Νέο κρούσμα «καρκίνου του πλατάνου» στα πλατανοδάση της Π.Ε. Καρδίτσας ^Κύριο

Πιο συγκεκριμένα ο «καρκίνος του πλατάνου» όπως λένε στη γλώσσα τους οι δασολόγοι τον παθογόνο αυτό μικροσκοπικό μύκητα που αναπτύσσεται μέσα στο ξύλο των δένδρων και προσβάλλει τις ρίζες, τον κορμό και τα κλαδιά με τελική συνέπεια την νέκρωση των δένδρων, εντοπίστηκε σε πλατάνια στη Μητρόπολη.

Λήψη μέτρων για τον περιορισμό και την εξάλειψη της ασθένειας
Έπειτα από την σχετική αλληλογραφία μεταξύ των συναρμόδιων υπηρεσιών η Προϊσταμένη της Επιθεώρησης Εφαρμογής Δασικής Πολιτικής Θεσσαλίας Στ. Ελλάδας απέστειλε προς το Δασαρχείο Καρδίτσας απόφαση με θέμα «Καθορισμός ζωνών και λήψη μέτρων για τον περιορισμό και την εξάλειψη του επιβλαβούς οργανισμού Ceratocystis fimbriata f. sp. platani που προκαλεί την ασθένεια του μεταχρωματικού έλκους του πλατάνου, στην περιοχή ευθύνης του Δασαρχείου Καρδίτσας"

Ειδικότερα με την απόφαση καθορίζεται οριοθετημένη ζώνη στην περιοχή της Μητρόπολης με δύο εστιακές ζώνες σε κάθε μία και ειδικότερα:

-Εστιακή ζώνη ακτίνας 100 μέτρων γύρω από το σημείο στο οποίο διαπιστώθηκε ο επιβλαβής οργανισμός, εντός της οποίας απαγορεύεται χωρίς άδεια της Δασικής Υπηρεσίας, να πραγματοποιηθούν χωματουργικές εργασίες όπως διανοίξεις δρόμων και ρεμάτων, αμμοληψίες ή ακόμα και όργωμα αγρών. Η απόφαση προβλέπει ότι σε εξαιρετικές περιπτώσεις που θα δοθεί άδεια από την Δασική Υπηρεσία για να εκτελεσθούν έργα στις συγκεκριμένες περιοχές, θα πρέπει να ακολουθηθεί σχολαστικό πλύσιμο των μηχανημάτων και των εργαλείων που θα χρησιμοποιηθούν ενώ στη συνέχεια πρέπει να γίνει απολύμανση με μυκητοκτόνο σκεύασμα

-Ζώνη ασφαλείας ακτίνας 1 χιλιομέτρου γύρω από την εστιακή ζώνη, εντός της οποίας θα γίνονται συνεχείς έλεγχοι για τον εντοπισμό της ασθένειας και άμεση επέμβαση για την καταστροφή των προσβεβλημένων δένδρων στα αρχικά στάδια προσβολής. Η μεταφορά φυτευτικού υλικού ή ξύλου πλατάνου απαγορεύεται από τις ζώνες προς άλλες περιοχές.

Διάσπαρτα τα κρούσματα

Σύμφωνα με ενημέρωσή μας από υπηρεσιακά στελέχη της Δ/νσης Δασών τα τελευταία χρόνια έχουν διαπιστωθεί αρκετά κρούσματα της ασθένεια του μεταχρωματικού έλκους του πλατάνου σε διάφορες περιοχές της Π.Ε. Καρδίτσας και κυρίως στην Αργιθέα. Ειδικότερα μεταξύ άλλων έχουν εντοπιστεί κρούσματα στα Κουμπουριανά, το Λεοντίτο, το Ανθηρό, το Πετρωτό, τα Βραγκιανά, τον Μάραθο, τα Γρυμπιανά, το Πετροχώρι, την Καλή Κώμη το Θερινό, το Αργύρι αλλά και σε άλλες περιοχές όπως το Μουζάκι, την Κρυοπηγή, την Πορτή, το Πευκόφυτο, το Μαυρομμάτι το Αμπελικό, την Καστανιά, το Γεωργικό τα Κανάλια, τη Μαγούλα στα οποία υπήρξαν ανάλογες παρεμβάσεις από τα Δασαρχεία Μουζακίου και Καρδίτσας για να μην επεκταθούν σε άλλα πλατάνια. Γι’ αυτό και απαιτείται άμεση ενημέρωση των Δασαρχείων από τους πολίτες που εντοπίζουν ένα άρρωστο πλάτανο.

Τι είναι το μεταχρωματικό έλκος

Η ασθένεια του μεταχρωματικού έλκους του πλατάνου είναι μία από τις πλέον καταστρεπτικές ασθένειες δασικών δένδρων παγκοσμίως. Ο μύκητας Ceratocystis platani, που προκαλεί την ασθένεια, εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2003 στη Μεσσηνία και μέσα σε μία εικοσαετία έχει επεκταθεί σε ένα μεγάλο μέρος της ηπειρωτικής χώρας και της Εύβοιας. Οι μεγαλύτερες καταστροφές από την ασθένεια έχουν σημειωθεί σε παραποτάμιες συστάδες πλατάνου σε περιοχές της Πελοποννήσου, της Στερεάς Ελλάδας, της Θεσσαλίας και της Ηπείρου και τα τελευταία χρόνια το παθογόνο διαπιστώθηκε στην Κεντρική Μακεδονία (Πιερία). Παράλληλα, ο μύκητας C. platani έχει νεκρώσει εμβληματικά δένδρα πλατάνου που κοσμούσαν πλατείες δρόμους και χώρους αναψυχής, σε πολλές περιοχές της χώρας. Το πλέον εμφανές σύμπτωμα είναι ο ξαφνικός μαρασμός ενός τμήματος της κόμης. Αυτό εμφανίζεται συνήθως την άνοιξη και το καλοκαίρι, που οι ανάγκες του φυτού σε νερό είναι αυξημένες. Τα φύλλα κιτρινίζουν πρόωρα και μαραίνονται έτσι μπορούν να διακριθούν από τα γειτονικά υγιή φύλλα. Πολύ συχνά την άνοιξη, ένας κλάδος ή ολόκληρο το δένδρο μπορεί να μην αναβλαστήσει καθόλου, ή οι νέοι οφθαλμοί ξαφνικά μαραίνονται και νεκρώνονται πριν ακόμη αναπτυχθούν. Σε μεγάλα δένδρα με προσβολή στον κορμό, πριν εμφανιστούν νεκρώσεις κλάδων, παρατηρείται μια γενική αραίωση της κόμης και συμπτώματα μικροφυλλίας.

Ο σημαντικότερος παράγοντας διασποράς του παθογόνου στην Ελλάδα είναι ο άνθρωπος, με μηχανήματα εκσκαφής και εργαλεία κλάδευσης και κοπής. Μια τεράστια οικολογική καταστροφή βρίσκεται σε εξέλιξη στα πλατανοδάση της Ελλάδας και απαιτούνται δραστικά μέτρα για τον περιορισμό της επέκτασης του παθογόνου και την αποτροπή της διάδοσής του σε νέες περιοχές.

Κωστής Κριτσιάνης