Δρ. Δ. Κουντουράς στο KarditsaLive.Net: Το πολύ σε δυο χρόνια ο Covid-19 θα είναι παρελθόν!!! ^Κύριο

Οι εν λόγω επισημάνσεις έγιναν από τον Διδάκτορα του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παθολόγο – Ηπατολόγο και Διευθυντή του Τμήματος Προληπτικής Ιατρικής και Μακροβιότητας της «Βιοϊατρικής» κ. Δημήτρη Α. Κουντουρά MD, PhD, σε μια ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα, όσο και αποκαλυπτική συνέντευξή που έδωσε στο KarditsaLive.Net.

O συντοπίτης διακεκριμένος επιστήμονας με σαφήνεια, απαντά στις ερωτήσεις μας για το νέο κορωνοϊό που επιτέθηκε ξαφνικά στην ανθρωπότητα με ιδιαίτερα δολοφονικά ένστικτα και άλλαξε τη ζωή σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Μας εξηγεί πως ο COVID-19 είναι φυσικός και όχι τεχνητός, χωρίς ωστόσο να αποκλείει την πιθανότητα να είχε απομονωθεί σε κάποιο εργαστήριο και να "διέφυγε". Ενώ, αναφερόμενος σε μια πρωτοποριακή επιστημονική έρευνα για τη νοσηρότητα αυτού του ιού - όπου ο ίδιος συμμετέχει ουσιαστικά - υπογραμμίζει πως τα αποτελέσματά της μπορεί «να αποτελέσουν χρήσιμο σκαλοπάτι στην κατανόηση των μηχανισμών της ασθένειας COVID-19 και ίσως τη βάση γενετικού προγνωστικού τεστ που να οδηγήσει σε ανάπτυξη βελτιωμένου προγνωστικού και θεραπευτικού πρωτόκολλου για τους πιο σοβαρά νοσούντες».

Αναλυτικά η συνέντευξη έχει ως εξής:

1. Συμμετέχετε σε μια πολύ σημαντική έρευνα για τη νοσηρόητα του covid 19… Μιλήστε μας για την ουσία της έρευνας, αλλά και για τη σκοπιμότητά της;

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας η «ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ» δραστηριοποιήθηκε έντονα στον τομέα το τμήμα διενέργειας ελέγχων ανίχνευσης του κορωνοϊού. Πέραν αυτού, το τμήμα Προληπτικής Ιατρικής & Μακροβιότητας, το οποίο συμμετέχει στην ανάπτυξη των υπηρεσιών της Μοριακής Διάγνωσης, παρακολούθησε στενά κάθε διεθνή εξέλιξη που αφορά σε πιθανές γενετικές συσχετίσεις με τη νοσηρότητα του SARS-COV-2. Μια Κινέζικη μελέτη είχε επισημάνει αυξημένη νοσηρότητα της COVID-19 σε συσχέτιση με ένα από τους δύο πολυμορφισμούς (παραλλαγές) μιας πρωτεΐνης που βρίσκεται  στην κυτταρική μεμβράνη των επιθηλιακών κυττάρων του αναπνευστικού και συγκεκριμένα με την πρωτεΐνη: Interferon-induced transmembrane protein 3, IFITM3), που είναι πολύ γνωστή στη βιβλιογραφία για το ρόλο που παίζει στην άμυνα κατά του ιού της γρίπης.

Ο τύπος της συσχέτισης που παρατηρήθηκε οδηγεί στην υπόθεση πως ο ιός SARS-CoV-2 πιθανά να οικειοποιείται ("hijacking") τον μηχανισμό δράσης αυτής της βασικής πρωτεΐνης της κυτταρικής αντι-ικής άμυνας, προκειμένου να διευκολύνει την είσοδό του στο κύτταρο και να πολλαπλασιαστεί. Παρόμοιος μηχανισμός κυτταρικής εισβολής παρατηρείται και από τον συνήθη κορωνοϊό του κοινού κρυολογήματος. Παράλληλα με την Κινέζικη αναφορά, από Αγγλία και ΗΠΑ δημοσιεύθηκαν αναφορές (WHO, CDC, Lancet, αλλά και CNN, BBC, Guardian, etc.) από πολλαπλές νοσοκομειακές πηγές σχετικά με τη  δυσανάλογα αυξημένη θνησιμότητα των πληθυσμών Αφρικανικής, Νοτιο-Ασιατικής και Λατινο-Αμερικανικής καταγωγής, πολύ πέρα από ότι θα δικαιολογούσαν πιθανοί κοινωνικοί και οικονομικοί λόγοι.

