"Μπήκε στην πρίζα" ο εθνικός υπερυπολογιστής "Δαίδαλος" – Εγκαίνια από Κυρ. Μητσοτάκη και Δ. Παπαστεργίου

«Σήμερα τον βάζουμε στην πρίζα», ανέφερε ο πρωθυπουργός, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα περνά από την ψηφιοποίηση του κράτους στην ανάπτυξη υποδομών που μπορούν να τη φέρουν στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων στην τεχνητή νοημοσύνη.

«Το ταξίδι αυτό της Ελλάδος από την καθυστέρηση στην πρωτοπορία στην τεχνολογία και ειδικά στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης πράγματι ήταν και παραμένει εξαιρετικά συναρπαστικό», σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης, κάνοντας αναφορά στην πορεία από τη δημιουργία του gov.gr το 2019 έως τη σημερινή επένδυση σε προηγμένες ψηφιακές υποδομές.

Όπως εξήγησε, η αρχική επιδίωξη ήταν να διευκολυνθεί η επικοινωνία πολιτών και επιχειρήσεων με το κράτος μέσω μιας ενιαίας ψηφιακής πύλης. Η ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, ωστόσο, δημιούργησε την ανάγκη για το επόμενο βήμα: την απόκτηση υποδομών που θα επιτρέψουν στην Ελλάδα όχι μόνο να αξιοποιεί τις νέες τεχνολογίες, αλλά και να αναπτύσσει δικές της εφαρμογές.

Ο πρωθυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην τεχνολογική κυριαρχία, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη εγχώριας υπολογιστικής ισχύος περιορίζει την εξάρτηση από εξωτερικούς παρόχους. Όπως ανέφερε, εάν μια χώρα δεν επενδύει στις δικές της υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, παραμένει εκτεθειμένη στο ενδεχόμενο περιορισμού της πρόσβασής της σε υπολογιστικούς πόρους, με συνέπειες για τη λειτουργία του κράτους και τις υπηρεσίες που παρέχει.

Ως παράδειγμα των δυνατοτήτων που ανοίγονται, ανέφερε την εξέλιξη του gov.gr, ώστε οι πολίτες να μπορούν να συνομιλούν με την ψηφιακή πύλη, να υποβάλλουν ερωτήματα και να λαμβάνουν απαντήσεις μέσω εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ερευνητές θα μπορούν να αξιοποιούν την υπολογιστική ισχύ του «Δαίδαλου» για την ανάπτυξη νέων εφαρμογών και την υλοποίηση σύνθετων ερευνητικών έργων.

Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να κάνει νέα τεχνολογικά άλματα, αξιοποιώντας την εμπειρία που απέκτησε από τον ψηφιακό μετασχηματισμό της δημόσιας διοίκησης. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας δεν βρίσκεται στον ανταγωνισμό με τους μεγάλους διεθνείς ομίλους για την ανάπτυξη των πλέον προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, αλλά κυρίως στη δημιουργία εφαρμογών με πρακτική χρησιμότητα και οικονομικό αντίκρισμα.

«Το παιχνίδι για την Ελλάδα θα παιχτεί κυρίως στις εφαρμογές», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την προσδοκία ότι startups και επιχειρήσεις θα αναπτύξουν νέα προϊόντα και υπηρεσίες αξιοποιώντας την υποδομή. Κάλεσε, παράλληλα, ερευνητές και επιχειρηματίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που δημιουργούνται, επισημαίνοντας ότι η χώρα διαθέτει εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και πανεπιστήμια που παράγουν αποφοίτους υψηλού επιπέδου στις επιστήμες και την τεχνολογία.

Αναφερόμενος στις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης, έκανε ειδική μνεία στην πολιτική προστασία, όπου εργαλεία χρησιμοποιούνται ήδη για την ταχύτερη αναγνώριση πιθανών εστιών πυρκαγιάς, ενώ προοπτικές υπάρχουν και για την ανάπτυξη μοντέλων πρόβλεψης της εξέλιξης μιας φωτιάς. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι αρνητικές επιπτώσεις της τεχνολογίας, σημειώνοντας ότι οι χώρες που θα αξιοποιήσουν αποτελεσματικά τις δυνατότητές της και θα ελέγξουν τους κινδύνους θα είναι εκείνες που θα πρωταγωνιστήσουν τα επόμενα χρόνια.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε, τέλος, στη σημασία της μακροπρόθεσμης επένδυσης σε τεχνολογικές υποδομές, τονίζοντας ότι η αξία του «Δαίδαλου» θα κριθεί από τον βαθμό στον οποίο θα αξιοποιηθεί από την ερευνητική κοινότητα και την επιχειρηματική δραστηριότητα.

