Ευθ. Λέκκας για σεισμό Ελασσόνας: "Ήταν ο κύριος σεισμός" - Κ. Αγοραστός: "Μέλημά μας, να αποζημιωθούν γρήγορα όλοι"

Αναλυτικά οι δηλώσεις:

Ευθύμιος Λέκκας, Καθηγητής Διαχείρισης Καταστροφών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, πρόεδρος Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ):

«Χθες στις 12.15 περίπου άρχισε μια έντονη σεισμική δραστηριότητα στον νομό Λάρισας και συγκεκριμένα στην περιοχή του Τυρνάβου, με ένα σεισμό της τάξης των 6 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, ενώ είχαν προηγηθεί πολύ μικρές σεισμικές δονήσεις τις προηγούμενες ώρες. Ο σεισμός αυτός είχε βάθος της τάξης των 8 χιλιομέτρων με επίκεντρο το χωριό Δαμάσι και προήλθε από την ενεργοποίηση του ρήγματος του Τυρνάβου που έχει ένα μήκος 25 χλμ και έχει δώσει σεισμό το 1766, δηλαδή πριν από 250 χρόνια. Θεωρώ ότι το επίπεδο των 6 βαθμών  είναι το επίπεδο -οροφή του ρήματος και δεν μπορεί να πάει παραπάνω. Τα γεωμετρικά και δυναμικά χαρακτηριστικά του ρήγματος υποδεικνύουν ότι η οροφή του είναι το επίπεδο 6 με 6,2 της κλίμακας Ρίχτερ. Άλλωστε και οι ιστορικοί σεισμοί που έγιναν σε αυτό το ρήγμα δεν έχουν μεγαλύτερο μέγεθος, είναι της τάξης των 6 ρίχτερ. Με βάση αυτά τα δεδομένα θεωρούμε ότι δεν υπάρχει δυνατότητα να γίνει μεγαλύτερος σεισμός στην συγκεκριμένη περιοχή. Άλλωστε  έχουμε μια πλούσια μετασεισμική ακολουθία που εκτόνωσε περαιτέρω την όλη διαδικασία. Όλες οι φήμες που κυκλοφόρησαν, κυκλοφορούν και θα κυκλοφορήσουν τις επόμενες ημέρες για επικείμενο μεγάλο σεισμό είναι ανυπόστατες και θα έλεγα ότι ως ένα βαθμό μπορούν να χαρακτηριστούν  και εγκληματικές. Συνεπώς δεν θα πρέπει να βρίσκουν απήχηση στον πληθυσμό, ο οποίος πρέπει να δίνει προσοχή μόνο στις αναγγελίες των επιστημόνων και των Επιστημονικών Επιτροπών. Από τη θέση μου ως προέδρου του ΟΑΣΠ διαψεύδω κατηγορηματικά όλες τις φήμες και αναλαμβάνω την ευθύνη των όσων λέων και των όσων λέει η επιστημονική κοινότητα μέσω των θεσμοθετημένων Επιστημονικών Επιτροπών της χώρας. Θεωρώ ότι είμαστε σε μια πολύ καλή  φάση εκτόνωσης, πάμε παρά πολύ καλά σε ότι αφορά την εξέλιξη της μετασεισμικής ακολουθίας. Βεβαίως θα υπάρχουν κάποιοι σεισμοί οι οποίοι θα είναι μικρού μεγέθους, αλλά όσο περνούν οι μέρες οι σεισμοί θα είναι λιγότεροι σε αριθμό και  μικρότεροι σε μέγεθος. Η μετασεισμική ακολουθία θα διαρκέσει μία δύο, τρεις εβδομάδες αλλά πάντα με μικρότερα των 4 βαθμών μεγέθη και πιο αραιούς  σεισμούς, έτσι ώστε να κλείσει πολύ ομαλά η σεισμική διέγερση.  Ηδη είμαστε σε πάρα πολύ καλό δρόμο .