Μια συγκεκριμένη μελέτη του UCL (University College of London) μάλιστα, έκανε συγκεκριμένες εκτιμήσεις ότι η θνησιμότητα από COVID-19 στα κύρια ethnic groups της Αγγλίας μπορεί να συσχετίζεται με τη συχνότητα εμφάνισης της προαναφερθείσης  επικίνδυνης μετάλλαξης στους γονοτυπημένους ανθρώπινους πληθυσμούς διαφόρων αρχέγονων καταγωγών (δηλαδή Λευκούς Καυκάσιους, Αφρικανούς, Ασιάτες και Λατινογενείς Αμερικανούς). Η εργασία μας είχε ως στόχο να μελετήσει όλες τις διαθέσιμες γονιδιακές πληροφορίες για τον ύποπτο πολυμορφισμό της συγκεκριμένης πρωτεΐνης. Συγκεντρώθηκαν οι γονοτυπημένες συχνότητες των αλληλόμορφων των υπό διερεύνηση πολυμορφισμών για όλους του διαθέσιμους πληθυσμούς (26 στο σύνολο), μέσω του προγράμματος "1000 Genomes Project", που είναι μια μεγάλη, διεθνής βάση δεδομένων. Επιπρόσθετα, συγκεντρώθηκαν οι συχνότητες των αλληλόμορφων και ενός δεύτερου πολυμορφισμού της ίδιας πρωτείνης (ΙFIΤΜ3), ο οποίος είναι πολύ γνωστός στη βιβλιογραφία για το ρόλο που παίζει στην άμυνα κατά του ιού της γρίπης. Οι δυο πολυμορφισμοί εξετάστηκαν τόσο ο καθένας ξεχωριστά, όσο και συνδυαστικά, ως συνδυαστικός απλότυπος. Το σημαντικό εύρημα της μελέτης μας είναι ότι ο απλότυπος, δηλαδή το πιο σύνηθες αλληλόμορφο σε όλους τους πληθυσμούς του γονιδιώματος αναφοράς, συσχετίστηκε με την αυξημένη νοσηρότητα και όχι το minor/υπολειπόμενο αλληλόμορφο, όπως πρότεινε η Κινέζικη μελέτη για τον έναν από τους δύο πολυμορφισμούς.

Αν επιβεβαιωθεί αυτή η υπόθεση και πειραματικά, θα αποτελέσει χρήσιμο σκαλοπάτι στην κατανόηση των μηχανισμών της ασθένειας COVID-19 και είναι πιθανό να αποτελέσει σύντομα τη βάση γενετικού προγνωστικού τεστ που να οδηγήσει σε ανάπτυξη βελτιωμένου προγνωστικού και θεραπευτικού πρωτόκολλου για τους πιο σοβαρά νοσούντες. Αξίζει να σημειωθεί ότι ένα μέρος του Ελληνικού πληθυσμού φέρει τον "επικίνδυνο" απλότυπο σε ποσοστό γύρω στο 46%. Ασφαλώς και σε κάθε περίπτωση, οι συσχετίσεις αυτές αφορούν σε προσεγγίσεις, καθώς δεν είναι εφικτό πρακτικά σε καμία χώρα να ποσοστικοποιηθεί με μαζικό τρόπο και με οποιαδήποτε ακρίβεια η γενετική συνεισφορά γνωστών αρχέγονων πληθυσμών πάνω σε έναν ολόκληρο γεωγραφικά ορισμένο, εθνικό πληθυσμό.

