Κων. Αποστόλου: "Ομφαλοκήλη: Από τα Συμπτώματα.. στη Σύγχρονη, Ανώδυνη Θεραπεία" ^Κύριο

Όταν μιλάμε για ομφαλοκήλη, ουσιαστικά αναφερόμαστε σε μία κήλη που δημιουργείται στην περιοχή του ομφαλού ή πέριξ του ομφαλού.

Η ομφαλοκήλη μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, με τις νεότερες έρευνες να αποδεικνύουν την παρουσία της στο 23 – 50% των ενηλίκων ανθρώπων κάποια στιγμή της ζωής τους.

Πως δημιουργείται;

Η ομφαλοκήλη σχηματίζεται στον ομφαλό, ο οποίος αποτελεί εκ γενετής ένα ευένδοτο σημείο του κοιλιακού τοιχώματος.

Η σταδιακή χαλάρωση των κοιλιακών τοιχωμάτων έχει ως αποτέλεσμα να μπορούν, διά του ευένδοτου αυτού σημείου του ομφαλού, να διέλθουν προς τα έξω ένα ή και περισσότερα ενδοκοιλιακά όργανα, κατάσταση που πλέον ονομάζεται ομφαλοκήλη.

Στα αίτια που προκαλούν την ομφαλοκήλη συγκαταλέγονται όλα εκείνες οι αιτίες που έχουν ως κοινό παρονομαστή την χαλάρωση των κοιλιακών τοιχωμάτων και στα οποία ανήκουν:

• Το γυναικείο φύλο
• Η παχυσαρκία
• Η χρόνια δυσκοιλιότητα
• Ο χρόνιος βήχας
• Το κάπνισμα
• Η συχνή άρση βάρους
• Η βαριά χειρωνακτική εργασία
• Η εγκυμοσύνη.

Ποια συμπτώματα θα πρέπει να μας θορυβήσουν;

Την ύπαρξη της ομφαλοκήλης αντιλαμβάνονται συνήθως οι ίδιοι οι ασθενείς, οι οποίοι παρατηρούν μία διόγκωση στην περιοχή του ομφαλού που χαρακτηριστικά επιδεινώνεται με το πέρασμα της ημέρας ή την άρση βάρους, ενώ είναι εξαιρετικά βελτιωμένη κατά την πρωινή έγερση.

Η διόγκωση του ομφαλού μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να συνοδεύεται και από το ερύθημα (κοκκινίλα) του υπερκείμενου δέρματος και τον πόνο στο πάσχον σημείο, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις η ομφαλοκήλη μπορεί να προκαλέσει και πόνο στην κοιλιά.

Η αξιολόγηση αυτών των συμπτωμάτων, σε συνδυασμό με την κλινική εξέταση των ασθενών σε όρθια και σε κατακεκλιμμένη θέση, θα θέσουν με βεβαιότητα τη διάγνωση της ομφαλοκήλης.

Ο καθορισμός, ωστόσο, του μεγέθους του αυχένα της ομφαλοκήλης (χάσματος των κοιλιακών τοιχωμάτων) πραγματοποιείται με την αξονική τομογραφία, καθώς το μέγεθος του αυχένα θα καθορίσει και την ενδεικνυόμενη αντιμετώπισή της.

Ποιους κινδύνους υποκρύπτει η ομφαλοκήλη;

Όπως κάθε κήλη του κοιλιακού τοιχώματος, έτσι και η ομφαλοκήλη χαρακτηρίζεται από δύο συγκεκριμένους κινδύνους.

Ο πρώτος κίνδυνος που υποκρύπτει η ομφαλοκήλη είναι η αδυναμία ανάταξης της (μη ανατασσόμενη ομφαλοκήλη), στην οποία το περιεχόμενο εντός της ομφαλοκήλης ενδοκοιλιακό όργανο δεν δύναται να αναταχθεί (επιστρέψει) εντός της περιτοναϊκής κοιλότητας, κατάσταση που χρήζει άμεσης χειρουργικής εκτίμησης και επέμβασης.

Ο δεύτερος και σοβαρότερος κίνδυνος της ομφαλοκήλης είναι η περίσφιξη της ομφαλοκήλης (περισφιγμένη ομφαλοκήλη), κατάσταση στην οποία η αιμάτωση του περιεχόμενου εντός της ομφαλοκήλης ενδοκοιλιακού οργάνου έχει επηρεαστεί σημαντικά ή έχει διακοπεί, γεγονός που επαπειλεί άμεσα τη βιωσιμότητά του. Η περίσφιξη της ομφαλοκήλης συνιστά μία επείγουσα κατάσταση που συνοδεύεται από έντονο πόνο και χρήζει επείγουσας χειρουργικής επέμβασης προς αποφυγή νέκρωσης του περιεχόμενου ενδοκοιλιακού οργάνου.

Ποια είναι η θεραπεία για την ομφαλοκήλη;

Ουσιαστικά δεν υφίσταται κάποιας μορφής συντηρητική θεραπεία για την ομφαλοκήλη, καθώς η κήλη οφείλεται σε ένα χάσμα των κοιλιακών τοιχωμάτων το οποίο θα πρέπει να αποκατασταθεί.

Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει πως η χειρουργική θεραπεία αποτελεί την μοναδική και οριστική θεραπεία για την ομφαλοκήλη, ακόμη και για μία ομφαλοκήλη μικρού μεγέθους, ανεξαρτήτως της ηλικίας και του φύλου του ασθενούς.

Το σύνολο των νεότερων επιστημονικών μελετών καταλήγει ομόφωνα στο συμπέρασμα πως η ομφαλοκήλη θα πρέπει πάντοτε να αποκαθίσταται χειρουργικά, καθώς οι κίνδυνοι από την ίδια την ομφαλοκήλη υπερβαίνουν κατά πολύ όλους τους ενδεχόμενους κινδύνους της χειρουργικής αποκατάστασής της.

Τα τελευταία έτη, η εφαρμογή των ελάχιστα επεμβατικών χειρουργικών τεχνικών, με απλά λόγια η λαπαροσκοπική και η ρομποτική αποκατάσταση της ομφαλοκήλης, παρουσιάζουν πολλαπλά πλεονεκτήματα έναντι της παραδοσιακής ανοικτής αποκατάστασης, ενώ η γεφύρωση του χάσματος των κοιλιακών τοιχωμάτων με τη χρήση πλέγματος εγγυάται την πλήρη αποκατάσταση της ομφαλοκήλης και την αποφυγή ενδεχόμενης μελλοντικής υποτροπής της.

Στα πλεονεκτήματα που χαρακτηρίζουν τις ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους θεραπείας της ομφαλοκήλης συγκαταλέγονται:

• Η απουσία μετεγχειρητικού πόνου
• Η άμεση μετεγχειρητική αποκατάσταση
• Η ταχύτατη επιστροφή των ασθενών στην οικία τους
• Η αμεσότατη επάνοδος των ασθενών στην εργασία τους και τις δραστηριότητές τους.

Από τον Κωνσταντίνο Γ. Αποστόλου MD, MSc, PhD

Γενικός Χειρουργός

Εξειδικευθείς Πανεπιστημίου Harvard, USA