Αθηνά Γόμπου: Χρόνια Νεφρική Νόσος – Συμπτώματα, Στάδια και Θεραπεία ^Κύριο

Για πολλά χρόνια δεν έχει συμπτώματα. Αποτελεί παγκοσμίως ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας του γενικού πληθυσμού, με κακή πρόγνωση και συνεχώς αυξανόμενη επίπτωση. Η Χρόνια Νεφρική Νόσος σχετίζεται με αυξανόμενο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα και με μεγάλο ποσοστό θνητότητας - θνησιμότητας. Μάλιστα αποτελεί το ένατο κατά σειρά αίτιο θνητότητας παγκοσμίως. Βαθμιαία όμως τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν είναι:

Υπέρταση: Η υψηλή αρτηριακή πίεση ενδεχομένως να αποτελεί εκδήλωση νεφρικής νόσου. Οι νεφροί διατελούν σημαντικό ρυθμιστικό μηχανισμό της αρτηριακής πίεσης.

Διαταραχές στην απέκκριση των ούρων: Η κύρια λειτουργία των νεφρών είναι η παραγωγή των ούρων, οπότε αλλαγές που μπορεί να παρατηρηθούν στην ποσότητα και στο χρώμα των ούρων μπορεί να αποτελούν ένδειξη χρόνιας νεφρικής νόσου.

Οίδημα – διαταραχές ομοιόστασης νεφρών και άλατος: Όταν οι νεφροί δυσλειτουργούν διαταράσσεται μια βασική λειτουργία τους, που είναι η κατακράτηση νερού και νατρίου στο σώμα, η οποία εκδηλώνεται με τη μορφή οιδήματος - «πρηξίματος» σε διάφορες περιοχές του σώματος, συνήθως στα πόδια, τους αστραγάλους αλλά και το πρόσωπο και τα χέρια.

Αναιμία: Αυτό συμβαίνει διότι τα λειτουργούντα νεφρά παράγουν μια ορμόνη που λέγεται ερυθροποιητίνη και η οποία είναι απαραίτητη για την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων από το μυελό των οστών. Όταν κάποιο άτομο πάσχει από νεφρική νόσο, η ορμόνη αυτή μειώνεται και η μείωση αυτή οδηγεί στην αναιμία.

Διαταραχές ύπνου και διάθεσης: Αυπνία ή αναστροφή ύπνου παρατηρείται συχνά.

Γαστρεντερολογικές διαταραχές: Τα συμπτώματα από το πεπτικό σύστημα οφείλονται στην συσσώρευση ουρίας και άλλων ουσιών στον οργανισμό γιατί δεν απεκκρίνονται σωστά από τα νεφρά. Έτσι όταν ο ασθενής βρίσκεται σε ουραιμική συνδρομή εμφανίζει ανορεξία, απέχθεια προς το κρέας, ναυτία, εμετούς, κοιλιακό άλγος και διαταραχές στις κενώσεις.

Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια συχνά οφείλεται στην υψηλή αρτηριακή πίεση, το σακχαρώδη διαβήτη, διάφορες παθήσεις των νεφρών όπως η σπειραματονεφρίτιδα και η πολυκυστική νόσος, η στένωση της νεφρικής αρτηρίας και η μακροχρόνια λήψη φαρμάκων όπως τα αντιφλεγμονώδη. Η σωστή διάγνωση της νόσου περιλαμβάνει τη λήψη ιστορικού, αιματολογικό έλεγχο, γενική ούρων, ούρα 24h για λεύκωμα και απεικονιστικές εξετάσεις, όπως υπερηχογράφημα, αξονική ή μαγνητική τομογραφία ή συνδυασμός εξετάσεων.

Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της χρόνιας νεφρικής νόσου αποτελεί σοβαρή πρόκληση για κάθε νεφρολόγο.

Στάδια της Χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας
ΣΤΑΔΙΟ ΧΝΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Ι νεφρική βλάβη με φυσιολογικό ρυθμό σπειραματικής διήθησης

ΙΙ ήπια νεφρική νόσος

ΙΙΙ μέτρια νεφρική νόσος

ΙV σοβαρή νεφρική νόσος

V τελικό στάδιο χρόνιας νεφρική νόσου - αιμοκάθαρση

Όταν η νεφρική ανεπάρκεια έχει φτάσει σε ένα σημαντικό επίπεδο 3ου και 4ου σταδίου τότε ο κώδωνας του κινδύνου αρχίζει να χτυπά.

Θεραπεία της νεφρικής ανεπάρκειας:

Μέχρι να φτάσει κάποιος στο τελικό στάδιο, χρειάζεται να επισκέπτεται περίπου ανά τρίμηνο ειδικό νεφρολόγο. Στόχος είναι η επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου. Αυτό επιτυγχάνεται με απώλεια βάρους, ήπιο διαιτητικό περιορισμό, αποφυγή νεφροτοξικών φαρμάκων, άριστη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, άριστη ρύθμιση του σακχαρώδους διαβήτη.

Στο τελικό στάδιο όπου η έκπτωση της νεφρικής λειτουργίας είναι πολύ σημαντική είναι αναγκαία η υποκατάσταση της νεφρικής λειτουργίας εξωγενώς είτε με αιμοκάθαρση είτε με περιτοναϊκή κάθαρση και στην καλύτερη περίπτωση με μεταμόσχευση.

Της Αθηνάς Γόμπου Επιστημονικά Υπεύθυνης Νεφρολογικού Τμήματος και Μονάδας Τεχνητού Νεφρού και Διευθύντριας Α’ Νεφρολογικής Κλινικής ΙΑΣΩ Θεσσαλίας