2. Η Ελλάδα πάλεψε και τελικά βγήκε νικήτρια στην πρώτη μάχη με τον κορωνοϊό, καθώς είχε πολύ μικρό αριθμό θυμάτων και κρουσμάτων σε σύγκριση με άλλες πιο προηγμένες υγειονομικά χώρες της Ευρώπης και του πλανήτη. Που οφείλεται κατά την άποψή σας αυτό το επίτευγμα;

Η συζήτηση γύρω από το συγκεκριμένο θέμα θα πρέπει να γίνει πολύ συγκεκριμένη. Η Ελλάδα δεν έκανε εκτεταμένους ελέγχους. Δεν επέλεξε και δεν εκτέλεσε με πιο επιτυχή τρόπο από άλλους την τακτική ανοσίας της αγέλης. Δεν διέθετε, τουλάχιστον αρχικά, υπερπληθώρα θεραπευτικών μέσων, όπως τα κρεβάτια εντατικής θεραπείας. Δεν αποτελείται από νεαρό πληθυσμό. Δεν διαθέτει κάποια αποκλειστικά φυλετικά χαρακτηριστικά. Το μόνο που έκανε ήταν να λάβει εξαιρετικά έγκαιρα μέτρα κοινωνικού περιορισμού, υπό την πίεση του παραδείγματος της κακής έκβασης σε γειτονικές χώρες. Το τεράστιο επίτευγμα οφείλεται στο γεγονός ότι η Κυβέρνηση την κρίσιμη στιγμή τοποθέτησε στις καίριες θέσεις τους κατάλληλους ανθρώπους, εκείνους που είχαν τη γνώση, εκείνους που μπορούσαν να πάρουν δύσκολες αποφάσεις και εκείνους που μπορούσαν να επικοινωνήσουν σωστά με τον κόσμο που συνεργάστηκε υποδειγματικά.

3. Είναι βέβαιο ότι θα έχουμε νέο πανδημικό κύμα του COVID 19 το ερχόμενο Φθινόπωρο και πως θα αντιμετωπιστεί;

Είναι περίπου βέβαιο ότι θα έχουμε ένα νέο επιδημικό κύμα. Έτσι συμπεριφέρονται όλοι οι κορωνοϊοί. Τι εννοούμε όμως λέγοντας πανδημία; Με την έννοια της γεωγραφικής έκτασης που θα καλύψει, ενδεχομένως να έχει το χαρακτήρα της πανδημίας, αλλά όχι με την καθαυτό έννοια των αριθμών. Υπενθυμίζω ότι πανδημία ονομάζεται η επιδημία που εξαπλώνεται σε όλη την έκταση μιας χώρας, ή περιοχής, ή και ηπείρου και η οποία προσβάλλει το σύνολο του πληθυσμού της. Αυτό, λοιπόν, δεν πρόκειται να ξανασυμβεί, ούτε και συνέβη ακριβώς έτσι ως τώρα με τον SARS-2.  Τα μέτρα που λαμβάνονται παραμένουν τα ίδια αλλά στην πραγματικότητα, τώρα πια όλα θα είναι διαφορετικά. Πολλά διαθέσιμα διαγνωστικά μέσα, εκπαιδευμένη ιατρική κοινότητα, εκπαιδευμένος πληθυσμός. Το πιθανότερο είναι να χρειαστούν πολύ περιορισμένες δράσεις με αυστηρή γεωγραφική επιδημιολογική κινητοποίηση και όχι ένα νέο lock down.

4. Τελικά ο ιατρικός κόσμος κατέληξε πως προέκυψε ο COVID-19 και η πανδημία;

Θα σας επισημάνω ότι υπάρχουν τουλάχιστον επτά στελέχη κορωνοϊών που «ζουν ανάμεσά μας»  στην κοινωνία των ανθρώπων, τα τέσσερα ως ιοί του κοινού κρυολογήματος, δύο πρόσφατα επιδημικά στελέχη του ιού που είναι ήδη ιστορία, ο SARS-COV1 και ο MERS-COV και τέλος ο νέος SARS-COV2. Είναι επίσης δεδομένο ότι άγνωστος αριθμός στελεχών του ιού που αυτή τη στιγμή «περιφέρονται» στο ζωικό βασίλειο, στους φυσικούς τους ξενιστές, περιμένουν την ευκαιρία κάποιας μετάλλαξης για να μεταπηδήσουν στο ανθρώπινο είδος. Αυτή είναι η μοίρα του κορωνοϊού και η δική μας μαζί του.

