Ζωή Βαϊοπούλου: "Περί της απουσίας φροντίδας - Η Ελλάδα αιμορραγεί και δεν είναι ατύχημα" ^Κύριο

Όταν επτά νέοι άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους σε θανατηφόρο τροχαίο.
Όταν πέντε γυναίκες καίγονται ζωντανές σε έναν χώρο εργασίας.
Όταν πενήντα επτά ψυχές χάνονται σε έναν σιδηρόδρομο που λειτουργούσε χωρίς ασφάλεια.
Τότε δεν μιλάμε για τραγωδίες.
Μιλάμε για σύστημα.
Η Ελλάδα αιμορραγεί σε ανθρώπινο αίμα.
Και η αιμορραγία αυτή έχει όνομα: εγκατάλειψη.
Δεν είναι το γεγονός που μας τρομάζει.
Είναι η επανάληψή του.
Όταν ο θάνατος εμφανίζεται συχνά,
παύει να είναι έκπληξη.
Όταν το νήμα της ζωής κόβεται απότομα, βίαια, ξαφνικά,
ο νους δεν ρωτά πια τι συνέβη,
αλλά μέσα σε τι συνέβη.
Ζούμε σε μια χώρα όπου οι δρόμοι γερνούν όπως τα σώματα:
χωρίς φροντίδα,
χωρίς επίβλεψη,
χωρίς σεβασμό στη φθορά.
Τρένα συνεχίζουν να κινούνται σε συρμούς
που ακόμη «κλαίνε» τους νεκρούς τους.
Οι χώροι εργασίας παράγουν αναμφίβολο.
Αλλά προστατεύουν;
Αμφίβολο.
Και μέσα σε αυτό το τοπίο κινείται ο άνθρωπος.
Ο άνθρωπος που ζει, εργάζεται, μετακινείται,
εκτεθειμένος.

Υπάρχουν οι θάνατοι που ονομάζονται τραγωδίες.
Υπάρχουν οι θάνατοι που ονομάζονται στατιστική.
Και υπάρχουν κι εκείνοι οι άλλοι:
οι ανεξήγητοι.
Οι «ξαφνικοί».
Άνθρωποι που «έχασαν τον έλεγχο».
Σώματα που «πρόδωσαν».
Οχήματα που «ξέφυγαν».
Όταν όμως το ανεξήγητο επαναλαμβάνεται,
παύει να είναι μυστήριο
και γίνεται ρήγμα εμπιστοσύνης.
Η κοινωνία αρχίζει να αμφιβάλλει
όχι για τη φύση,
αλλά για το πλαίσιο μέσα στο οποίο ζει.
Γιατί εδώ κάτι τρέχει.
Κάτι που δεν είναι φυσικό.
Η αμφιβολία δεν είναι αρρώστια.
Είναι σύμπτωμα.
Γεννιέται όταν το κράτος δεν εξηγεί.
Όταν δεν ερευνά σε βάθος.
Όταν δεν στέκεται δίπλα στον πολίτη,
αλλά του κουνά το δάχτυλο από απόσταση,
σαν ξένο σώμα.
Ένα σκεπτικό γερασμένο.
Και βαθιά νοσηρό.

Σήμερα ο άνθρωπος έχει μια επιλογή:
Ή θα γυρίσει πλευρό
και θα εξοικειωθεί.
Ή θα αρχίσει να αναρωτιέται:
Είμαι προστατευμένος ή απλώς καταγεγραμμένος;

Μια πολιτεία που αγαπά τον άνθρωπο
τον υπολογίζει ζωντανό.
Τον φροντίζει πριν χαθεί.
Η φροντίδα δεν είναι τεχνικό ζήτημα.
Είναι ηθική στάση.
Είναι η απόφαση να βάλεις τη ζωή
πάνω από την ταχύτητα,
πάνω από το κέρδος,
πάνω από το ρουσφέτι,
πάνω από τα συμφέροντα.
Όταν αυτή η απόφαση δεν λαμβάνεται,
όταν ο άνθρωπος καταγράφεται κυρίως
ως ασθενής,
ως μεταδοτικός και επικίνδυνος,
ή τελικά ως νεκρός,
τότε δεν μιλάμε για ατυχία.
Μιλάμε για σχέδιο.
Πρώτα αδιαφορία.
Μετά ανικανότητα.
Και στο βάθος:
συστημική αδιαφορία.

Κι εδώ γεννιέται το ερώτημα:
Αν αυτοί που κυβερνούν
δεν θέλουν το καλό των ανθρώπων,
αν δεν φροντίζουν τη ζωή,
αν δεν προλαμβάνουν τον θάνατο,
ποιανού το καλό υπηρετούν;
Του ανθρώπου; όχι.
Της κοινωνίας; όχι.
Της ζωής; σίγουρα όχι.
Ίσως υπηρετούν
ένα σύστημα που συνεχίζει να λειτουργεί
ακόμη κι όταν οι άνθρωποι πέφτουν από πάνω του..

Το πιο επικίνδυνο δεν είναι ο θάνατος ως γεγονός.
Είναι η εξοικείωση.
Όταν συνηθίζουμε να λέμε
«έτσι είναι τα πράγματα, τι να κάνουμε»,
και παραιτούμαστε από τη δυνατότητα αλλαγής.
Μια παραίτηση που σκοτώνει αργά.
Που καταδικάζει την Ελλάδα
να πεθαίνει από έλλειψη φροντίδας.
Η φροντίδα δεν είναι πολυτέλεια.
Είναι πολιτισμός.
Όπου απουσιάζει,
ο άνθρωπος γίνεται αναλώσιμος
και ο θάνατος καθημερινός.

Ίσως λοιπόν το ζητούμενο
δεν είναι απλώς καλύτεροι δρόμοι,
ασφαλέστερα τρένα,
αυστηρότεροι έλεγχοι.
Ίσως το βαθύτερο ζητούμενο
είναι να τεθεί ξανά το ερώτημα:
Τι αξία έχει ο άνθρωπος σ’ αυτή τη χώρα;
Γιατί μια χώρα που εκπαιδεύει τους πολίτες της στην ανοχή,
κινδυνεύει να γίνει ολόκληρη
ένας οίκος ανοχής.
Εκεί όπου κυριαρχεί η αδιαφορία.
Με το… αζημίωτο.

Ζωή Βαϊοπούλου