Τοποθέτηση της κ. Θεοχάρη στη Βουλή για το σχέδιο νόμου περί ασύλου ^Κύριο

«Το νομοσχέδιο που συζητάμε σήμερα έρχεται να αντιμετωπίσει ένα μείζον εθνικό και κοινωνικό ζήτημα: την ανάσχεση της αθρόας εισβολής παράνομων μεταναστών στη χώρα μας. Πρόκειται για ένα σχέδιο νόμου που έχει καθαρά ανθρωπιστικό χαρακτήρα, που εκφράζει την ευαισθησία που έχουμε ως Κυβέρνηση αλλά κυρίως ως Έλληνες πολίτες, ως άνθρωποι που γνωρίζουμε καλά τι σημαίνει να αναγκάζεται κανείς να γίνει πρόσφυγας και να αναζητήσει άσυλο σε μια ξένη χώρα.

Δεν αφορά, λοιπόν, το νομοσχέδιο το σύνολο των μεταναστών που καταφεύγουν στην Ευρώπη για εξεύρεση εργασίας. Αφορά εκείνους που ξεριζώνονται από τις πατρίδες τους βίαια επειδή διώκονται, επειδή η ζωή τους βρίσκεται σε κίνδυνο αν παραμείνουν στη χώρα τους. Αυτούς τους πρόσφυγες οφείλουμε να τους αντιμετωπίσουμε με την αρμόζουσα ανθρωπιά, να τους παρέχουμε άσυλο, να τους αγκαλιάσουμε όπως αγκάλιασε το σύνολο του ελληνικού λαού το ένα εκατομμύριο έλληνες της Μικράς Ασίας πριν από 90 χρόνια.

Είναι γεγονός ότι η απουσία, ως τώρα, ενός νομικού πλαισίου έχει συμβάλλει στην κατάσταση για την οποία όλοι μας σήμερα διαμαρτυρόμαστε: στο να έχει γεμίσει η χώρα μετανάστες που ζητούν άσυλο και κινούνται ελεύθερα στη χώρα χωρίς να εξετάζεται ποτέ το αίτημά τους, ενώ δεχόμαστε κριτική διεθνώς γιατί έχουμε γίνει πύλη εισόδου μεταναστών στην Ευρώπη, αφού όλες οι κατηγορίες μεταναστών και τα κυκλώματα που τους μεταφέρουν εκμεταλλεύονται τις υπάρχουσες συνθήκες για να κερδίσουν πρόσβαση στη χώρα μας και μετέπειτα στις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το νομοσχέδιο που έχουμε στα χέρια μας αποτελεί την απάντηση της Κυβέρνησης στα προβλήματα αυτά. Είναι, στην ουσία, ένα πολυνομοσχέδιο που αντιμετωπίζει την πραγματικότητα κατάματα. Και αντιμετωπίζει τρία αλληλένδετα ζητήματα: Πρώτον, την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας για την επιστροφή των παράνομων μεταναστών. Δεύτερον, τη δριμεία κριτική που ασκείται στη χώρα μας από παντού. Τρίτον, το γεγονός ότι είναι απαραίτητη η εφαρμογή ενός αποτελεσματικού συστήματος με βάση τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα για την εξέταση των αιτήσεων ασύλου. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να αποτρέψουμε ή να περιορίσουμε τη ροή τόσο μεγάλου αριθμού μεταναστών προς τη χώρα μας.

Με ποιο τρόπο, λοιπόν, αντιμετωπίζει το νομοσχέδιο αυτά τα προβλήματα; Κατ’ αρχάς λαμβάνει ιδιαίτερη πρόνοια, αφενός για τη χορήγηση κατάλληλου χρονικού διαστήματος για τους οικειοθελείς αποχωρήσαντες αλλοδαπούς και αφετέρου για το σεβασμό και την προσοχή με την οποία θα λαμβάνονται τα μέτρα απομάκρυνσής τους. Υποχρέωση όλων μας -πέρα από τα όποια προβλήματα μπορεί να δημιουργούνται με τις αθρόες μετακινήσεις των μεταναστών προς τη χώρα μας και την Ευρώπη γενικότερα- είναι να μεριμνούμε έτσι ώστε να αντιμετωπίζονται όλοι ως άνθρωποι πρωτίστως και μετά ως παράνομα διαμένοντες αλλοδαποί.