Το πρόσφατο στέλεχος SARS-COV2, που ασχολούμαστε μαζί του, έχει ως κύριο χαρακτηριστικό  του μια μετάλλαξη που έκανε τις ακανθώδεις απολήξεις της επιφάνειάς του να ταιριάζουν καταπληκτικά με ένα από τα πιο πλούσια δίκτυα υποδοχέων στο ανθρώπινο σώμα, των υποδοχέων του ACE2 (μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης 2, που σχετίζεται με τη ρύθμιση της πίεσης). Οι υποδοχείς αυτοί υπάρχουν στους πνεύμονες, στους νεφρούς, στο έντερο και στα αγγεία, άρα υπάρχουν παντού!

Eάν η «κρυφή» ερώτηση είναι αν ο ιός κατασκευάστηκε σε εργαστήριο, η απάντηση είναι όχι. Οι διαφορές που εμφανίζει ο SARS-COV2 από τους άλλους κορωνοϊούς είναι τέτοιες που μόνο η φυσική μετάλλαξη θα μπορούσε να παράξει τόσο στοχευμένες και τόσο αποτελεσματικές. Αυτό δε σημαίνει ότι αποκλείεται η πιθανότητα ο ιός να είχε απομονωθεί σε κάποιο εργαστήριο και να διέφυγε. Ποιος θα σχεδίαζε ένα βιολογικό όπλο που θα σκότωνε κυρίως άνδρες, δηλαδή στρατεύματα, αλλά κατά κύριο λόγο ηλικιωμένους και όχι νεαρούς μάχιμους; Θα μιλάγαμε για μια τεράστια αποτυχία ενός πειράματος, ή για μια ανοησία που δεν βγάζει νόημα!

5. Ποιες είναι οι τελευταίες εξελίξεις στον διεθνή «αγώνα δρόμου» να βρεθεί θεραπεία και ασφαλές εμβόλιο για τον άγνωστο ιό που εισήλθε στη ζωή μας βίαια και με δολοφονικές διαθέσεις κατά του ανθρώπου;

Εξελίξεις έχουμε καθημερινά… Εξελίξεις είναι ο «αγώνας δρόμου» από διάφορες εταιρίες και εργαστήρια για την παραγωγή εμβολίου. Εξέλιξη αρνητική είναι η διαπίστωση ότι κανένα από τα βασικότερα ως τώρα φάρμακα, όπως η υδροξυχλωρικίνη και η χλωροκίνη ή η ρεμδεσιβίρη δεν έχουν τη αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια που ελπίζαμε. Στην πράξη, σήμερα φάρμακο δεν υπάρχει και ενδεχομένως να μην έρθει παρά μετά από χρόνια. Θετική εξέλιξη είναι το γεγονός ότι έχουν τροποποιηθεί τα θεραπευτικά πρωτόκολλα των μονάδων εντατικής θεραπείας για τους βαρέως πάσχοντες και επίσης το γεγονός ότι αναγνωρίζονται σταδιακά οι προτεραιότητες που πρέπει να δώσουμε στην αντιμετώπιση του συνδρόμου της ανοσολογικής υπερδιέγερσης, που είναι η πραγματική αιτία της πολυσυστηματικής καταστροφής.

