Σύμβαση για την ανάλυση κινδύνου κατολισθητικών φαινομένων στη Νοτιοδυτική Θεσσαλία ^Κύριο

Ουσιαστικά πρόκειται κυρίως για την Π.Ε. Καρδίτσας και προέκυψε ως ανάγκη μετά τα φαινόμενα που παρουσιάσθηκαν ως απόρροια του περάσματος του "Ιανού" και συνεχίζουν να ταλαιπωρούν, ως επί το πλείστων, περιοχές του ορεινού όγκου.

Επιστημονικός υπεύθυνος της ομάδας που θα κάνει την σχετική μελέτη είναι ο καταγόμενος από το νομό μας καθηγητής κ. Ευθ. Λέκκας, ενώ το κόστος της όλης ενέργειας που προσδιορίστηκε ότι θα έχει χρονική διάρκεια 12 μήνες, από την υπογραφή της σύμβασης, είναι 72.000 ευρώ και θα το αναλάβει η Περιφέρεια Θεσσαλίας.

Σκοπός του εγχειρήματος είναι μέσα από τη διερεύνηση των γεωμορφολογικών, γεωλογικών, γεωτεχνικών, γεωδυναμικών, υδρομετεωρολογικών, περιβαλλοντικών δεδομένων, να εκτιμηθεί και να αναλυθεί ο κίνδυνος από Κατολισθητικά Φαινόμενα στη Νότιο – Δυτική Θεσσαλία έτσι ώστε να προταθούν σε μίκρο και μάκρο κλίμακα η κατάλληλη διαδικασία διαχείρισής τους και να μειωθούν στο ελάχιστο δυνατό επίπεδο οι επιπτώσεις.

Κατά την εκπόνηση του εφαρμοσμένου ερευνητικού προγράμματος θα διερευνηθούν τα χαρακτηριστικά του κυκλώνα Ιανού που έπληξε τη Θεσσαλία και των συνοδών καταστροφικών φαινομένων.

Στόχος του ερευνητικού έργου είναι μέσα από την διερεύνηση των χαρακτηριστικών, όπως το είδος, το μέγεθος, τους μηχανισμούς γένεσης, τα αίτια και τις ιδιομορφίες των κατολισθητικών φαινομένων που έπληξαν τους οικισμούς, τις υποδομές, τα δίκτυα και τον ευρύτερο γεωγραφικό χώρο της Νότιας – Δυτικής Θεσσαλίας να προταθούν τα κατάλληλα εργαλεία αντιμετώπισης και διαχείρισης των Κατολισθητικών Φαινομένων στην περιοχή έρευνας.

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας με βάση το παρόν ερευνητικό πρόγραμμα και τα παραδοτέα  που θα προκύψουν από την εκτέλεση αυτού θα μπορεί να χρησιμοποιεί ένα κατάλληλο εργαλείο που στηρίζεται στη σύγχρονη επιστήμη και τεχνική για την αντιμετώπιση των κατολισθητικών φαινομένων και η μείωση των επιπτώσεων και της Διακινδύνευσης από τα Κατολισθητικά Φαινόμενα στη Νότιο – Δυτική Θεσσαλία.

Η ερευνά στην περιοχή θα περιλαμβάνει νέες μεθοδολογίες και θα χρησιμοποιηθούν εξειδικευμένα λογισμικά κατάλληλα παραμετροποιημένα για τις ανάγκες της περιοχής.

Δεδομένου ότι η περιοχή αποτελεί χώρο με ιδιαίτερα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά θα προταθούν παρεμβάσεις οι οποίες θα έχουν τη μεγαλύτερη δυνατή αποτελεσματικότητα και θα συνάδουν απόλυτα με το περιβάλλον.

Τέλος θα διερευνηθούν τα γεωδυναμικά και σεισμοτεκτονικά χαρακτηριστικά της περιοχής με τα οποία συνδέονται άμεσα με την ευστάθεια των βραχοδών τεμαχών.

