Δημήτριος Κατσαρός: "Η Διαφορά Ανάμεσα στην Υπηρεσία και την Αυθαιρεσία - Μήνυμα προς τον Δήμο Καρδίτσας, τον Δήμο Αμαρουσίου και προς όλη την Ελλάδα" ^Κύριο

Πρόσφατα, ως πατέρας ενός νεογέννητου παιδιού, βρέθηκα αντιμέτωπος με δύο Ελλάδες. Η πρώτη, μικρή και φοβισμένη, βρίσκεται σε ένα γραφείο της επαρχίας της Καρδίτσας, όπου η υποχρέωση μετατράπηκε σε αυθαιρεσία και η εξουσία σε επίδειξη. Η δεύτερη, μεγάλη και γενναία, στο Ληξιαρχείο Αμαρουσίου, όπου το ίδιο αίτημα αντιμετωπίστηκε με γνώση, αξιοπρέπεια και πραγματικό ενδιαφέρον.

Πήγα στο πρώτο ληξιαρχείο με όλα τα νόμιμα έγγραφα και, κυρίως, με εξουσιοδότηση της συζύγου μου με γνήσιο υπογραφής από ΚΕΠ, ώστε να μπορέσω να δώσω όνομα στην κόρη μας. Η μητέρα δεν μπορούσε να μετακινηθεί· θηλάζει κάθε δύο ώρες. Το ανθρώπινο, το λογικό, το αυτονόητο. Κι όμως, αντί να βρω κατανόηση, βρήκα δυσπιστία, ειρωνεία και εχθρικότητα.

Η υπάλληλος που με υποδέχθηκε δεν μπήκε καν στον κόπο να διαβάσει τα έγγραφα. Με απέρριψε αμέσως, λέγοντας ότι «δεν μπορεί να γίνει τίποτα χωρίς τη μητέρα εδώ». Όταν τόλμησα να αναφέρω πως άλλο ληξιαρχείο μού είχε δώσει διαφορετική απάντηση, με αποκάλεσαν ψεύτη. Λίγα λεπτά αργότερα, ένας «άνδρας» υπάλληλος – (όχι με την ουσιαστική έννοια του όρου, γιατί άνδρας είναι εκείνος που συνδυάζει δύναμη με σεβασμό) – σηκώθηκε, πλησίασε απειλητικά, έβαλε το τηλέφωνό του μπροστά στο πρόσωπό μου και με διέταξε να αποχωρήσω. Δεν υπήρξε πρόκληση, ούτε ένταση· υπήρξε μόνο αλαζονεία.

Κανείς μέχρι σήμερα δεν μπόρεσε να αποδείξει ότι είχαν δίκιο. Το ληξιαρχείο του Αμαρουσίου ολοκλήρωσε τη διαδικασία άψογα, με γνώση και ευγένεια. Οι υπάλληλοι εκεί επιβεβαίωσαν ότι το γραφείο στην Καρδίτσα θα μπορούσε να το είχε κάνει εξ αρχής — και ότι, αν υπήρχε αμφιβολία, θα μπορούσαν απλώς να καλέσουν — όχι να επιτεθούν.

Η διαφορά δεν είναι νομική· είναι πολιτισμική. Από τη μία, λειτουργοί που υπηρετούν τον πολίτη. Από την άλλη, άνθρωποι που θεωρούν ότι ο πολίτης είναι ο υπηρέτης τους.

Κι εδώ βρίσκεται το πρόβλημα της σύγχρονης Ελλάδας: δεν είναι ότι δεν γνωρίζουμε τους νόμους· είναι ότι έχουμε ξεχάσει γιατί τους φτιάξαμε. Είμαι Έλληνας μέχρι το μεδούλι — το αίμα μου, η γλώσσα μου, η ψυχή μου ανήκουν εδώ. Αυτή είναι η μητέρα πατρίδα μου, το κέντρο του κόσμου όπως το γνώρισε ο πολιτισμός. Εμείς διδάξαμε στη Δύση τι θα πει λογική, μέτρο, δικαιοσύνη, πολιτισμός. Και αν κάτι έχει χαθεί τα τελευταία χρόνια, δεν είναι η φήμη μας· είναι η μνήμη μας.

