Τιμητική εκδήλωση για τον Κύπριο ποιητή και Εθνομάρτυρα Ευαγόρα Παλληκαρίδη στο Μουζάκι

Η εκδήλωση οργανώνεται σε συνεργασία με το «Σπίτι της Κύπρου» και τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου, της Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Θεσσαλίας και της Ιεράς Μητρόπολης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων.

Το πρόγραμμα

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης περιλαμβάνει τα εξής:

• Χαιρετισμούς:
- από τον Δ/ντή του 1ου Γυμνασίου Μουζακίου κ. Νικόλαο Καρατάσιο

- από τον Δήμαρχο Μουζακίου και Πρόεδρο της ΠΕΔ Θεσσαλίας κ. Γιώργο Κωτσό

- από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων κ.κ. Τιμόθεο

- από τον Πανιερώτατο Μητροπολίτη Πάφου κ.κ. Γεώργιο

- από την Περιφερειακή Δ/ντρια Π/θμιας και Δ/θμιας Εκπ/σης Θεσσαλίας κα Ελένη Αναστασοπούλου

- από τον Δ/ντή Δ/νσης Δ/θμιας Εκπ/σης Καρδίτσας κ. Μιχαήλ Παπανούσκα

- από τον Πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου «Ευαγόρας Παλληκαρίδης» Πάφου κ. Γεώργιο Θεοδοσίου

- από τον εκπρόσωπο του Συμβουλίου Ιστορικής Μνήμης Αγώνα ΕΟΚΑ 1955-59 κ. Δημήτρη Ταλιαδώρο.

• Τραγούδια από την χορωδία του 1ου Γυμνασίου Μουζακίου.

• Ομιλία από τον Πρέσβη της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Κυριάκο Κενεβέζο.

• Οι μαθητές του 1ου γυμνασίου Μουζακίου παρουσιάζουν διασκευασμένο απόσπασμα από το θεατρικό «Ευαγόρας» της Αγγελικής Σμυρλή.

• Ο κ. Γιώργος Στενιώτης, συναγωνιστής του Ευαγόρα Παλληκαρίδη αφηγείται γεγονότα της δράσης του ήρωα.

• Τραγούδια από την χορωδία του 1ου Γυμνασίου Μουζακίου.

• Μαρούλα Παλληκαρίδη: Ο αδελφός μου ο Ευαγόρας.

• Φώτη Βαρέλη, Ευαγόρας Παλληκαρίδης. (Απαγγέλει ο μαθητής Σαλούστρος).

• Κυριάκου Χαραλαμπίδη. Τελευταία λόγια του Παλληκαρίδη μπροστά στην αγχόνη. (Απαγγέλει η μαθήτρια Γλυκερία Ντίκα).

• Χορευτικό.

• Επίλογος από τον Σχολικό Σύμβουλο Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης κ. Μανώλη Μ. Στεργιούλη, δ.φ.

• Εθνικός Ύμνος.

Από μικρός αγωνιστής

Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης, γεννήθηκε στην Τσάδα της Πάφου, στις 26 Φεβρουαρίου 1938. Ήταν το τέταρτο παιδί της οικογένειας του Μιλτιάδη Παλληκαρίδη.

Πέρασε τις 6 τάξεις του Δημοτικού σχολείου με άριστα. Την 1η Απριλίου 1953, ο Ευαγόρας πρωταγωνιστεί σε διάφορες διαδηλώσεις κατά των Άγγλων αποικιοκρατών στην Μεγαλόνησο. Συγκεκριμένα, στις 2 Ιουνίου θα γινόταν η στέψη της βασίλισσας Ελισάβετ. Στην Αγγλία και σε όλες τις αποικίες γίνονταν προετοιμασίες για το μεγάλο γεγονός. Στην Πάφο στο «Ιακώβιο Γυμναστήριο», αναρτάται η αγγλική σημαία, γεγονός που εξοργίζει τους μαθητές. Παραμονή της στέψης, οι μαθητές της Πάφου και οι φοιτητές του Λιασιδίου Κολεγίου οργάνωσαν διαδήλωση με αίτημα να υποσταλεί η αγγλική σημαία και να εκκενωθεί το γήπεδό τους από στρατιώτες και αστυνομικούς. Ο 15χρονος τότε Ευαγόρας αναρριχάται στον ιστό, κατεβάζει και σκίζει την αγγλική σημαία! Το γεγονός αυτό έδωσε το έναυσμα για επέκταση των διαδηλώσεων. Οι μαθητές και το πλήθος συγκρούονται με την αστυνομία, η οποία ενισχύεται από Τούρκους. Ο διοικητής στέλνει διαταγή να αποσυρθούν οι αστυνομικοί, γιατί δεν έπρεπε η στέψη της βασίλισσας να αμαυρωθεί με αίμα. Έτσι οι μαθητές απέσυραν ό,τι είχε σχέση με τον εορτασμό της στέψης. Η Πάφος ήταν τελικά το μόνο μέρος όπου δεν γιορτάστηκε η στέψη. Ο Ευαγόρας συνελήφθη, αλλά αφέθηκε ελεύθερος λόγω της μικρής του ηλικίας. Σε ηλικία 17 χρόνων, ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης εγκατέλειψε το σχολείο και εντάχθηκε στις αντάρτικες ομάδες της ΕΟΚΑ. Στις 17 Νοεμβρίου 1955 οι μαθητές του Γυμνασίου συγκεντρώθηκαν και προετοίμαζαν μια διαδήλωση από τις γνωστές που οργάνωνε η ΑΝΕ (Άλκιμος Νεολαία ΕΟΚΑ), ως αντιπερισπασμό. Οι στρατιώτες είχαν διαταγή να πυροβολήσουν αδιάκριτα τους διαδηλωτές. Ο Ευαγόρας συλλαμβάνεται και οδηγείται στο δικαστήριο με την κατηγορία ότι συμμετείχε παράνομα σε οχλαγωγίες. Ο Ευαγόρας δεν παραδέχτηκε την κατηγορία και η δίκη αναβλήθηκε για τις 6 Δεκεμβρίου. Ήταν η αρχή του τέλους. Μια μέρα πριν τη δίκη, μπαίνει κρυφά στο σχολείο και αφήνει στην έδρα ένα σημείωμα: «Παλιοί συμμαθηταί… Αυτή την ώρα κάποιος λείπει ανάμεσά σας, κάποιος που φεύγει αναζητώντας λίγο ελεύθερο αέρα, κάποιος που μπορεί να μη τον ξαναδείτε παρά μόνο νεκρό. Μην κλάψετε στον τάφο του. Δεν κάνει να τον κλαίτε. Λίγα λουλούδια του Μαγιού σκορπάτε του στον τάφο. Του φτάνει αυτό μονάχα» αναφέρει μεταξύ άλλων!

