Η πρόταση της Επιστημονικής Επιτροπής για το Επιτελικό Κράτος ^Κύριο

Αναλυτικά όσα αναφέρονται στη σχετική πρόταση:

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
στο σχέδιο νόμου «Αναμόρφωση του ελληνικού διοικητικού συστήματος - Πρόγραμμα «………»

Προς τη Βουλή των Ελλήνων

Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ
Δημιουργία ενός «επιτελικού-λειτουργικού» κράτους, που θα μπορεί να προσδιορίζει και να υλοποιεί στρατηγικούς στόχους πολιτικής, με έμφαση στην προώθηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Ο σκοπός του παρόντος νόμου είναι μέσω των εν λόγω τομών,  να βελτιωθεί η «κυβερνησιμότητα» της χώρας, προκειμένου να υλοποιηθούν οι λοιπές αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για την έξοδο μας από την κρίση.    

ΟΙ  ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ - ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ
Βασικοί άξονες του προτεινόμενου νομοσχεδίου είναι η σύσταση συντονιστικού κέντρου διακυβέρνησης για τον αποτελεσματικότερο συντονισμό του κυβερνητικού έργου και της Δημόσιας Διοίκησης.

Σε αυτό το πλαίσιο συνιστάται Συντονιστικό Κέντρο Διακυβέρνησης (ΣΚΔ) με αποστολή το συντονισμό, την εποπτεία και την παρακολούθηση του κυβερνητικού έργου. Επικεφαλής του ΣΚΔ είναι ο Πρωθυπουργός ο οποίος επικουρείται από Υπουργό Επικρατείας με αρμοδιότητα την υποστήριξη του Πρωθυπουργού στο συντονισμό της επιτελικής λειτουργίας του κυβερνητικού έργου και την εποπτεία διυπουργικών επιτροπών.

Στο Συντονιστικό Κέντρο Διακυβέρνησης συνίσταται Κεντρική Συντονιστική Επιτροπή με επικεφαλής τον Πρωθυπουργό, η οποία αποτελείται από τον Υπουργό της, το Γενικό Γραμματέα του Πρωθυπουργού και το Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης. Αντικείμενο της Επιτροπής είναι η συνολική παρακολούθηση, η εποπτεία και ο συντονισμός του κυβερνητικού έργου.

Στο Συντονιστικό Κέντρο Διακυβέρνησης συνιστώνται κατά περίπτωση, ανάλογα με τις ανάγκες του κυβερνητικού έργου Διυπουργικά Όργανα (Επιτροπές) συντονισμού.

Γ) Αντικείμενο του συντονισμού κάθε Διϋπουργικής Επιτροπής

α) σε επίπεδο Υπουργών ή Υφυπουργών
β) σε επίπεδο Γενικών Γραμματέων
γ) σε επίπεδο Γενικών Διευθυντών και Διευθυντών κάθε υπουργείου

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ - ΒΑΣΙΚΗ ΕΝΝΙΑΙΑ ΔΟΜΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΩΝ
Τα Υπουργεία αναδιαρθρώνονται με τέτοιο τρόπο και με βάση πρότυπο οργανισμό, ο οποίος αποτυπώνεται στο σχέδιο νόμου, ώστε να ασκούν κατά αποκλειστικότητα επιτελικές αρμοδιότητες. Αντικείμενο των νέων οργανωτικών (επιτελικών) δομών είναι ο στρατηγικός σχεδιασμός, η παρακολούθηση  και τεκμηρίωση των δημόσιων πολιτικών, καθώς και η αξιολόγησή τους μέσω προκαθορισμένων δεικτών αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας. Παράλληλα ενοποιούνται όλες οι υποστηρικτικές λειτουργίες της διοίκησης (διοικητικές, οικονομικές και ηλεκτρονικής διακυβέρνησης), με σκοπό την εξοικονόμηση δαπανών με τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας και την αποτελεσματικότερη υποστήριξη των κεντρικών δομών. Επίσης μεταφέρονται σταδιακά οι εκτελεστικές αρμοδιότητες της κεντρικής διοίκησης σε άλλα επίπεδα διοίκησης με την παράλληλη μεταφορά πόρων και εξοπλισμού.