Όπως είπαμε και στην αρχή, το πρόγραμμα θα είναι 12μηνης διάρκειας και χωρίζεται σε δύο φάσεις.

Στην πρώτη εξ αυτών που είναι 7μηνη θα γίνει η εκπόνηση όλων των θεματικών αντικειμένων της έρευνας και στο υπόλοιπο 5μηνο θα υπάρξει παρακολούθηση, τεχνική υποστήριξη και μεταφορά τεχνογνωσίας στις αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφέρειας Θεσσαλίας.

Δηλώσεις:

Ευθύμιος Λέκκας, καθηγητή Δυναμικής, Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών του Τμήματος Γεωλογίας & Γεωπεριβάλλοντος ΕΚΠΑ:

Η παγκόσμια κοινότητα και η χώρα μας δοκιμάστηκε τον τελευταίο ενάμιση χρόνο από πολλαπλές κρίσεις. Εν μέσω πανδημίας είχαμε την εκδήλωση και άλλων καταστροφικών γεγονότων. Η Θεσσαλία δοκιμάστηκε από δύο μείζονα γεγονότα, τον Ιανό  που έπληξε πριν από 10 μήνες περίπου το νοτιοανατολικό  τμήμα της και τον σεισμό του Τυρνάβου. Θεωρώ ότι οι κεντρικοί φορείς, η Περιφέρεια Θεσσαλίας και οι τοπικοί φορεία αντιμετώπισαν τις κρίσεις με μεγάλη επιτυχία. Ειδικά η διαχείριση από την  Περιφέρεια  Θεσσαλίας, σύμφωνα με τα δεδομένα που υπάρχουν, ήταν άψογη και στις δύο περιπτώσεις και μάλιστα εν μέσω  της κρίσης του κορωνοιού. Στην περίπτωση του Ιανού,  δρομολογήθηκαν άμεσα δράσεις για την μείωση των επιπτώσεων από ακραία καιρικά πλημμυρικά και κατολισθητικά φαινόμενα. Και στον Τύρναβο, η διαχείριση ήταν εξαιρετικά επιτυχημένη σύμφωνα με τα ελληνικά και διεθνή δεδομένα τα οποία έχουν δημοσιευτεί. Μετά από προτροπή του Περιφερειάρχη κ. Αγοραστού προχωράμε σε έρευνα για την αντιμετώπιση των κατολισθητικών φαινομένων στη Δυτική και Νότια Θεσσαλία. Μια έρευνα που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση ενός προβλήματος που μετρά 7 δεκαετίες, αφού από  το 1950 μέχρι σήμερα έχουν εκδηλωθεί πολλές κατολισθήσεις  κυρίως στον ορεινό όγκο της Πίνδου και   στον ορεινό όγκο της Νότιας Θεσσαλίας σε Δομοκό και Όθρυ. Αντίστοιχα φαινόμενα υπάρχουν πιο μειωμένα, στο Πήλιο, τον Όλυμπο και τον Κίσσαβο.  Στην  θεομηνία του Ιανού, τα κατολισθητικά φαινόμενα ανήλθαν σε 300 περίπου, εξαιτίας των έντονων βροχοπτώσεων και  γεωδυναμικών φαινομένων.  Ο στόχος του  νέου ερευνητικού έργου είναι:

-Αφενός να καταγράψουμε τις θέσεις εκδήλωσης των φαινομένων διαχρονικά, να μελετήσουμε κάθε θέση κατολίσθησης ξεχωριστά  και να προτείνουμε έργα αντιμετώπισης με καινοτομία, αποτελεσματικότητα, μικρό οικονομικό κόστος και μικρές  επιβαρύνσεις στο περιβάλλον 