Η Ελλάδα ήταν και πρέπει να παραμείνει ο φάρος του δυτικού κόσμου. Δεν είναι το μέγεθος που καθορίζει τη δύναμη ενός έθνους· είναι το ήθος, η γνώση, ο σεβασμός στον άνθρωπο. Αυτά μάθαμε στους άλλους, κι αυτά οφείλουμε να ξαναδιδάξουμε πρώτα στους εαυτούς μας.

Η αλλαγή ξεκινά από την κορυφή, αλλά φαίνεται στη βάση. Εγώ ο ίδιος διευθύνω ένα νομικό γραφείο· ο τρόπος που ηγείσαι καθορίζει την ψυχή του οργανισμού σου. Δεν ζητώ τίποτα από τους συνεργάτες μου που δεν ζητώ πρώτα από τον εαυτό μου. Είμαι δίπλα τους, όχι πάνω τους. Στις μάχες των υποθέσεων, είμαι στα χαρακώματα μαζί τους. Αυτό είναι ηγεσία: το παράδειγμα, όχι η προσταγή.

Αν το Δημόσιο θέλει να σταθεί ξανά στο ύψος του, πρέπει να θυμηθεί αυτή τη βασική αρχή. Όσοι κρατούν στα χέρια τους μικρές εξουσίες και τις χρησιμοποιούν για να ταπεινώνουν, πρέπει να απομακρύνονται. Όχι από τιμωρία, αλλά για να σωθεί το νόημα της Υπηρεσίας. Το Κράτος δεν χρειάζεται περισσότερους υπαλλήλους· χρειάζεται περισσότερους υπηρέτες του δημοσίου αγαθού.

Στο Μαρούσι, η Ιωάννα —θα την αναφέρω γιατί το αξίζει— με εξυπηρέτησε με γαλήνη, ευγένεια και γνώση. Εκεί, η δημόσια διοίκηση τίμησε τον εαυτό της. Στην επαρχία της Καρδίτσας, αντίθετα, είδα πώς χάνεται η ουσία της αποστολής: η υπηρεσία στον πολίτη.

Δεν ζητώ απολογία· ζητώ επιστροφή στον πολιτισμό.

Η κατάσταση του όμορφου κτιρίου στο Πάρκο «Παυσίλυπο» της Καρδίτσας — όπου στεγάζεται το ληξιαρχείο ή δημοτικό γραφείο — καλυμμένο από γκράφιτι και φθορά, είναι συμβολική. Όταν η διοίκηση παραμελεί, η εικόνα της πόλης γίνεται καθρέφτης της ψυχής της.

Είμαι διατεθειμένος να αναλάβω προσωπικά το κόστος για να βαφτεί και να αποκατασταθεί το κτίριο, από αγάπη για την πόλη, για τη χώρα, και για ό,τι αυτή κάποτε συμβόλιζε: τον Πολιτισμό.

Η Ελλάδα δεν θα διορθωθεί με νόμους, αλλά με συνείδηση.

Με ανθρώπους που θυμούνται ότι το μεγαλείο αυτής της χώρας δεν βρίσκεται στο μέγεθος της γης της, αλλά στο βάθος του πνεύματός της.

Και όσο υπάρχουν εκείνοι που εργάζονται με σεβασμό, γνώση και ήθος, υπάρχει ελπίδα ότι η Ελλάδα θα ξαναγίνει αυτό που υπήρξε: το φως του δυτικού κόσμου. 

Δημήτριος Κατσαρός

Δικηγόρος με έδρες στην Ελλάδα, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στην Αυστραλία, και πολίτης που πιστεύει πως η Ελλάδα μπορεί να ξαναγίνει το φως του δυτικού κόσμου.