Δ. Παπαστεργίου: Η Ελλάδα αποκτά δική της υποδομή τεχνητής νοημοσύνης

Στη στρατηγική σημασία του «Δαίδαλου» για την τεχνολογική αυτονομία της χώρας αναφέρθηκε ο Δημήτρης Παπαστεργίου, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα γίνεται, όπως ανέφερε, η 14η χώρα παγκοσμίως που διαθέτει αντίστοιχη υποδομή.

«Σήμερα, σε όλα τα παραπάνω οφείλουμε να προσθέσουμε κάτι πολύ σημαντικό: να έχουν δικές τους υποδομές τεχνητής νοημοσύνης», σημείωσε ο υπουργός, αναφερόμενος στην ανάγκη οι χώρες να διαθέτουν, πέρα από ενεργειακές, αμυντικές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές, και δικούς τους υπολογιστικούς πόρους για την ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.

Όπως ανέφερε, ο «Δαίδαλος» δεν αποτελεί απλώς έναν ισχυρό υπολογιστή, αλλά μια εθνική υποδομή που ενισχύει την κυριαρχία της Ελλάδας στα δεδομένα και στην υπολογιστική ισχύ. Στόχος είναι η χώρα να μην περιορίζεται στην κατανάλωση υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης, αλλά να μπορεί να παράγει δικές της εφαρμογές, αξιοποιώντας το ελληνικό ταλέντο και τα δεδομένα που βρίσκονται στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.

Ο υπουργός υπογράμμισε ότι μετά τη σημερινή ενεργοποίηση θα ακολουθήσουν οι απαραίτητες δοκιμές και τεχνικές ρυθμίσεις, ώστε τον Δεκέμβριο να διατεθούν οι πρώτες υπηρεσίες. Βασικός στόχος είναι η υποστήριξη των ελληνικών πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων, η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και η δημιουργία ευκαιριών που θα συμβάλουν στη διατήρηση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού στη χώρα.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις δυνατότητες συνεργασίας με την Κύπρο, τη Μάλτα, τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη υποδομών υπερυπολογιστών και άλλων μεγάλων τεχνολογικών εγκαταστάσεων μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή.

Ο κ. Παπαστεργίου συνέδεσε τον «Δαίδαλο» με την ιστορία του χώρου εγκατάστασής του, όπου παλαιότερα παραγόταν ηλεκτρική ενέργεια, σημειώνοντας ότι η νέα υποδομή αξιοποιεί πλέον τον ηλεκτρισμό, τα δεδομένα και το ελληνικό ταλέντο για την ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης. Η αρχιτεκτονική σύλληψη του έργου παραπέμπει σε αρχαιοελληνική τριήρη, συμβολίζοντας τη μετάβαση από τη βιομηχανική εποχή στη νέα τεχνολογική πραγματικότητα.

Στην εκδήλωση παρέστησαν, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης, η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη και ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς, ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης και ο υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνσης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Χρήστος Δερμεντζόπουλος.

** Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του «Δαίδαλου»

Ο «Δαίδαλος» διαθέτει μετρημένη υπολογιστική επίδοση 85,69 petaflops, καταλαμβάνοντας την 31η θέση παγκοσμίως στη λίστα TOP500 και την 23η θέση στην κατάταξη Green500, η οποία αξιολογεί την ενεργειακή αποδοτικότητα των υπερυπολογιστών, σύμφωνα με τις κατατάξεις του Ιουνίου 2026. Είναι το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα που έχει καταγραφεί έως σήμερα στην Ελλάδα.

Βασίζεται σε αρχιτεκτονική της Hewlett Packard Enterprise (HPE) και χρησιμοποιεί επιταχυντές NVIDIA GH200, συνδυάζοντας κεντρικές μονάδες επεξεργασίας (CPU) και μονάδες επιτάχυνσης γραφικών (GPU). Για την ψύξη του εξοπλισμού υψηλής υπολογιστικής ισχύος αξιοποιεί τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης, η οποία συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη διαχείριση της θερμότητας και της ενεργειακής κατανάλωσης.

Η υποδομή διαθέτει αποθηκευτικό σύστημα υψηλών επιδόσεων NVMe χωρητικότητας 1 petabyte, καθώς και αποθηκευτικό χώρο συνολικής αξιοποιήσιμης χωρητικότητας 10 petabytes. Οι δυνατότητές της καλύπτουν εφαρμογές επιστημονικής έρευνας, επεξεργασίας μεγάλου όγκου δεδομένων και ανάπτυξης και εκπαίδευσης συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, με χρήστες από την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα, τις επιχειρήσεις και τον δημόσιο τομέα.

Ο υπερυπολογιστής έχει εγκατασταθεί στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Η λειτουργία του εντάσσεται στην ευρωπαϊκή προσπάθεια ανάπτυξης υποδομών υψηλών υπολογιστικών επιδόσεων, με στόχο την ενίσχυση της έρευνας, της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας.

Γ. Χατζηδοπαυλάκης - ΑΠΕ-ΜΠΕ