Σύλληψη και εκτέλεση

Στις 18 Δεκεμβρίου 1956 μαζί με άλλους 2 συναγωνιστές του μετέφεραν όπλα και τρόφιμα από την Λυσό. Ξαφνικά βρέθηκαν αντιμέτωποι με αγγλική περίπολο. Οι 2 συναγωνιστές του Ευαγόρα κατάφεραν να διαφύγουν, αλλά ο ίδιος συνελήφθη. Στην κατοχή του είχε ένα οπλοπολυβόλο «Μπρέν» γρασαρισμένο. Ήταν συνεπώς ανέτοιμο για να χρησιμοποιηθεί. Επίσης κουβαλούσε 3 γεμιστήρες γεμάτες. Κατηγορήθηκε για κατοχή και διακίνηση οπλισμού και μεταφέρθηκε στη Λευκωσία. Η δίκη ορίζεται για τις 25 Φεβρουαρίου 1957. Στη δίκη του ο Παλληκαρίδης δεν άφησε περιθώρια στους δικηγόρους του να τον υπερασπιστούν, αφού παρά τις αντιρρήσεις τους παραδέχθηκε την ενοχή του: «Γνωρίζω ότι θα με κρεμάσετε. Ό,τι έκαμα το έκαμα ως Έλλην Κύπριος όστις ζητεί την Ελευθερίαν του. Τίποτα άλλο» είπε!

Την επόμενη μέρα της καταδίκης του Παλληκαρίδη, οι μαθητές του Γυμνασίου Πάφου απείχαν από τα μαθήματά του σε ένδειξη διαμαρτυρίας και έστειλαν τηλεγράφημα στον Χάρτινγκ, με το οποίο του ζητούσαν να απονεμηθεί χάρη στον Ευαγόρα. Όλος ο κόσμος αρχίζει μια προσπάθεια να σώσει τον νεαρό μαθητή. Η Ελληνική κυβέρνηση προσπαθεί να αποτρέψει την εκτέλεσή του. Η Κυπριακή αδελφότητα Αθηνών ζητά προσωπική παρέμβαση του βασιλιά της Ελλάδος, Παύλου. Η Βουλή των Ελλήνων στέλνει τηλεγραφήματα προς την Βουλή των Κοινοτήτων και τα Ηνωμένα Έθνη. Ο Αρχιεπίσκοπος Δωρόθεος, ο Χωρεπίσκοπος Σαλαμίνος Γεννάδιος, ο Δήμαρχος Λευκωσίας κ. Δέρδης, 40 Εργατικοί Άγγλοι βουλευτές, συντεχνίες, ο Αρχιεπίσκοπος Νοτίου Αφρικής Νικόδημος, ο Αμερικανός Γερουσιαστής Fulton, απλοί πολίτες προσπαθούν να ματαιώσουν αυτή την εκτέλεση. Ο Χάρτινγκ όμως και η Αγγλική διπλωματία απορρίπτουν την απονομή χάριτος.

Ο Ευαγόρας στο τελευταίο γράμμα του δηλώνει: «Θ΄ ακολουθήσω με θάρρος τη μοίρα μου. Ίσως αυτό να ναι το τελευταίο μου γράμμα. Μα πάλι δεν πειράζει. Δεν λυπάμαι για τίποτα. Ας χάσω το κάθε τι. Μια φορά κανείς πεθαίνει. Θα βαδίσω χαρούμενος στην τελευταία μου κατοικία. Τι σήμερα τι αύριο; Όλοι πεθαίνουν μια μέρα. Είναι καλό πράγμα να πεθαίνει κανείς για την Ελλάδα. Ώρα 7:30. Η πιο όμορφη μέρα της ζωής μου. Η πιο όμορφη ώρα. Μη ρωτάτε γιατί»!

Απαγχονίστηκε στις 14 Μαρτίου 1957, σε ηλικία μόλις 19 ετών! Ήταν ο νεαρότερος αλλά και ο τελευταίος αγωνιστής που απαγχονίστηκε από τους Άγγλους. Ο τάφος του βρίσκεται στα Φυλακισμένα Μνήματα στη Λευκωσία. Πολλοί αναφέρουν τον Ευαγόρα Παλληκαρίδη ως έναν άνθρωπο με το θάρρος του Λεωνίδα, την πυγμή του Αυξεντίου και το ποιητικό ταλέντο του Μόντη.