Δ. Βερίλλης: "Η Καρδίτσα πρωταγωνίστρια στους αγώνες για την Ελευθερία" ^Κύριο

Δεν υπάρχει απελευθερωτικός πόλεμος και κοινωνικός αγώνας, ιδιαίτερα στον αγροτικό τομέα .τα τελευταία 100 χρόνια στους οποίους να μην πρωταγωνίστησαν οι Καρδιτσιώτες και γενικότερα οι Δυτικοθεσσαλοί.

Είναι, δε, εκπληκτικό, αλλά πέρα  ως πέρα αληθινό, ότι  μέσα σε διάστημα   του μήνα τον οποίο διανύουμε -του Μαρτίου-υπάρχουν για το Νομό μας και τη Δυτική Θεσσαλία γενικότερα, πέντε σημαντικές επετείους γεγονότων, στα οποία πρωταγωνίστησαν Καρδιτσιώτες:


1-    21 Μαρτίου: Επέτειος της Μάχη της Ματαράγκας– Επανάσταση 1878

Γιορτάζεται στη Ματαράγκα του ν. Καρδίτσας η επέτειος της σημαντικής μάχης, στην ομώνυμη περιοχή, μεταξύ επαναστατών της περιοχής μας και του τουρκικού στρατού που στάλθηκε για την καταστολή της επανάστασης.

Η επανάσταση πραγματοποιήθηκε στις  τουρκοκρατούμενες  τότε περιοχές  της  Θεσσαλίας ,της Ηπείρου και της Μακεδονίας αλλά κατεστάλη σε όλες τις περιοχές εκτός από τα ορεινά και ημιορεινά  της Καρδίτσας. Εκεί τους επαναστάτες επεσκέφθησαν οι πρεσβευτές των λεγομένων  Μεγάλων Δυνάμεων  και τους διαβεβαίωσαν ότι θα ελάμβαναν υπόψη τα αιτήματα των επαναστατών και δεν θα επικύρωναν την προηγηθείσα  συνθήκη του Αγίου Στεφάνου.

Χωρίς την επανάσταση του 1878 και τις νίκες των Καρδιτσιωτών επαναστατών θα ήταν απίθανο αφ΄ ενός να αποφασιστεί η προσάρτηση στο ελληνικό κράτος της Θεσσαλίας και μέρος της Ηπείρου και αφ΄ ετέρου να συζητηθούν και να ακυρωθούν στο συνέδριο του Βερολίνου ορισμένες καταστροφικές για την Ελλάδα αποφάσεις της συνθήκης του Αγίου Στεφάνου.

Τυχόν δε, επικύρωση της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου με Συνθήκη Ειρήνης θα σήμανε ότι οι βορείως του Αλιάκμονα ελληνικοί πληθυσμοί θα περιέρχονταν από την οθωμανική στη βουλγαρική κυριαρχία. Μία τέτοια ρύθμιση αναπόφευκτα θα σήμαινε το τέλος της προσπάθειας για την απελευθέρωση των βορείων περιοχών των Ελλήνων.


2-   Μάρτιος 1910: Αγροτική Εξέγερση στη Θεσσαλία

Είναι η εξέγερση η οποία συνηθίζεται να αναφέρεται σαν  « Η εξέγερση του Κιλελέρ», ενώ θα έπρεπε να λέγεται «Αγροτική Εξέγερση της Θεσσαλίας» ή καλύτερα « Η Αγροτική Εξέγερση της Καρδίτσας», αφού οι πρώτοι μεγάλης κλίμακας προγραμματισμοί και κινητοποιήσεις για την προώθηση του αγροτικού ζητήματος ξεκίνησαν από την Καρδίτσα, όπου «έπεσε» και ο πρώτος νεκρός. Επίσης Καρδιτσιώτες υπήρξαν –ο πρωθυπουργός της χώρας, υπουργοί, βουλευτές, στρατιωτικοί, επικεφαλεις αγροτικών συλλόγων-αυτοί πού υλοποίησαν την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών και  την αγροτική μεταρρύθμιση.

