυτά θα συνεχίσει με συνέπεια το έργο της για την αποκάλυψη της αλήθειας. Η αντίδραση της αρχιεισαγγελέως ήρθε μετά την επιμονή του καρατομηθέντος πλέον, προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ, Νικολάου Σαλάτα να κατηγορεί τον Ευρωπαίο εισαγγελέα Νίκο Πασχάλη, ο οποίος ήταν ο επικεφαλής της έρευνας που πραγματοποιήθηκε στα γραφεία του οργανισμού, ως ψεύτη και συκοφάντη, αλλά μέχρι τώρα έγκληση δεν κατέθεσε (παρότι πρώην δικαστικός και άριστος γνώστης του ποινικού δικαίου - για την ιστορία, είχε υπηρετήσει ως πρωτοδίκης και στην Καρδίτσα και οι παλαιότεροι δικηγόροι τον θυμόμαστε για την διακριτική παρουσία του, ενώ υπήρξε και εκλεγμένος συνδικαλιστής στην ένωση δικαστών και εισαγγελέων επί σειρά ετών).

Τα ζητήματα που ανακύπτουν λοιπόν, είναι τα εξής: Πρώτον, θα προχωρήσει η διαδικασία έρευνας και η τιμωρία όλων των ενόχων, συμπεριλαμβανομένων και των ψηλά ιστάμενων του οργανισμού και των πολιτικών προϊσταμένων τους που τυχόν συμμετείχαν στις παράνομες πράξεις που διαπιστώθηκαν (το γεγονός ότι διεξάγεται από την ευρωπαϊκή εισαγγελία αποτελεί εγγύηση γι’ αυτό) ; Και θα αποκατασταθεί η αδικία που έχει τελεστεί σε βάρος των μικρών παραγωγών, για τους οποίους οι επιδοτήσεις αποτελούν αναγκαίο έσοδο για την επιβίωσή τους, αφού χωρίς αυτές κανείς τους δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά και θα οδηγηθούν στην έξοδο και πιθανόν στην μετανάστευση. Και αυτό θα έχει ως συνέπεια το μαράζωμα της υπαίθρου, πληθυσμιακά και οικονομικά με την μείωση των εισοδήματος όλων των επαρχιών που στηρίζονται στην γεωργία και στην κτηνοτροφία, αφού η στέρηση τους θα μειώσει τα χρήματα που θα διοχετευθούν στους κατοίκους τους, με αποτέλεσμα την παρακμή του τοπικού εμπορίου και της επαγγελματικής δραστηριότητας, ακόμη και όσων προσφέρουν υπηρεσίες. Δεύτερον, θα λειτουργήσει στο μέλλον ο ΟΠΕΚΕΠΕ με νέα μορφή ως ανεξάρτητη Αρχή ή θα ενσωματωθεί στην ΑΑΔΕ, όπως ανακοινώθηκε, με ότι αυτό συνεπάγεται κατά τα ανωτέρω; Και τρίτον και κυριότερο, οι άμεσα ενδιαφερόμενοι που είναι οι αγρότες, οι κτηνοτρόφοι και οι συνεταιρισμοί τους, θα έχουν λόγο στο νέο φορέα, διότι στην ουσία αυτό είναι το ζητούμενο και αυτό θέτω εδώ: Αφού η κεντρική διαχείριση διανομής των επιδοτήσεων και ενισχύσεων της Ευρωπαϊκής ένωσης από την πολιτεία απέτυχε παταγωδώς (ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι κρατικός οργανισμός) και η διαχείριση και η επιλογή των δικαιούχων από ιδιωτική εταιρεία, ήταν η πηγή του σκανδάλου και καταστροφική για τους γνήσιους αγρότες και κτηνοτρόφους και μέχρι σήμερα αυτοί δεν είχαν κανένα λόγο στην λήψη των αποφάσεων, αρκεί η προτεινόμενη μεθόδευση απορρόφησης του ΟΠΕΚΕΠΕ από την ΑΑΔΕ, την οποία προσωπικά θεωρώ απαράδεκτη νομικά και πολιτικά ή απαιτείται η δημιουργία μιας ανεξάρτητης Αρχής, στην οποία κατ’ ουσία ή έστω και γνωμοδοτικά, θα μπορούν να συμμετέχουν οι δικαιούμενοι των εν λόγω επιδοτήσεων, ώστε να υπάρχει έλεγχος από την βάση, δηλ. από τους ίδιους τους παραγωγούς των αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων ως προς την μέθοδο και τον τρόπο διανομής τους; 

Γεώργιος Αλκιβιάδη Ζορμπάς

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω του ΔΣΚ