Θεωρώ ότι η κρατική μηχανή , η Πολιτική Προστασία και η Περιφέρεια Θεσσαλίας κινήθηκαν άμεσα και έκαναν καθοριστικές δράσεις σε ότι αφορά τη διαχείριση της έκτακτης ανάγκης. Σε ελάχιστο χρονικό διάστημα οι υπηρεσίες ήταν εκεί, έδιναν πληροφορίες στους κατοίκους και υπήρχε πολύ καλή διαχείριση της περιόδου της έκτακτης ανάγκης. Οι σκηνές στήθηκαν αμέσως, κάτοικοι που δεν μπορούσαν να μείνουν σε σκηνές μεταφέρθηκαν σε άλλες περιοχές. Πρώτη φορά έχω δει στην καριέρα μου να μεταφέρονται με ένα τόσο συντεταγμένο τρόπο οι κάτοικοι των χωριών σε  ξενοδοχεία. Επικράτησε ηρεμία και όχι πανικός, όπως γίνεται συνήθως. Βρισκόμουν από τις 4 το πρωί στα χωριά και η ψυχολογική κατάσταση των κατοίκων είναι πολύ καλή. Τους ενισχύσαμε  και εμείς με την άποψη  ότι το φαινόμενο βρίσκεται σε φάση απομείωσης και πολύ καλής εξέλιξης.

Οι ζημιές που εμφανίστηκαν στην περιοχή αφορούν μόνο σε παλιά σπίτια, κατασκευές με λιθορριπή η πλινθοδομή, δηλαδή σε σπίτια που δεν είχαν αντισεισμική  θωράκιση. Σε νέα σπίτια και οικοδομές, τουλάχιστον εγώ δεν παρατήρησα καμία απολύτως βλάβη, πράγμα που σημαίνει ότι οι κανονισμό λειτουργούν και  ότι έχουμε ένα πολύ καλό δομημένο ιστό. Θα ήθελα να εστιάσω στο θέμα του σχολείου στο Δαμάσι. Είναι ένα κτίριο του 1937 που έχει υποστεί καθοριστικές, καταλυτικές βλάβες. Ηρθε στα όρια της κατάρρευσης. Θα πρέπει να τονίσουμε και να επαινέσουμε την ψυχραιμία και την εκπαίδευση των συναδέλφων εκπαιδευτικών που λειτούργησαν με τρόπο άψογο  και παραδειγματικό, προφυλάσσοντας αρχικά τα παιδιά και στην συνέχεια οδηγώντας τα στην έξοδο και στο προαύλιο, σε ασφαλή χώρο, μέσα από καταρρεύσεις οι οποίες μπορούσαν πραγματικά να έχουν πολύ αρνητικό αποτέλεσμα. Αξίζουν συγχαρητήρια τους εκπαιδευτικούς. Να τονίσω ότι στις 2 και 4 Δεκεμβρίου 2020, ο Οργανισμός Αντισεισμικής Προστασίας, σε συνεννόηση με την Περιφέρεια Θεσσαλίας και την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης  είχε κάνει διαδικτυακή εκπαίδευση σε όλη της Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας. Ήταν  καθοριστικής σημασίας το γεγονός ότι είχαν εκπαιδευτεί όλοι στο σχολικό περιβάλλον στις διαδικασίες που συντεταγμένα έχουμε  θεσμοθετήσει από τον ΟΑΣΠ. Αυτό πιστεύω ότι έσωσε ζωές. Θεωρώ ότι τα πήγαμε πάρα πολύ καλά μέχρι τώρα,  θα παραμείνω στην περιοχή  και είμαστε σε άμεση συνεχή συνεργασία με την Περιφερειάρχη Κώστα Αγοραστό προκειμένου να επιλύσουμε τα θέματα  που εύλογα ανέκυψαν. Τα δύσκολα πέρασαν. Πάμε σε μια φάση ανάκαμψης όπου εκεί πια  προτεραιότητα έχουν  οι πολίτες που πρέπει να πάρουν αμέσως αποζημιώσεις, να βρουν κατοικία σε σύντομο χρονικό διάστημα, να γίνουν οι αποκαταστάσεις και να μπούμε σε μια φάση ομαλότητας»

Από την πλευρά του ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Κώστας Αγοραστός ανέφερε τα ακόλουθα:

