Βράβευση του Καρδιτσιώτη Βιολόγου - Ερευνητή Χρήστου Γατσογιάννη ^Κύριο

O Δρ. Γατσογιάννης θεωρείται από τους κορυφαίους πλέον ειδικούς στη µέθοδο της κρυο-ηλεκτρονικής µικροσκοπίας, µια µέθοδο που βραβεύτηκε το 2017 µε το νόµπελ χηµείας. Η συγκεκριµένη µέθοδος απλοποιεί την απεικόνιση των βιοµορίων και κάνει ορατές τρισδιάστατες εικόνες πρωτεϊνών σε υψηλότατη ανάλυση.

Με τη βοήθεια της συγκεκριµένης µεθόδου ο Δρ. Γατσογιάννης διευκρίνησε για πρώτη φορά τη δοµή των συγκεκριµένων τοξινών και ανακάλυψε το µηχανισµό δράσης τους. Συγκεκριµένα, τρεις πρωτείνες που εκρίννονται από το συγκεκριµένο βακτήριο σχηµατίζουν ένα σύµπλοκο µε τη µορφή σύριγγας. Η µοριακή αυτή σύριγγα αναγνωρίζει συγκεκριµένους υποδοχείς στην επιφάνεια του κυττάρου στόχου και αφού προσδεθεί, τρυπάει τη µεµβράνη του κυττάρου και µεταφέρει στο εσωτερικό του ένα τοξικό ένζυµο, το οποίο αλλοιώνει τον κυταρρικό σκελετό µε αποτέλεσµα τον άµεσο θάνατο του κυτάρρου.

Η συγκεκριµένη ανακάλυψη θεωρείται µεγάλης σηµασίας, καθώς ο ίδιος µηχανισµός συναντάται στις τοξίνες που εµπλέκονται στην πανώλη, µε µεγάλες επιδηµίες στον 14ον αιώνα και 19ο αιώνα (γνωστή ως µαύρος θάνατος). Οι µελλοντικές εφαρµογές της συγκεκριµένης ανακάλυψης στο τοµέα της βιοτεχνολογίας και βιοιατρικής είναι πολύπλευρες / οι τοξίνες του βακρτήριου Photorhabdus είναι φυσικός εχθρός ορισµένων εντόµων που συναντάµε στη γεωργία και στην κηποτεχνία, αλλά ακίνδυνες για τα φυτά και τα ζώα. Τροποποιηµένες γενετικά τοξίνες θεωρούνται ελκυστικές για την οικολογική αντιμετώπιση εντομολογικών προσβολών σε διάφορα φυτά (όπως οι τοξίνες που εκκρίνονται απο το Βάκιλλο της Θουριγγίας).

Μια ακόμη ελκυστική εφαρμογή θεωρείται η μελλοντική τροποποίηση των αντι-υποδοχέων στην επιφάνεια της μοριακής αυτής σύριγγας για την στοχοποίηση καρκινικών κοιτάρων. Τα αποτελέσμαρα της συγκρεκριμένης έρευνας δημοσιεύτηκαν σε 3 άρθρα στο διάσημο περιοδικό Nature με πρώτο συγγραφέα και στις 3 δημοσιεύσεις τον Δρ. Χρήστο Γατσογιάννη και επικεφαλή της ερευνητικής ομάδας τον Δρ. Stefan Raunser. Η βράβευση έγινε στις 23.10 στην πόλη του Dortmund.

Ο Δρ. Χρήστος Γατσογιάννης ηγείται πλέον της δικιάς του ερευνητικής ομάδας στο ερευνητικό ινστιτούτο Max Planck της πόλης του Ντόρτμουντ, με βασικό αντικείμενο τη δομική ανάλυση μεμβρανικών πρωτεινών, τη φυσιολογική αλλά και παθολογική λειτουργία τους.