Την Περιφέρεια "δείχνει" το Υπ. Πολιτισμού για την αποκατάσταση του Καθολικού της Ι.Μ. Παναγίας Σπηλιάς ^Κύριο

Όπως αναφέρει στην απάντησή της η Κα Μενδώνη, μετά τους σεισμούς του 2018 και του 2020 εξασφαλίστηκε χρηματοδότηση για την αποκατάσταση των δύο ιστορικών ναών της Μονής, ενώ παράλληλα υλοποιήθηκαν σωστικά μέτρα συντήρησης του τοιχογραφικού διακόσμου. Μετά και τον πρόσφατο σεισμό έγιναν αυτοψίες στο μνημείο και το υπουργείο βρίσκεται σε συνεργασία με την Ι.Μ. για την εξεύρεση βέλτιστων λύσεων λήψης άμεσων μέτρων προστασίας, καθώς και προτάσεις για τις εξειδικευμένες μελέτες που απαιτούνται για την θωράκιση των μνημείων, καθώς και για την επικαιροποίηση των υπαρχουσών μελετών.

Σε ότι αφορά την ολοκληρωμένη μελέτη αποκατάστασης του Καθολικού, υπάρχει ήδη εγκεκριμένη μελέτη στερέωσης και αποκατάστασης από το 2012, ωστόσο το Υπουργείο Πολιτισμού διευκρινίζει ότι στην τρέχουσα προγραμματική περίοδο ΕΣΠΑ 2021-2027 δεν διαθέτει αυτόνομο χρηματοδοτικό πρόγραμμα για τον Πολιτισμό και ως εκ τούτου οι αναγκαίοι πόροι θα πρέπει να αναζητηθούν μέσω του Περιφερειακού Προγράμματος «Θεσσαλία 2021-2027» από την Περιφέρεια Θεσσαλίας.

Αναλυτικά όσα αναφέρονται σε αυτή για το θέμα:

Η Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Σπηλιάς Αγράφων στα Κουμπουριανά του Δήμου Αργιθέας Π.Ε. Καρδίτσας, αποτελεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο, σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 4701/3.3.1967 Υπουργική Απόφαση (Β΄ 183). Εντός της Μονής υπάρχουν ο ναός Κοίμησης της Θεοτόκου, ο οποίος χρονολογείται στον 17ο αιώνα και ο ναός Ζωοδόχου Πηγής ο οποίος χρονολογείται στον 18ο αιώνα. Αμφότεροι οι ναοί είναι κατάγραφοι στο εσωτερικό, ενώ γύρω από αυτούς αναπτύσσονται οι πτέρυγες του συγκροτήματος, με εκτεταμένες μετασκευές.

Η Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου είχε πληγεί κατά τη σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή το 2018 και το 2020. Το 2020, η οικεία Μητρόπολη κατέθεσε στις αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, μελέτη συντήρησης και αποκατάστασης των σεισμόπληκτων Ιερών Ναών Ζωοδόχου Πηγής και Κοιμήσεως της Θεοτόκου και του κελιού «Παλαιού Ηγουμενείου», η οποία εγκρίθηκε το 2020 (αρ. ΥΠΠΟΑ /ΓΔΑΜΤΕ/ ΔΑΒΜΜ/ ΤΜΒΜΜ/ 646172/ 73324/ 6261/1855/18.11.2020-ΑΔΑ: ΨΙΙ04653Π4-ΡΤΙΑπόφαση). Σύμφωνα με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Καρδίτσας, η Μονή έλαβε σχετική χρηματοδότηση από τη Γενική Διεύθυνση Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών και πραγματοποιήθηκαν εργασίες αποκατάστασης στους δυο ναούς, υπό την εποπτεία των αρμόδιων Υπηρεσιών του ΥΠΠΟ, σύμφωνα με τον ν. 4858/2021. Επιπλέον, η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεώτερων Μνημείων του ΥΠΠΟ, υλοποίησε σωστικά μέτρα συντήρησης του τοιχογραφικού διακόσμου των ναών.

Μετά την πρόσφατη σεισμική δόνηση, στις 12.3.2026, στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού πραγματοποίησαν, σχεδόν αυθημερόν, αυτοψίες στο μνημείο. Το Υπουργείο Πολιτισμού είναι σε συνεργασία με την Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Σπηλιάς για την εξεύρεση βέλτιστων λύσεων λήψης άμεσων μέτρων προστασίας, καθώς και προτάσεις για τις εξειδικευμένες μελέτες που απαιτούνται για την θωράκιση των μνημείων, καθώς και για την επικαιροποίηση των υπαρχουσών μελετών.

Όσον αφορά στο δεύτερο ερώτημα του κ Βουλευτή, σύμφωνα με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Καρδίτσας, η Ιερά Μονή Παναγίας Σπηλιάς κατέθεσε μελέτη, με τίτλο «Μελέτη στερέωσης και αποκατάστασης κτιρίων της Ιεράς Μονής Κοιμήσεως Θεοτόκου Σπηλιάς Αγράφων», η οποία αφορά σε όλα τα βοηθητικά και νεότερα κτίσματα της Μονής.

Η ανωτέρω μελέτη εγκρίθηκε το 2012, κατόπιν γνωμοδότησης του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (Υ.Α. ΥΠΠΟΤ/ΔΑΒΜΜ/80190/1830/5.3.2012, ΑΔΑ: Β44ΥΓ-ΜΘΚ). Αναφορικά με την χρηματοδότηση του εν λόγω έργου, επισημαίνεται ότι το Υπουργείο Πολιτισμού στην Προγραμματική Περίοδο ΕΣΠΑ 2021-2027 δεν διαθέτει αυτόνομο χρηματοδοτικό Πρόγραμμα για τον Πολιτισμό. Ως εκ τούτου, οι πόροι δύναται να αναζητηθούν από το ΠΕΠ «Θεσσαλία 2021-2027», από την οικεία Περιφέρεια.