«Περάσαμε  μια δύσκολη κατάσταση, η οποία συνεχίζεται  γιατί η επόμενη μέρα είναι ακόμα δυσκολότερη, αφού βρίσκει πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού που επλήγη στην ύπαιθρο. Από την πρώτη στιγμή, συντονισμένα και συντεταγμένα καταφέραμε να παρέμβουμε όσο τον δυνατόν πιο γρήγορα. Βρεθήκαμε στο χώρο, η Αστυνομία, η Πυροσβεστική, το ΕΚΑΒ, ο Στρατός με 3 ελικόπτερα και οι  εθελοντές διασώστες  για να αποτρέψουμε σοβαρούς τραυματισμούς και να παρέμβουμε όπου υπήρχαν εγκλωβισμένοι. Ευτυχώς, δεν είχαμε σοβαρούς τραυματισμούς. Αυτό μας έδωσε τη δύναμη να συνεχίσουμε με τη διαδικασία: Δώσαμε εντολή να μην μπει κανένας στο σπίτι, στην περιοχή του επίκεντρου του σεισμού. Δώσαμε την επιλογή στους κατοίκους να μεταφερθούν συντεταγμένα σε ξενοδοχεία που μισθώθηκαν σε Τρίκαλα. Προτίμησαν να πάνε στα Τρίκαλα, γιατί  υπήρχε ο φόβος των μετασεισμικών δονήσεων στη Λάρισα. Μεταφέρθηκαν περισσότερα από 200 άτομα. Οι υπόλοιποι διανυκτέρευσαν  είτε σε φιλικά σπίτια,  είτε στα αυτοκίνητα - όσοι δεν ήθελαν να  εγκαταλείψουν  τα σπίτια τους- , είτε στις σκηνές που στήσαμε σε Δαμάσι, Τύρναβο, Μεσοχώρι, Ζάρκο και Αμούρι.

Φροντίσαμε για την τροφοδοσία,  προμηθεύσαμε νερό όπου υπήρχε  πρόβλημα, στήσαμε πρόχειρο ιατρείο, είχαμε την κάλυψη του ΕΚΑΒ,  ξεκινήσαμε καθημερινούς δειγματοληπτικούς ελέγχους σε συνεργασία με τις ΚΟΜΥ του ΕΟΔΥ για  τον περιορισμό της διάδοσης του κορωνοιού στην περιοχή και μοιράσαμε μέσα ατομικής προστασίας, αντισηπτικά και μάσκες.  Φροντίζουμε για την ψυχολογική υποστήριξη των κατοίκων, σε συνεργασία με τη ΘΕΨΥΠΑ  που έχει εγκαταστήσει Σταθμό Ψυχολογικής Στήριξης, στο γήπεδο του Δαμασίου. Αμέσως κάναμε εκτιμήσεις με τις Υπηρεσίες μας σε κρίσιμες Δομές όπως δομές ΑμΕΑ, Γηροκομείο, Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο, Εμβολιαστικά Κέντρα, Τελωνείο και άλλα δημόσια κτίρια, ώστε να μπορέσει να λειτουργήσει χωρίς πρόβλημα ο κρατικός μηχανισμός. Αμέσως έφτασαν  τα κλιμάκια μηχανικών του Υπουργείου Υποδομών (ΚΤΥΠ και ΔΑΕΦΚ) από Καρδίτσα και Αθήνα,  σε Συντονιστικό Κέντρο στο Στρατόπεδο Σχοινά στον Τύρναβο, για να αρχίσουν οι διαδικασίες εκτίμησης των ζημιών.  Ζημιές έχουμε σε σπίτια, οικοδομές και σε επιχειρήσεις. Το οδικό δίκτυο είναι ανοιχτό, οι καταπτώσεις έχουν αρθεί, ελέγχθηκαν οι ζημιές σε γέφυρες, η διέλευση  είναι ασφαλής και τις ενισχύουμε με  επιπλέον παρεμβάσεις.