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ - ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ
Συγκεκριμένα προβλέπονται:

α) μητρώο κλάδων και σύσταση διυπουργικών κλάδων

β) περιγράμματα  θέσεων εργασίας

γ) διαδικασία και κριτήρια για τη στελέχωση των Γενικών Διευθύνσεων Επιτελικών Λειτουργιών

δ) σύστημα κινητικότητας του προσωπικού το οποίο περιλαμβάνει αφενός μεν την αποτελεσματική μεταφορά προσωπικού στις νέες μονάδες, και αφετέρου την εισαγωγή του θεσμού  της κρίσιμης θέσης (δηλαδή, θέσης που αφορά στη εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών και δημόσιων προμηθειών) .

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ - ΜΕΤΡΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ - ΠΟΛΙΤΗ
Κεντρικός στόχος είναι μια δημόσια διοίκηση προσανατολισμένη στις ανάγκες των πολιτών. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από την μείωση του αριθμού των πολλαπλών  ενδιαμέσων επιπέδων και ενεργειών για την έκδοση διοικητικών πράξεων και την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών με την μικρότερη δυνατή επαφή του πολίτη με τη διοίκηση.

Κατά αρχάς θεσπίζεται η κατάργηση της υποχρέωσης επικυρώσεων διοικητικών εγγράφων ή ακριβών αντιγράφων των πρωτοτύπων που εκδόθηκαν από διοικητικές αρχές. Επίσης μειώνεται ο χρόνος απάντησης της διοίκησης στα αιτήματα των πολιτών κατά 40%. Καταργούνται οι προληπτικοί έλεγχοι της διοίκησης για όλες τις περιπτώσεις έκδοσης διοικητικών αδειών που αφορούν σε φυσικά πρόσωπα και ατομικές επιχειρήσεις• η έκδοση της άδειας συντελείται, δε, με την υποβολή του  αιτήματος και του φακέλου με τα δικαιολογητικά από τον ενδιαφερόμενο προς τη διοίκηση. Παράλληλα καθιερώνονται αυστηρές κυρώσεις για τους παραβάτες της διάταξης αυτής.

Τέλος θεσπίζεται η δυνατότητα απλούστευσης διαδικασιών εξυπηρέτησης του πολίτη μέσω ΚΕΠ.

II. ΕΙΔΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

Επί του άρθρου 2

Συγκεκριμένα διακρίνονται τρία (3) είδη λειτουργιών:

(1) Οι επιτελικές λειτουργίες της κεντρικής διοίκησης
Αφορούν ιδίως στη διαμόρφωση, την παρακολούθηση, τον έλεγχο και την αξιολόγηση των πολιτικών.

(2) Οι εκτελεστικές λειτουργίες της κεντρικής διοίκησης
Οι εν λόγω λειτουργίες σχετίζονται με την υλοποίηση των πολιτικών, την εξειδίκευση γενικών όρων και προϋποθέσεων των νομοθετικών ή κανονιστικών πράξεων.

(3) Οι υποστηρικτικές λειτουργίες της κεντρικής διοίκησης

Οι υποστηρικτικές λειτουργίες σχετίζονται με τη διοικητική υποστήριξη, την οικονομική διαχείριση των πόρων των ανωτέρω οργανικών μονάδων, τον προϋπολογισμό και την εκτέλεση των δαπανών, τη διαχείριση και τη συντήρηση των πληροφοριακών συστημάτων και των κτιριακών υποδομών, τις προμήθειες και τη διαχείριση των εγγράφων, των αρχείων και των πρωτοκόλλων.

Επί του άρθρου 3
Συστήνονται τα εξής διυπουργικά όργανα συντονισμού:

Α. Διυπουργικές επιτροπές αποτελούμενες από τους υπουργούς και τους υφυπουργούς των αντίστοιχων υπουργείων.

Β. Διυπουργικές επιτροπές αποτελούμενες από τους γενικούς γραμματείς των αντίστοιχων υπουργείων.