-Αφετέρου  να μπορέσουμε να θέσουμε τις προδιαγραφές που απαιτούνται προκειμένου  να μειωθεί στο μέλλον ο  υφιστάμενος κατολισθητικός κίνδυνος, ο οποίος ταλανίζει περιοχές και εκδηλώνεται σε οδικούς άξονες και οικιστικούς χώρους. Στόχος μας είναι,  όλες οι παρεμβάσεις και τα έργα  υποδομών που θα κάνουμε στο εξής να είναι ασφαλή και περισσότερο ανθεκτικά στα κατολισθητικά φαινόμενα. Η έρευνα θα ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους 8 μήνες περίπου και στη συνέχεια θα γίνει παρουσίαση για τη διάχυση των αποτελεσμάτων της.

Κώστας Αγοραστός, Περιφερειάρχης Θεσσαλίας:

Συνεργαζόμαστε με τον καθηγητή Ευθύμη Λέκκα, την επιστημονική κοινότητα και το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών για να καταρτίσουμε και να έχουμε στη διάθεσή μας τον οδικό  χάρτη των κατολισθήσεων στη ΝοτιοΔυτική Θεσσαλία. Θέλουμε να ξέρουμε πού οφείλονται, ποιοί είναι οι τρόποι αντιμετώπισης και ποιά τα πρωτόκολλα ενεργειών που χρειάζεται να ακολουθηθούν σε περίπτωση που κάποιοι θέλουν να παρέμβουν στις περιοχές αυτές.  Οι περιβαλλοντικές κρίσεις πρόκειται να είναι όλο και περισσότερες, συχνότερες, εντονότερες, απρόβλεπτες. Ευχαριστώ τον καθηγητή Λέκκα για τη συνεργασία που είχαμε μέχρι σήμερα και  που συνεχίζουμε να έχουμε με το νέο ερευνητικό έργο. Στο ΕΣΠΑ Θεσσαλίας 2021-2027 είμαστε έτοιμοι να εντάξουμε νέα έργα, μελέτες, ελέγχους και επιμορφωτικές δράσεις σε συνεργασία με την  ακαδημαϊκή και σχολική κοινότητα. Έχουμε  στρατηγική και ένα  ολοκληρωμένο πρόγραμμα δράσεων για να φτάσουμε στην ουσία του προβλήματος και να αντιμετωπίσουμε καλύτερα τις επιπτώσεις των περιβαλλοντικών κρίσεων.

Η ερευνητική ομάδα

Στην εκτέλεση των ερευνητικών εργασιών, συμμετέχουν οι κάτωθι επιστήμονες του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, οι οποίοι διαθέτουν εκτενή και εξειδικευμένη εμπειρία σε ερευνητικά αντικείμενα, μέσα από την εμπλοκή τους στην εκτέλεση εφαρμοσμένων ερευνητικών έργων σε πολλές περιοχές του Ελληνικού χώρου:

• Καθηγητής Λέκκας Ευθύμιος
• Αν. Καθηγητής Λόζιος Στυλιανός
• Αν. Καθηγητής Βασιλάκης Εμμανουήλ
• Επικ. Καθηγητής Κράνης Χαράλαμπος
• Επικ. Καθηγητής Σκούρτσος Εμμανουήλ
• Επικ. Καθηγητής Σούκης Κωνσταντίνος
• Δρ Διακάκης Μιχαήλ
• Δρ Καραλέμας Νικόλαος
• Δρ. Μπακοπούλου Αθανασία
• Δρ. Μαυρούλης Σπυρίδων
• MSc Ανδρεαδάκης Εμμανουήλ
• MSc Λιαλιάρης Ιωάννης
• MSc Φίλης Χρήστος
• MSc Κώτση Ευαγγελία
• MSc Σπύρου Ναυσικά – Ιωάννα
• MSc Στανωτά Ειρήνη – Σπυριδούλα
• MSc Γώγου Μαρία – Ευαγγελία
• MSc Κατσετσιάδου Αικατερίνη – Ναυσικά
• MSc Κονσολάκη Ακλίκη