Τα κλιμάκια των μηχανικών ξεκινούν τις επιθεωρήσεις στις πληγείσες περιοχές για να διαπιστωθεί σε πρώτη φάση ποια  σπίτια είναι  κατοικήσιμα και ποια όχι. Σε δεύτερη φάση θα χαρακτηριστούν  κόκκινα, κίτρινα ή πράσινα προκειμένου οι ιδιοκτήτες να τύχουν των ευεργετικών διατάξεων για την πλήρη ανακατασκευή ή την επιδιόρθωσή τους. Η διαδικασία της οριοθέτησης, μας δίνει αμέσως τον αριθμό των ατόμων που δεν μπορούν να επιστρέψουν  στα σπίτια τους και χρειάζεται να φιλοξενηθούν σε ξενοδοχεία. Σε περίπτωση που η ανακατασκευή απαιτήσει πολύ χρόνο, υπάρχει η δυνατότητα επιδότησης ενοικίου. Δόθηκε  εντολή στους Δημάρχους να ξεκινήσουν αμέσως την καταγραφή των οικοσκευών που καταστράφηκαν, ώστε οι δικαιούχοι να λάβουν ενίσχυση από 600 έως 6.000 ευρώ, ανάλογα με το μέγεθος της ζημιάς. Ζημιές έχουν αναφερθεί και σε επιχειρήσεις, όχι σε κτιριακές υποδομές ή μηχανολογικό εξοπλισμό αλλά κυρίως σε προϊόντα.

Ήδη κλιμάκιο της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης της Περιφέρειας έχει μεταβεί για εκτίμηση των ζημιών μαζί με τον αρμόδιο Αντιπεριφερειάρχη. Σε περίπτωση που διαπιστωθούν φθορές σε εμπορικά καταστήματα στον Τύρναβο, πρόκειται να γίνουν  και εκεί  εκτιμήσεις για να αποζημιωθούν οι έμποροι. Μέλημά μας είναι όλοι να αποζημιωθούν γρήγορα. Για αυτό και πιέζουμε να προχωρήσουν γρήγορα οι εκτιμήσεις. Το Σχολείο στο Δαμάσι κρίνεται κατεδαφιστέο. Με το άνοιγμα των σχολείων, θεωρώ ότι  η ενδεδειγμένη λύση είναι η μεταφορά των μαθητών στο Ευρωπαϊκό Σχολείο που λειτουργεί στο Στρατόπεδο Σχοινά. Υπάρχει η δέσμευση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και με ταχύτατες διαδικασίες που  ανακοινώνει η Κυβέρνηση τα παιδιά θα  μπορέσουν να έχουν ένα νέο, σύγχρονο  σχολείο. Παράλληλα, μας δίνεται η  ευκαιρία να γίνουν εκτιμήσεις αντισεισμικής κατάστασης και στα υπόλοιπα σχολεία στην ευρύτερη περιοχή. Τόσο η αντισεισμική κατάσταση των σχολείων, όσο και η συντήρηση των γεφυρών που βρίσκονται εντός αστικού ιστού, ανήκουν στην αρμοδιότητα των Δήμων.

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας έστειλε νωρίς το πρωί 100 σκηνές, 480 ράντζα, 200 υπνόσακους, 2080 κουβέρτες 300 μαξιλάρια και 10 γεννήτριες. Τη βοήθεια παρέλαβε  ο Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Λάρισας για να διατεθεί σύμφωνα με τις ανάγκες.   Μετά  από συνεννόηση με τον  Περιφερειάρχη Απόστολο Τζιτζικώστα,  η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας  έστειλε  50 σκηνές. Όλοι οι συνάδελφοι Περιφερειάρχες  επικοινώνησαν για να εκφράσουν τη συμπαράσταση και το ενδιαφέρον τους. Το ίδιο έπραξαν οι περισσότεροι Υπουργοί της Κυβέρνησης και από την πρώτη στιγμή ο ίδιος ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης που επικοινώνησε τηλεφωνικά εφιστώντας την προσοχή στην όσο το δυνατό ταχύτερη ολοκλήρωση των διαδικασιών για την αποκατάσταση των ζημιών και την αποζημίωση των πληγέντων».