6. Ως πότε θα κρατάμε αποστάσεις μεταξύ μας και θα βλέπουμε με υποχόνδρια καχυποψία τον συνάνθρωπο; Η ζωή γύρω μας μπορεί και να μην είναι ποτέ ξανά όπως την ξέραμε;

Αποστάσεις μεταξύ μας θα κρατάμε όσο αυτό θα επιβάλλεται από την ένταση της επιδημίας και τις οδηγίες των υγειονομικών αρχών. Αυτές οι επιδημίες πάντως, δεν κρατάνε για πάντα. Ο ιός έτσι κι αλλιώς αλλάζει και γίνεται πιο φιλικός, γιατί έτσι επιβιώνει ευκολότερα. Πάντα έτσι γίνεται. Σε ένα ή δύο χρόνια το πολύ, θα είναι παρελθόν. 

7. Ο Νομός Καρδίτσας και γενικότερα η Δυτική Θεσσαλία βίωσε το αγωνιώδες τρίμηνο της πανδημίας σαφώς πιο ήρεμα σε σύγκριση με άλλες περιοχές της χώρας λόγω της μη εμφάνισης κρουσμάτων του covid 19… Συγκυρία, τύχη, η κάτι άλλο; Έχουν βάση κάποιες αναφορές για τον αντιφυματικό εμβολιασμό του πληθυσμού μας και για την ελονοσία που είχε πλήξει την περιοχή παλαιότερα;

Για τον αντιφυματικό εμβολιασμό με τον βάκιλο BCG (Bacillus Calmette-Guerin) υπάρχουν ενδείξεις, αλλά όχι προοπτικές μελέτες που άρχισαν ωστόσο μόλις πρόσφατα. Είναι βέβαιο ότι αυτός ο εμβολιασμός συμβάλλει στην εκπαίδευση του ανοσοποιητικού προκαλώντας ανοσοδιέγερση και αυξημένη ανοσολογική απάντηση σε λοιμώδη νοσήματα γενικά. Για την περιοχή της Καρδίτσας πιο πολύ θα είχε αξία μια διερεύνηση σχετικά με το ιστορικό φυματίωσης στις μεγαλύτερες γενιές, παρά με τον εμβολιασμό. Τίποτε δεν είναι σαφές σήμερα για να το αξιοποιήσουμε με βεβαιότητα. Η ελονοσία επίσης, έχει αφήσει ένα βιολογικό αποτύπωμα μέσω της αυξημένης συχνότητας ανθρώπων που είναι φορείς συνδρόμων θαλασσαιμίας (μεσογειακής αναιμίας). Μικρές μελέτες δείχνουν μια ανοσολογική αντοχή των φορέων θαλασσαιμίας στην προσβολή από κορωνοϊό. Κάποιες αναφορές όμως επισημαίνουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών όσων πάσχουν από δρεπανοκυτταρικά σύνδρομα. Οι πολυμεταγγιζόμενοι ασθενείς εμφανίζουν ηπιότερη νόσηση από το γενικό πληθυσμό, σε πολύ λίγα περιστατικά που έχουν περιγραφεί.  Αν κάτι είναι βέβαιο, αυτό είναι η γεωγραφική απομόνωση της περιοχής μας και είναι ίσως η μοναδική φορά που έχει παίξει θετικό ρόλο.

8. Τι θα συμβουλεύατε ως επιστήμονας, αλλά και Καρδιτσιώτης τους συντοπίτες μας για αυτό το διάστημα του σταδιακού απεγκλωβισμού της χώρας από την προστατευτική καραντίνα κατά του κορωνοίού;

Θα συμβούλευα να σεβαστούμε όλοι μας τον κορωνοϊό ως υπολογίσιμο αντίπαλο. Να πιστέψουμε ότι πολλοί άνθρωποι γύρω μας είναι ευάλωτοι, ακόμη κι αν εμείς νιώθουμε άτρωτοι και ασφαλείς. Έζησα πολλές φορές τη δυσάρεστη εμπειρία να δω ασθενείς να φεύγουν με πολύ άσχημο τρόπο από αυτό το αίτιο. Σας διαβεβαιώνω ότι δεν είναι διήγημα επιστημονικής φαντασίας, ούτε αφορά μόνο πολύ ηλικιωμένους ή χρόνιους ασθενείς. Αρκεί να υιοθετηθούν κάποιες, έστω ελάχιστες, υγιείς συμπεριφορές χρήσιμες, ούτως ή άλλως, ως αγωγή πολιτισμού:

α) Πλύσιμο των χεριών τακτικά και οπωσδήποτε πριν το φαγητό.