3-    6 Μαρτίου (21 Φεβρουαρίου  με το παλαιό ημερολόγιο)1913:

Απελευθέρωση Ιωαννίνων από το 9ο Τάγμα Ευζώνων

Είναι σχεδόν άγνωστο σε όλους ότι το 9ο Τάγμα Ευζώνων αποτελούμενο από Καρδιτσιώτες και Τρικαλινούς, ορεινούς κυρίως,  Ευζώνους , με δική του πρωτοβουλία δηλαδή χωρίς να έχει πάρει σχετική διαταγή  απελευθέρωσε τα Ιωάννινα  το 1913. Αξιοσημείωτο είναι ότι την ίδια στιγμή κανένα οχυρό των Ιωαννίνων σε ακτίνα 20 χιλιομέτρων αποτην πόλη δεν είχε προσβληθεί από τον ελληνικό στρατό και επίσης ότι αυτό έγινε σε μια κρίσιμη περίοδο στις σχέσεις των Βαλκανικών κρατών, κατά την οποία πρόβαλε επιτακτική η ανάγκη να δοθεί λύση στις πολεμικές επιχειρήσεις με τους Τούρκους. Γιατί γίνονταν ορατή η επερχόμενη σύγκρουση με τους Βούλγαρους (Β’ Βαλκανικός Πόλεμος).

4-  Στις 9 Μαρτίου 1941: Πρώτη ηττα του Άξονα στην Ευρώπη

Οι Δυτικοθεσσαλοί μαχητές του 5ου Συντάγματος Πεζικού απέκρουσαν την Εαρινή Επίθεση του Μουσολίνι και έτσι έλαβε χώρα η πρώτη ήττα των Δυνάμεων του Άξονα στην Ευρώπη κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Οι μεγάλες μάχες του Υψώματος 731 αποτελούν μοναδικό φαινόμενο ηρωϊσμού, αυταπάρνησης και αποτελεσματικότητας και είχε ως αποτέλεσμα να αποκρουστεί η «Εαρινή Επίθεση» και να υποστεί την πρώτη του ήττα ο «Άξονας» γεγονός που ανέβασε το ηθικό ολόκληρης της δοκιμαζόμενης Ευρώπης.

Για ορισμένους το ιστορικό αυτό γεγονός είχε τεράστια σημασία για την έκβαση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου: Η ήττα ανάγκασε τον Χίτλερ να επέμβει στην Ελλάδα και να καθυστερήσει μετέπειτα η επίθεση «Μπαρμπαρόσα» της Γερμανίας κατά της Ρωσίας, κάτι που οδήγησε τον επόμενο χειμώνα σε πανωλεθρία των Χιτλερικών δυνάμεων στο ρωσικό μέτωπο και άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για την οριστική  ήττα του Άξονα.

Σε κάθε περίπτωση ήταν η πρώτη νίκη των δυνάμεων στην Ευρώπη που αγωνίζονταν για την Ελευθερία, την Αυτοδιάθεση των Λαών και τη Δημοκρατία.

5-  Στις 12 προς 13 Μαρτίου του 1943: Πρώτη ελεύθερη πόλη

Η Καρδίτσα απελευθερώνεται από τα κατοχικά στρατεύματα. Στις 13 Μαρτίου τα τμήματα της Αντίστασης και συγκεκριμένα το 1-38 Σύνταγμα του Ε.Λ.Α.Σ μπαίνουν στην πόλη, γίνεται παλλαϊκή συγκέντρωση εκφωνούνται λόγοι και επικρατεί μεγάλος ενθουσιασμός. Η Καρδίτσα είναι πια η πρώτη ελεύθερη πόλη σε ολόκληρη την Ευρώπη! Είναι το κέντρο αντίστασης ολόκληρης της Ελλάδας για ένα διάστημα 8 περίπου μηνών. Ενισχύεται έτσι η αντίσταση στη χώρα και ανυψώνεται το ηθικό των Ελλήνων.

Οι  δυτικοθεσσαλοί πάντοτε υπήρξαν  παρόντες και πρωταγωνιστές στους αγώνες του ελληνικού λαού για ελευθερία και πρόοδο.
Όμως  ιδιαίτερα στις μέρες μας η περιοχή συνεχώς υποβαθμίζεται,  αδικαιολόγητα, κοινωνικά και  αναπτυξιακά..

Το Αθηνοκεντρικό κράτος, ο  παλαιοκομματισμός, η διαφθορά, οι μικροπολιτικές σκοπιμότητες  αλλά και οι τοπικές σκοπιμότητες …., η αδιαφορία της δημοτικής Αρχής και η αδράνεια ορισμένων μεγαλόσχημων, εκλεγμένων, τοπικών παραγόντων ίσως είναι ανίκητα….

Δομήνικος Βερίλλης