Γ. Διυπουργικές επιτροπές αποτελούμενες από τους γενικούς διευθυντές ή διευθυντές των αντίστοιχων υπουργείων.

Τη διοικητική και επιστημονική υποστήριξη και τεκμηρίωση των λειτουργιών των οικείων διυπουργικών επιτροπών του συντονιστικού κέντρου διακυβέρνησης αναλαμβάνει η Γενική Γραμματεία του Πρωθυπουργού.

Επί του άρθρου 4

Με την προτεινόμενη διάταξη προβλέπεται η σύσταση κεντρικής συντονιστικής Επιτροπής με επικεφαλής τον πρωθυπουργό αποτελούμενη από τον Υπουργό Επικρατείας, το Γενικό Γραμματέα του Πρωθυπουργού και το Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης. Αντικείμενο της Επιτροπής είναι η συνολική παρακολούθηση, η εποπτεία και ο συντονισμός του κυβερνητικού έργου.

Επί του άρθρου 5

Σε επίπεδο υπουργών ή υφυπουργών αντικείμενο του συντονισμού είναι η επεξεργασία προτάσεων προς τον Πρωθυπουργό και το Υπουργικό Συμβούλιο.
Αντικείμενο του συντονισμού κάθε διϋπουργικής επιτροπής, σε επίπεδο Γενικών Γραμματέων, είναι η εξειδίκευση των στρατηγικών κατευθύνσεων του υπουργικού συμβουλίου.

Αντικείμενο του συντονισμού των διϋπουργικών επιτροπών, σε επίπεδο γενικών διευθυντών και διευθυντών κάθε υπουργείου είναι η εξειδίκευση των διοικητικών ενεργειών για την εφαρμογή των μέτρων και δράσεων κάθε υπουργείου.

Τα αποτελέσματα της παρακολούθησης και της αξιολόγησης του κυβερνητικού έργου αποτυπώνονται, με ευθύνη του υπουργού Επικρατείας, σε ετήσιες εκθέσεις οι οποίες υποβάλλονται στη Βουλή.

Επί του άρθρου 6
Με την προτεινόμενη διάταξη θεσπίζεται υποχρέωση των υπουργείων για τη σύνταξη και υποβολή στη Βουλή προγραμμάτων δράσης και του προσήκοντος απολογισμού.   
Η διαμορφούμενη πολιτική κάθε υπουργείου εξειδικεύεται σε τετραετή προγράμματα δράσης.

Ο απολογισμός των υλοποιούμενων πολιτικών λαμβάνει τη μορφή ετήσιων απολογιστικών εκθέσεων.

Καθορίζεται η βασική ενιαία δομή των Υπουργείων ενός σύγχρονου επιτελικού κράτους και προβλέπεται πρότυπο οργανόγραμμα για τις δομές της κεντρικής διοίκησης. Το οργανόγραμμα αυτό περιλαμβάνει τη σύσταση τριών Γενικών Διευθύνσεων ανά Υπουργείο και τη συγχώνευση όλων των υφιστάμενων οργανωτικών δομών σε αυτές.

Επί του άρθρου 9

Με την προτεινόμενη διάταξη προβλέπεται η σύσταση σε κάθε υπουργείο μίας Γενικής Διεύθυνσης Επιτελικών Λειτουργιών με αντικείμενο το σχεδιασμό, τη διαμόρφωση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των δημοσίων πολιτικών.

Με την προτεινόμενη διάταξη οριοθετείται η διάρθρωση της Γενικής Διεύθυνσης με τη σύσταση πέντε Διευθύνσεων που αντιστοιχούν στις πέντε λειτουργίες της επιτελικής διοίκησης:

α) τον στρατηγικό σχεδιασμό,

β) την παρακολούθηση της εφαρμογής της πολιτικής,

γ) την ανάλυση και τεκμηρίωση των γνώσεων,

δ) η αξιολόγηση των πολιτικών μέσω ποσοτικοποιημένων δεικτών εκροών και αποτελεσματικότητας,

ε) η αποτύπωση των δημόσιων πολιτικών σε νομοθετικά και κανονιστικά κείμενα.

