"Η δικαστική άφεση της ποινής με το νέο ποινικό κώδικα"

Με το προγενέστερο νομικό καθεστώς δεν υπήρχε η δυνατότητα στον Δικαστή να προβεί άμεσα σε δικαστική άφεση της ποινής.

Στη πρώτη παράγραφο του άρθρου 104Β, αναφέρονται οι λόγοι δυνητικής άφεσης της ποινής από το Δικαστήριο και στη δεύτερη παράγραφο του ίδιου άρθρου υπάρχει για πρώτη φορά στα ποινικά χρονικά, ένας υποχρεωτικός λόγος άφεσης της ποινής που συνδέεται άρρηκτα με το θεσμό της αποκαταστατικής δικαιοσύνης. Καθίσταται λοιπόν σαφές πως ο δικηγόρος έχει άλλο ένα <<όπλο>> στη φαρέτρα του για μια αποτελεσματικότερη υπεράσπιση του εντολέα του.

Στο παρελθόν, υπήρχε τέτοια δυνατότητα αλλά ήταν στη διακριτική ευχέρεια του δικαστή και γινόταν κατά το στάδιο της επιμέτρησης της ποινής, σύμφωνα με την αμερόληπτη κρίση του και κρίνοντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της υπόθεσης, τη προσωπικότητα του δράστη καθώς και τα γεγονότα που ακολούθησαν μετά τη τέλεση του αδικήματος. Σκοπός του άρθρου 104Β του ισχύοντος ποινικού κώδικα είναι να υφίσταται η μέγιστη δυνατή ισοδυναμία μεταξύ ποινής και αποτελέσματος αυτής στον κατηγορούμενο. Επιπρόσθετα, συνεκτιμάται η ύπαρξη της μεταμέλειας του δράστη καθώς και οι συνθήκες που ενυπάρχουν κατά το στάδιο της εκδίκασης. Αυτοί οι παράμετροι δύνανται να οδηγήσουν στη μη επιβολή ποινής, αν βέβαια το Δικαστήριο κρίνει και αποδεχθεί την ύπαρξη τους. Ποιοί είναι όμως οι λόγοι δυνητικής άφεσης της ποινής;

Α) ο κατηγορούμενος να έχει υποστεί τόσο σοβαρή ζημιά από το αποτέλεσμα της πράξης του, που η επιβολή της ποινής να κρίνεται δυσανάλογα επαχθής,

Β) να έχει επιδείξει ειλικρινή μετάνοια και να έχει αποκαταστήσει στο μέτρο του δυνατού τη προσβολή που έχει προκαλέσει στο θύμα, ώστε πλέον η ποινή να μη θεωρείται αναγκαία,

Γ) να ήταν ιδιαίτερα μικρής βαρύτητας, η βλάβη ή ο κίνδυνος που προκλήθηκε από τη πράξη του,

Δ) από τη τέλεση του εγκλήματος να έχει περάσει ασυνήθιστα μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε η επιβολή της ποινής να εμφανίζεται ως μη αναγκαία. Θα πρέπει βέβαια και η εγκληματική πράξη να είναι μικρής βαρύτητας.

Υποχρεωτικός λόγος άφεσης της ποινής από το δικαστήριο αποτελεί η ολοκληρωμένη με επιτυχία διαδικασία αποκαταστατικής δικαιοσύνης μεταξύ δράστη και θύματος.

Οι λόγοι αυτοί υπήρχαν ως έναν βαθμό στον ποινικό κώδικα αλλά όχι στο γενικό του μέρος και προβλέπονταν μόνο για συγκεκριμένα αδικήματα κυρίως κατά της ιδιοκτησίας και κατά της περιουσίας. Πλέον, ενσωματώνονται στο Γενικό μέρος του ποινικού κώδικα και αποκτούν ευρεία ισχύ ως λόγοι δυνητικής δικαστικής άφεσης της ποινής 104Β παρ.1 και υποχρεωτικής δικαστικής άφεσης της ποινή 104β παρ.2.Διατηρούνται βέβαια και επιπλέον λόγοι δικαστικής άφεσης της ποινής στο Ειδικό μέρος του ποινικού κώδικα για συγκεκριμένες εγκληματικές πράξεις.

Συνοψίζοντας το άρθρο 104Β φέρνει τη δικαστική άφεση της ποινής, τόσο της δυνητικής όσο και της υποχρεωτικής από το παρασκήνιο στο προσκήνιο και αποτελεί πλέον μια διάταξη που ήρθε στη νομική πραγματικότητα για να μείνει.

kamouzis.gr