Το νομοσχέδιο προβλέπει τη σύσταση τριών Υπηρεσιών που θα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή στο θέμα της αντιμετώπισης του προβλήματος της ροής μεταναστών προς τη χώρα μας και την παροχή ασύλου σε εκείνους που πραγματικά το δικαιούνται: α) τη σύσταση της νέας Υπηρεσίας Ασύλου, που θα έχει ως αποστολή την εφαρμογή της νομοθεσίας περί ασύλου, θα εξετάζει τα σχετικά αιτήματα και θα εμπλέκεται τόσο στη διαδικασία σχεδιασμού της πολιτικής ασύλου όσο και στην παρακολούθηση της εφαρμογής της, β) την Υπηρεσία Πρώτης Υποδοχής, μία αυτοτελή Υπηρεσία της οποίας βασικό άξονα θα αποτελεί επίσης ο σεβασμός της αξιοπρέπειας των μεταναστών που συλλαμβάνονται να έχουν εισέλθει στη χώρα λαθραία, λαμβάνοντας ειδική μέριμνα για όσους ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες ή χρήζουν διεθνούς προστασίας. Και στις δύο περιπτώσεις των νέων αυτών Υπηρεσιών ιδιαίτερα θετική θεωρώ την πρόβλεψη για τη δημιουργία περιφερειακών γραφείων στις περιοχές όπου το πρόβλημα είναι οξύτερο, αλλά και της Κινητής Μονάδας Πρώτης Υποδοχής που θα συστήνεται, όταν υπάρχει έκτακτη ανάγκη, στα απομακρυσμένα νησιά και στις αποκλεισμένες περιοχές. Τέλος, γ) ιδρύεται η Αρχή Προσφυγών για πρώτη φορά στη χώρα μας με αποστολή να εξετάζει τις προσφυγές κατά αποφάσεων της Υπηρεσίας Ασύλου. Πρόκειται για τον πρώτο αξιόπιστο μηχανισμό αυτού του είδους που θεσμοθετείται στην Ελλάδα, που θα συμβάλει κι αυτός στη διεκπεραίωση των αιτημάτων ασύλου στο πλαίσιο των διεθνών και ευρωπαϊκών κανόνων προστασίας.

Μέχρι σήμερα χιλιάδες παράνομοι μετανάστες μπαίνουν ανενόχλητοι στη χώρα μας χωρίς να λειτουργεί ουσιαστικά κάποιος ολοκληρωμένος μηχανισμός ελέγχου. Ας αφήσουμε στην άκρη τους λαϊκισμούς και τις κραυγές περί δήθεν ρατσισμού και ξενοφοβίας. Η χώρα δεν το αντέχει. Δεν το αντέχουν τα αστικά κέντρα με την γκετοποίηση ολόκληρων περιοχών. Δεν το αντέχει ούτε η ελληνική κοινωνία. Δεν το αντέχει ούτε η οικονομία μας.

Το νομοσχέδιο επιταχύνει συστηματικά τις διαδικασίες αιτήσεων ασύλου που βρίσκονται σε εκκρεμότητα, οι οποίες είναι περίπου σαράντα πέντε χιλιάδες. Επίσης, με την ενσωμάτωση της Οδηγίας συμπληρώνει πολλά κενά που υπήρχαν σε θέματα επιστροφής ή επαναπροώθησης μεταναστών. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι αντιμετωπίζει και επιλύει το θέμα της διαχείρισης της ροής των μεταναστών προς τη χώρα μας με τρόπο ανθρωπιστικό, σύμφωνα με τις επιταγές του Συντάγματος και του Διεθνούς Δικαίου, με αξιοπρέπεια και αξιοπιστία.