Επί του άρθρου 10

Με την προτεινόμενη ρύθμιση οι υποστηρικτικές αρμοδιότητες των Υπουργείων εντάσσονται σε μία Γενική Διεύθυνση.

Η Γενική Διεύθυνση Υποστηρικτικών Λειτουργιών διαρθρώνεται σε τρεις Διευθύνσεις και ειδικότερα: α) στη Διεύθυνση Διοικητικής Υποστήριξης με αντικείμενο τη διοίκηση και διαχείριση του προσωπικού, β) στη Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών, γ) στη Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.

Επί του άρθρου 11

Με την προτεινόμενη ρύθμιση συνιστάται Γενική Διεύθυνση Εκτελεστικών Λειτουργιών. Πρόκειται για μία οργανωτική μονάδα που θα λειτουργήσει μέχρι τη μεταφορά των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων σε άλλα επίπεδα διοίκησης.
Προβλέπεται επίσης ότι ο αριθμός των οργανικών μονάδων αυτής της Γενικής Διεύθυνσης δεν θα πρέπει να υπερβαίνει σε κάθε περίπτωση το συνολικό αριθμό

Επί του άρθρου 13

Στην προτεινόμενη διάταξη προβλέπεται η μεταφορά των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων των κεντρικών υπηρεσιών του Υπουργείων σε εποπτευόμενα από αυτά νομικά πρόσωπα, αποκεντρωμένες υπηρεσίες και στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Η μεταφορά προβλέπεται να ολοκληρωθεί μετά από την αξιολόγηση των δομών των φορέων του δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου φορέα σύμφωνα με το άρθρο 35 του ν. 4024/2011.

Επί του άρθρου 14

Οι κλάδοι που προβλέπονται στην κεντρική διοίκηση ανέρχονται σε 1.347, αριθμός που καθιστά την με ενιαίο τρόπο διοίκησή τους αδύνατη. Η ύπαρξη των πολλών κλάδων ακινητοποιεί τους δημοσίους υπαλλήλους στο φορέα στον οποίο εισήχθηκαν αρχικά όταν έγιναν δημόσιοι υπάλληλοι.

Επί του άρθρου 15

Θεσπίζονται νέοι διυπουργικοί κλάδοι για τις νέες υπηρεσίες της Κεντρικής Διοίκησης.

Η έννοια του διυπουργικού κλάδου είναι ότι όλοι οι υπάλληλοι που ανήκουν στην ίδια επιστημονική ή επαγγελματική ειδικότητα και επιτελούν τα ίδια ή ανάλογα καθήκοντα ανεξάρτητα από τα υπουργεία ή τις υπηρεσίες στις οποίες υπηρετούν, εντάσσονται εφεξής στον ίδιο κλάδο, που θα είναι κοινός για όλα τα υπουργεία και τις δημόσιες υπηρεσίες.  

Επί του άρθρου 16

Για τις εν λόγω θέσεις ευθύνης καθορίζονται αυξημένα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα.  Η επιλογή θα γίνει από το Α.Σ.Ε.Π. που θα διασφαλίσει τη διαφάνεια σε κάθε φάση της διαδικασίας προκειμένου οι καταλληλότεροι να επανδρώσουν τις εν λόγω κομβικές θέσεις για τη Διοίκηση του Επιτελικού και Λειτουργικού Κράτους.

Επί του άρθρου 19

Με το παρόν άρθρο θεσπίζεται η έννοια της ευαίσθητης θέσης στο Δημόσιο τομέα.  Στόχος είναι η αντιμετώπιση της διαφθοράς στη Δημόσια Διοίκηση.   Πρόκειται για θέσεις εργασίας που αφορούν την ανάθεση προμηθειών, τη συλλογή φόρων και διοικητικών προστίμων, την έκδοση αδειών κ.α.  

Στόχος είναι αφού καθορισθούν οι θέσεις που υπόκεινται σε υποχρεωτική κινητικότητα και να καταρτισθούν πολυετή προγράμματα κινητικότητας από τις αρμόδιες Διευθύνσεις.  