β) Φοράμε τη μάσκα σε κοινόχρηστους δημόσιους χώρους, πρώτα απ’ όλα για να προστατέψουμε τον άνθρωπο απέναντί μας και όλοι μαζί για να περιορίσουμε τη διασπορά.

Τα υπόλοιπα θα τα φροντίσει η φύση και ο μοναδικός μας ήλιος. Θα περάσει κι αυτό σύντομα!

Ως Καρδιτσιώτης, έχω τη χαρά να απολαμβάνω την πόλη μου ασφαλή, ήρεμη και ξεχωριστή, ακόμη και κάτω από αυτή τη συνθήκη. Θα συμβούλευα τους συντοπίτες μου να σκέφτονται με την υπευθυνότητα, την έγνοια και την αγάπη για τους γύρω τους που είναι ο τρόπος μας στον τόπο μας.

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Δρ. Δημήτριος Α. Κουντουράς γεννήθηκε το 1968 και μεγάλωσε στην Καρδίτσα. Έχει τέσσερα παιδιά. Αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εκπαιδεύτηκε στην Παθολογία και την Ηπατολογία στο «Ιπποκράτειο» Νοσοκομείο Αθηνών στην B’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, όπου και ολοκλήρωσε τη διδακτορική του διατριβή, με αντικείμενο την Ηπατοπάθεια σε ασθενείς με Μεσογειακή Αναιμία, με την οποία ασχολείται ερευνητικά πάνω από 20 έτη έχοντας συνεργαστεί στενά με την Διεθνή Ομοσπονδία Θαλασσαιμίας (TIF). Έχει συμμετάσχει σε εθνικά και διεθνή ερευνητικά πρωτόκολλα και έχει δεκάδες ιατρικές δημοσιεύσεις, ελληνικές και ξενόγλωσσες, προφορικές ανακοινώσεις, συμμετοχές σε συνέδρια και ομιλίες, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Έχει συμμετάσχει στην οργάνωση 8 Ιατρικών Συνεδρίων. Κύρια αντικείμενα ενδιαφέροντός του αποτελούν η μεταφορά των προτύπων Ιατρικής Ακριβείας (Precision Medicine) στην Ελλάδα, η ανάπτυξη νέων αλγορίθμων διαφορικής διάγνωσης σε συνεργασία με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, οι ιογενείς ηπατίτιδες, η αλκοολική νόσος του ήπατος, η μη αλκοολική νόσος του ήπατος και η σχέση της με το μεταβολισμό και τον εντεροηπατικό άξονα, η ηπατική νόσος στους ασθενείς με Θαλασσαιμία, η ηπατοπάθεια της κύησης, ο ηπατοκυτταρικός καρκίνος, η προληπτική ιατρική και η φυσιολογία της γήρανσης. Εργάζεται από το 2004 ως Παθολόγος Ηπατολόγος και από το 2007 πλέον, από τη θέση του Διευθυντού Παθολογίας - Ηπατολογίας σε μεγάλα Iδιωτικά Νοσοκομεία των Αθηνών.  Διετέλεσε Ιατρικός Διευθυντής Κλινικών Υπηρεσιών του Ομίλου «ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ». Από τον Μάϊο του 2019 βρίσκεται στη θέση του Διευθυντή του Τμήματος Προληπτικής Ιατρικής και Μακροβιότητας της «ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ». Από το 2005 μέχρι σήμερα, συνεισφέρει ως σύμβουλος Παθολόγος σε τρία Ιδρύματα της Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Από το 2015 μέχρι το Σεπτέμβριο του 2019 διετέλεσε μέλος του ΔΣ του Ελληνικού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νόσων (ΚΕΕΛΠΝΟ) ως εκπρόσωπος της Εκκλησίας της Ελλάδας.