Επί του άρθρου 21

Κατάργηση της υποχρέωσης επικυρώσεων διοικητικών εγγράφων.  Ειδικότερα προτείνεται η θέσπιση της δυνατότητας του πολίτη αντί πρωτοτύπων ή επικυρωμένων αντιγράφων, να υποβάλει και να γίνονται αποδεκτά υποχρεωτικά από τις προαναφερόμενες υπηρεσίες, ευκρινή φωτοαντίγραφα των πρωτοτύπων εγγράφων που εκδόθηκαν από διοικητικές αρχές ή των ακριβών αντιγράφων των διοικητικών αρχών που εξέδωσαν τα πρωτότυπα.

Παράλληλα, καθιερώνεται υποχρέωση της διοίκησης να διενεργεί δειγματοληπτικούς ελέγχους προκειμένου να εξακριβώσει  την ακρίβεια των στοιχείων που αναγράφονται σε αυτά, σε ποσοστό τουλάχιστον δέκα επί τοις εκατό (10%) των φωτοαντιγράφων.

Τέλος, καθιερώνονται εξαιρέσεις για ορισμένες ευαίσθητες περιπτώσεις, όπως είναι η απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας, η έκδοση ταυτότητας, η παραμονή αλλοδαπών στην Ελλάδα και η συμμετοχή σε διαγωνιστικές διαδικασίες.

Επί του άρθρου 22

Καθιερώνεται η  υποχρέωση της διοίκησης να μην αναζητά από τους πολίτες πιστοποιητικά, βεβαιώσεις ή άλλα έγγραφα τα οποία έχουν εκδώσει οι ίδιες οι ανωτέρω υπηρεσίες ή καθ’ οιονδήποτε τρόπο βρίσκονται στη διάθεσή τους ή μπορούν να αναζητηθούν αυτεπαγγέλτως.

Επί του άρθρου 23

Μειώνεται δραστικά από τις 50 στις 30 ημέρες, η υποχρέωση της διοίκησης να απαντά στα αιτήματα των πολιτών.  

Επί του άρθρου 24

Μειώνεται ο αριθμός των προσυπογραφών, που οφείλει να φέρει ένα διοικητικό έγγραφο, με την καθιέρωση της υποχρέωσης υπογραφής μόνο από τον εισηγητή και τον αρμόδιο για την έκδοση της πράξης.

Επί του άρθρου 25

Καταργούνται οι προληπτικοί έλεγχοι της διοίκησης για όλες τις περιπτώσεις έκδοσης διοικητικών αδειών που απαιτούνται σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.  Η έκδοση της άδειας, συντελείται με την υποβολή του  αιτήματος  και του φακέλου με τα δικαιολογητικά από τον ενδιαφερόμενο προς τη Διοίκηση, η οποία συνοδεύεται από υπεύθυνη δήλωση για την πληρότητα των δικαιολογητικών και την συνδρομή των νομίμων προϋποθέσεων. Ταυτόχρονα, καθιερώνονται αυστηρές κυρώσεις για τους παραβάτες της διάταξης αυτής με άμεση ανάκληση της άδειας αυτής,  χρηματικά πρόστιμα, και κυρώσεις στους επαγγελματίες που συνυπογράφουν τα κατατιθέμενα δικαιολογητικά.

Τέλος, καθιερώνεται υποχρέωση της διοίκησης για την διενέργεια δειγματοληπτικών ελέγχων για τις αδειοδοτήσεις αυτές σε ποσοστό 30% κατ’ έτος.  

Επί του άρθρου 26

Εμπλουτίζεται η διαδικασία για ένταξη νέων διαδικασιών στα ΚΕΠ με την πρόταση για απλούστευση διαδικασιών, από τα συλλογικά όργανα εκπροσώπησης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού.

Επί του άρθρου 27

Θεσπίζεται ειδική διαδικασία προκαταρκτικής αίτησης προς την Διοίκηση, για ενημέρωση του πολίτη σχετικά με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, εντός πέντε ημερών, με παράλληλη δέσμευση της διοίκησης για την  αποδοχής τους, εφόσον αυτά είναι τα δικαιολογητικά που έχουν ζητηθεί από τη διοίκηση.